Europa-kommissionip nunatsinnut tapit milliardilikkaat marloriaatinngorlugit qaffanniaraat

Europakommissionip silap pissusia, aatsitassat ilinniartitaanerlu pillugit nunarput qanimut suleqatiginerulerumallugu, nunatsinnut maannamut tapiutigisartakkatik marloriaammik qaffallugit 4 milliardit koruuniulernissaat siunnersuutigaat.

Allattoq Markus Valentin

septembarip 03-at 2025 13:38

Nutserisoq Medea Olsen

EU-miit nunatsinnut tapiissuutigineqartartut marloriaatinngortussanngorput. Tamanna Bruxelles-imi pingasunngornermi, nunatsinni ullup qeqqaraa saqqummiunneqarpoq.

EU mannamut ukiumoortumik 250 millionit koruuninik tapiissuteqartarpoq, pingaartumik ilinniartitaanermut silallu pissusia pillugu suleqatigiinniarnermut atugassanik. Taakku qaavatigut aamma 155 millionit koruunit missaanni tunniussisarput, aalisarnermut isumaqatigiissummi aalajangersakkat naapertorlugit, aalisarnissamut akuersissuteqarnerminnnut.

Taakku katillugit nunatta isertitaasa 3 procentiinut missingersuunneqarsinnaapput.

KALAALLIT NUNAATA EU-LLU SULEQATIGIINNERAT

EU-p nunatsinnut tapiissutigisartagai nunatta aningaasaqarneranut tulliullutik tapersiisuupput. Aningaasanut ukioq maannamut inatsit naapertorlugu nunatta aningaasaqarneranut ukioq maanna tapiissutai 250 million koruunit sinneqqavaat.

EU-p Kalaallit Nunaatalu akornanni isumaqatigiissutit aningaasaqarnermut tunngasut arlaqarput, aningaasaliinermut uku ukkatarineqarlutik; ilinniartitaaneq, aammali aalisarneq silallu pissussaa.

EU-p Ataatsimiititaliarsuata Kalaallit Nunaannut 2028-mit 2024-mut missingersuusiani takuneqarsinnaavoq tapiissutigisartakkani marloriaatinngortinniarai. Missingersuusiarli suli akuerineqanngilaq.

Kalaallit Nunaat Issittumi nunani kisiartaalluni EU-mik suleqateqarnermik isumaqatigiissuteqarpoq.

Kalaallit Nunaat EU-mit, taamani EF-imik ateqartumit, 1985-imi ilaasortaajunnaarpoq.

Allisiguk

Maanna tapiutaasartuni taaneqaqqaartoq marloriaatinngortinneqartussanngorpoq.

Tigussaasunngorlugu tassa Europakommissionip 530 millionit euro-t 2028-miit 2034-mut immikkoortinniarpai.

- Kalaallit Nunaat EU-mut suleqatigisatut pingaaruteqarpoq, aningaasanillu marloriaatinngortitsinikkut sammisani pingaarutilinni pilersaarusiornermut tunngatillugu suleqatigiinnerput annertunerulersissinnaavarput, soorlu nukissiornerup, aatsitassarsiornerup, digitalinngortitsinerup ilinniartitaanerullu tungaatigut, Europakommissioni tusagassiuutitigut nalunaarummi allappoq.

Suleqatigiinnerulerneq

Nunarput EU-mi imarsuup akiani nunap ilaatut taagorneqarpoq. EU-miit tusagassiuutitigut nalunaarut naapertorlugu, Kalaallit Nunaat kisiat aningaasannannerulinngilaq.

Imarsuulli akiani nunat nunallu ilaminertaanut tapiissutisiarisartagaat tamarmik marloriaatinngorlugit qaffanneqalerput.

Aamma atuarukEU nunatsinnut nuannarinnilersitsissalluni neriuuteqartoq

Katillugit 7,45 milliardit koruunit kommissionimiit imarsuup akiani nunanut nunallu ilaminertaanut tapiissutissatut immikkoortinneqarniarput - taakkulu affaat nunatsinnut tussallutik.

Tusagassiuutinut nalunaarut naapertorlugu aamma, Kalaallit Nunaannik suleqatiginninnerup patajaallisarnissaa Europakommissionip neriuutigaa.

- EU-p Kalaallit Nunaallu akornanni suleqatigiinnerup patajaallisarnissaa siunertaavoq kiisalu immikkoortortani aalajangersimasuni suleqatigiinnerup annertusarneqarnissaa, soorlu erngup nukinganik nukissiornermi, anorimiit nukissiornermi kiisalu kallerup innera atorlugu allamik nukissiornermi.

Politikkikkut anguniaq takutinneqartoq

Michael McGrathip, tamat taaseqataasinnaanissaannut Europakommisærip, EU-kommissionip missingersutai Bruxellesimi saqqummiuppai.

530 millioner euro-t Kalaallit Nunaannut immikkoortitat aningaasarpassuupput maannamullu Kalaallit Nunaannut tapiissutaasartut marloriaatigalugit. Issittumi malunnarnerunissamik kissaateqarpisi, tusagassiortoq tusagassiuummiit Euractivmeersoq aperivoq.

- Kalaallit Nunaata inissisimanermigut pingaaruteqarnera politikkikkut takutinniarneqarpoq, Michael McGrath oqarpoq nangillunilu:

- Kalaallit Nunaat nunap pissarititaannut tunngatillugu immikkuullarissuuvoq EU-mullu sanaassanik qulakkeerinninnissamut pingaarutilik. Suleqatigiinnerulernissaq qilanaaraarput.

Illit isummat pingaartittaqaarput. Nutaarsiassaq pillugu isorisat nersualaarinerillu uani tikilluaqquagut.