Saarulliit akigissaartut - qaleralinnulli raajanullu TAC qaffasippallaartoq

Aalisarneq saarulliit qalerallillu akigissaarnerannit ingerlalluaraluartoq, Aningaasaqarnermut Siunnersuisoqatigiit qaleralinnik raajanillu pisaqartoqarpallaartarnera uumassusilinnik piujuartitsinissamut naleqqutinngitsumik annertunerarpaat.
Aamma Royal Greenlandip aalisarnermut avammut nioqqutissanik tunisinermi akigitinneqartut pitsaasut, siorna amigartoorutaasimasunik iluanaarutinngortitsimasutut taavai. Assi © : Markus Valentin / KNR
Allattoq Markus Valentin
septembarip 15-at 2026 07:27

- Aalisarneq iluarisimaarnartumik ineriartorpoq.  

Aningaasaqarnermut Siunnersuisoqatigiit nalunaarusiaminni kingullermi taama allapput. 

Inuiaqatigiit aningaasaqarnerat ukiut marluk ingerlaneranni 3 procentimik qaffakkiartussaaq. Tamanna saarulliit qalerallillu aalisarluarneqarnerannik peqquteqarpoq, raajarniarnerli appariarsimavoq. 


Pisat amerleriarnerat pinnagu, akigissaartut saarullinniarnerullu siuariartornera aalisarnermut siuariartortitsisuupput. 

Taamaakkaluartoq aalisakkat pineqartut suli aalisarneqarnerunissaanut periarfissaqarpianngilaq. Tamanna TAC-p nalinginnaasumik uumassusilerinikkut nalilersuinernit qaffasinnerusarnera pissuteqarpoq. 

- Raajat qalerallillu aalisarnermi tunngaviusussaapput, uumassusilerinikkulli nalilersuinerit killilersuinerunissamut tikkuussinissaat, nalunaarusiami allaqqavoq. 

Qalerallit akigissaarput. Taamaakkaluartoq TAC uumassusilinnik piujuartitsinissamut pingaaruteqarpoq, Aningaasaqarnermut Siunnersuisoqatigiit allapput.  Assi © : KNR / Markus Valentin

Akit qaffasinnerusut

Saarulliit, qalerallit raajallu aalisarnikkut avammut tuniniaanermi katillugit 90 procentiupput. Uani saarulliit qalerallillu avammut tuniniarneqarnerini akii qaffassimapput.  

- 2025-mi aalisakkanik tunisassiat avammut tunineqarnerisa nalingi 5,8 mia. kr-iupput, taamaalillunilu ukiumi 2023-mi aatsaat taama isertitaqartigisoqarnera nallerlugu 2024-millu 750 mio. kr-nik qaffasinnerullutik, Aningaasaqarnermut Siunnersuisoqatigiit allapput. 


Saarulliit ukiuni marlunni kingullerni pisarineqartut 65 procentinik amerleriarsimagaluartut, qalerallit raajallu ikilisimapput.

- Taamaalilluni saarullinniarneq raajarniarnerup qaleralinniarnerullu kigaannerusumik ineriartorneranut illuatungileeqataavoq, nalunaarusiami allassimavoq.

Piujuartitsinissaq qaangerlugu

Raajat pisassiissutigineqartut ukiuni kingullerni marlunni ikiliartorsimapput.

Aningaasaqarnermut Siunnersuisoqatigiit kisitsisaatai naapertorlugit, qalerallit saarulliillu pisassiissutigineqartut ikilisinnaapput.

Raajarniarneq ukiup siuliani suli appariaqqippoq. Raajat 2024-mi aalisarnermi avammut tunisinermi aningaasarsissutaasut 50 procentiannik naleqariarlutik, siorna 37 procentimiipput. Assi © : Markus Valentin / KNR

Tamanna qaleralittassat biologit piujuartitsinissamut siunnersuutaannit amerlanerungaatsiartarsimanerannik pissuteqarpoq.  

- Tamanna aalisarnerup pitsaanerulernissaanut akornutaavoq, uumassusilinnillu piujuartitsilluni ukiorpassuarni aningaasarsiornissamut tunngaviliisumik aqutseriaaseqartariaqalersitsinerusoq, Aningaasaqarnermut Siunnersuisoqatigiit allapput.

- Aamma Kitaani sinerissap qanittuani saarullittassiissutit Tunumilu avataasiorluni saarullittassiissutit siunnersuutigineqartunit ukiuni arlalinni amerlanerupput.

AALISARNERMUT TUNNGATILLUGU KISITSISIT PINGAARUTILLIT

Aalisakkat avammut tunisat 5,8 milliardit koruuninik siorna naleqarput. 2023-mi tunisat taama aamma naleqarput, 2024-miilli 750 million koruuninik amerlanerullutik.

Raajat avammut tunisat akornanni suli tunisaanerpaapput, aalisakkalli avammut tunisat nalingi 2024-mi 50 procentinit 2025-mi 37 procentinut appariarput.

Qalerallit 2024-mi 2025-milu pisarineqartut ikileriarput. Sinerissap qanittuani aalisarnermi pisat ikilinerat tamatumunnga pissutaanerpaavoq. Kitaani sinerissap qanittuani qaleralinniarneq pisassiissutit amerlanerpaaffissaat sinnerlugit ukiuni arlalinni pisaqartoqarfiusarpoq.

Saarullittassiissutit 2022-mut sanilliukkaanni 65 procentinik siorna amerleriarsimapput. Tamanna avataasiorluni aalisarnermi pisassiissutinik amerliartortitsinermit annerusumik pissuteqarpoq.


Mianernartoqartoq

Aalisarneq maanna ingerlalluaraluartoq, aalisarnerup suli mianernartoqarnera Aningaasaqarnermut Siunnersuisoqatigiit mianersoqqussutigaat.

Akimmi allanngorarneri nunarsuarmi niueqatigiinnermut attuumassuteqarluinnaramik, akillu allanngupallassinnaasarlutik. 

- Ataatsimut isigalugu, aalisarnerup iluanaaruteqarfiulluarnissaa ilimagineqarpoq, nunarsuarmili niuernermi akit pitsaasut saarullinnillu aalisarnerup siuariartornera tamatumunnga tunngavigineqarluinnarput, nalunaarusiami allassimavoq.


Aalisarnerup iluani raajarniarnermut tunngatillugu, aalisarnermi avammut tunisinermi aningaasarsissutaasut ukiup siuliani 50 procentiannik naleqariarlutik 37 procentimut appariarput.

Naak raajarniarneq aalisarnerup iluani tunngavigineqarnerpaanngikkaluartoq, raajarniarneq qaleralinniarnerlu suli pingaaruteqarput.

- Biologilli siunnersuutaat killeqartitsinerupput. Piujuartitsinissaq siunertaralugu aqutsinissaq pingaaruteqarnerulersippaat, avammut tunisinermit isertitaqarnissaq, suliffissaqartitsinissaq pisortallu aningaasaqarnerat aalisarnermit patajaatsumik ingerlanneqarneqartumit tunngaveqarniassammata.  

Taamaattumik Aningaasaqarnermut Siunnersuisoqatigiit naliliipput, aalisarneq saarulliit nunarsuarmi maannakkut akigissaarnerannik tunngaveqartorujussuugallassasoq.