Naleraq aningaasanut inatsisip isumaqatiginninniutigineqarneranit tunuartoq

Naleraq aaqqissuusseqqinnerit amigaataanerannut akerliliissuteqarluni aningaasanut inatsisissap isumaqatiginninniutigineqarneranit tunuarpoq. Jens Napaattuup naalakkersuisoqatigiit akisussaassuseqannginnerarlugillu aningaasanut tunngatillugu innersuussutinik tusaaniaannginnerarpai.

Allattoq Markus Valentin, Nicole Sander Bertelsen

novembarip 07-at 2025 17:10

Naleraq aappaagumut aningaasanut inatsisissap isumaqatiginninniutigineqarneranit tallimanngornermi ualikkut tunuarpoq.

Naleqqap isumaqatiginninniarnerni siuttua, Jens Napãtôĸ oqarpoq.

- Ajornartoorfimmiinnerput aningaasaqarnikkullu ingerlanerliornerput pissutigalugu akisussaassuseqartumik politikkimik ingerlatsiniarsarigaluarpugut. Innuttaasunut ataasiakkaanut eqquinngitsunik kommunillu sipaarniartariannginnissaannik aaqqissuuteqqinneqartariaqarsoraarput. Sivisuumik oqallisiginneqattaareerluta peqataasinnaajunnaarluta aalajangerparput.

Taamaattumik nunap karsia amigartooruteqarpoq

Nunatta karsiata amigartooruteqarnera siorna NunaGreenimut 400 millionit koruuninik aningaasaliisoqarsimaneranik Greenland Airportsimullu 100 millioninik tunniussisoqarneranik pissuteqarnerarlugu Naalakkersuisut namminneerlutik nassuiaatigaat.

Aalisarnermi 2023-mi rekordiliisoqarpoq. Raajaqassuserli – kiisalu kiilumut akit – pisassiissutillu apparput.

Tamatuma saniatigut sanaartornerup annikilliartornera pissutigalugu aningaasaqarneq siuariartornikinneruvoq. Tamanna ilaatigut Nuummi mittarfiup nutaap sanaartorneqarnerani sanaartukkat annertuup naammassinerannik pissuteqarpoq.

Peqqinnissamut naalakkersuisoqarfiup ukioq manna aningaasartuutai 2025-mi missingersuutigineqaqqaartunut sanilliullugit 65 millionit koruuninik qaffapput. Saniatigullu soraarnerussutisiaqartunut 59 millionit koruuninik atuisoqarneruvoq.

Namminersorlutik Oqartussat ingerlatseqatigiiffiinit nunatta karsianut 107 millionit koruuninik akiliinikinnerusoqarnissaa aamma naatsorsuutigineqarpoq. Tamanna aalisakkerinerup ineriartorneranik siuariartortoqarnerata apparneranik pissuteqarpoq.

Tamatuma saniatigut Namminersorlutik Oqartussat ingerlatseqatigiiffiutaat ataasiinnarluunniit aningaasaqarnikkut siumut ilimaginngisamik ajortorujussuarmik ingerlappat tamanna nunatta karsianut annertuumik kinguneqarsinnaasoq, ukiut sisamat matuma siorna Naalagaaffiup Aningaaserivissuata siulittuutigaa.

Taamaattumik Naalagaaffiup Aningaaserivissuata aamma Aningaasaqarnermut Siunnersuisoqatigiit aningaasaqarnermut annertuumik aaqqissuusseqqittoqarnissaa innersuussutigaat. Tamatumalu saniatigut naalakkersuisoqatigiissimasut piffissanut ilungersuaffiusunut atorneqartussanut sipaarniaratik aningaasanik amerlavallaartunik atuisimanerarlugit isornartorsiorpaat.

Allisiguk

Aaqqissuusseqqinnerit angisuut

Nunatta karsiata 2024-mi amigartooruteqarnera KNR-ip siusinnerusukkut allaaseraa. Tamanna naalakkersuisut aningaasanut inatsisissap isumaqatiginninniutigineqarnerani saqqummiussinerminni aningaasaateqarnerup – aamma akiliisinnaassuseqarnermik taaneqartartup - "aarlerinartumik appasinneratut" namminneerlutik nassuiaateqarnerannik ilaatigut pissuteqarpoq.

Ukiunut tulliuttunut sisamanut missinngersuuteqarnerup saniatigut politikerit akiliisinnaassuseqarnissamut aningaasassarsiornissaat aningaasanut inatsisissatut siunnersuummi allassimavoq.

Naalakkersuisulli aningaasanut inatsisissatut siunnersuumminni pisortat aningaasartuutaanni ukiuni tulliuttuni sisamani 864 millionit koruuninik sipaarniartoqassasoq allappaat.

Aamma atuarukAningaasaqarnermut siunnersuisoqatigiit: Nunatta karsia tatineqartoq politikerillu sipaarnianngitsut

Naalakkersuisoqatigiinnissamut isumaqatigiissummittaaq pisortaqarfinni aningaasaqarnermi aaqqissuusseqqittoqassasoq allassimalluni.

Jens Napaattuulli oqarnera naapertorlugu naalakkersuisoqatigiit aappaagumut aningaasanut inatsisissami annertuunik aaqqissuusseqqinnianngillat.

Aalajangernerit oqitsuinnaanngillat, sooq peqataaginnarlusi aningaasassarsiornermi ikiuutinngilasi?

- Aningaasaqarnermut Siunnersuisoqatigiit aningaasaqarnikkut aaqqissuusseqqissasugut oqaatigaat, naalakkersuisuniilli taamaaliortoqanngilaq. Akisussaassuseqanngitsumik politikki ingerlatiinnarpaat, Jens Napãtôĸ oqarpoq:

Aamma atuarukNunatta karsiata ajornartoornerani pilersaarusiaq - 800 millionit maanna sipaarneqassapput

- Suliniutit assigiinngitsut tamarmik aaaqqissuusseqqinniaassutigigaluarpagut, aamma ajornartorsiummik nammineq killissimasaannut aaqqiissuteqarnissamut ikiorniaraluarlugit. Nikisinneqarsinnaanngillalli, taamaammat tunuarpugut.

Naalakkersuisoqatigiinnissamut isumaqatigiissummi naalakkersuisut aningaasaqarnikkut aaqqissuusseqqissasut allassimavoq. Taamaaliornianngitsut maannakkut oqaatigaat. Tamanna qanoq paasineqarsinnaava?

- Isumaqatiginninniarnerit aallartinneranni aamma tamanna oqaatigigaluarpaat. Kisianni aaqqiissutissavittut siunnersuutaanngillat. Immikkut ilisimasalinnik suleqatigiissitanillu pilersitserusupput, namminerli isumaqaratik. Uagullu isumaqarpugut, tamannalu tusarniarneqanngilaq.

Iluamik akissuteqanngitsoq

Naleraq kommuninut innutaasunullu ataasiakkaanut kinguneqanngitsumik sipaarniarnissamut aaqqissuusseqqinnissanullu siunnersuuteqarsimasoq, Jens Napaattuup KNR-imit apersorneqarnermini arlaleriarluni oqaatigaa.

Aaqqissuusseqqinnerilli suut partiip siunnersuutigisimanerai akissuteqarfiginianngilaa.

Aaqqissuusseqqinnerit suut atuutilersinneqarnissaat kissaatigaasigit?

- Sipaarniarnissarpassuit siunnersuutigaagut, ilaallu akuerineqarput. Taamaammat aningaasanut inatsisissamut malunnaateqangaatsialereerpugut.

Suut assersuutigineqarsinnaappat?

- Sipaarniarnissanik maani itisilersinnaanngisannik siunnersuuterpassuaqarpugut. Taakku nunatsinni pissutsinut tunngatillugu qineqqusaarutigisimasatsinnik aallaaveqartumik aaqqissuusseqqinnerupput.

Kissaatigisat tamarmik pissarsiarineqarsinnaanngillat. Isumaqatigiinniarnerniiginnarluni naaperiaanissaq akisussaassuseqarnerunngila?

- Naleqartitta ilaannik naaperiarneqarsinnaanngilagut. Aningaasaqarneq allatigut aaqqiivigineqarsinnaatillugu innuttaasut kaasarfiinit kommuniniillu aallersinnaanngilagut.

Qisuariaat

KNR-ip Erik Jensen (S) aningaasaqarnermut akileraartarnermullu ataatsimiititaliami siulittaasuummat ullumi pisumut tunngatillugu oqaaseqartinniarlugu attavigaa.

Erik Jensen ataatsimiititaliami siulittaasutut oqaaseqarumanngilaq. Taamaammat KNR-ip taanna Siumumi ilaasortatut partii sumi inissisimanersoq aperaa.

Tamanna Siumumut qanoq inissisimatitsilerpa?

- Partiit tamarmiullutik aningaasanut inatsimmut atsioqataasarnerat ukiut tamaasa pineq ajorpoq, tamanna siusinnerusukkut aamma nalaannikuuarput. Assersuutigalugu siorna partiit marluinnaat atsioqataapput, taamaammat tamanna annertuuliuutigineqartariaqanngilaq, pissutsit taamaaginnarput, isumaqatiginninniarnermi inernerit isumaqatiginngikkaanni taama partiit tamarmik tunuarnissartik pisinnaatitaaffigaat, taanna oqarpoq.

Siumut suli isumaqatiginninniaqataavoq.

Illit isummat pingaartittaqaarput. Nutaarsiassaq pillugu isorisat nersualaarinerillu uani tikilluaqquagut.