Aalisakkat ikinnerit pisariillisaanermillu upperinninneq: Royal Greenlandip pisortaa sinneqartooruteqarluni ukiup affanngortorsiorsinnaalersoq
Kalaallit Nunaanni aalisarnermik ingerlatsisut annersaanni pisortaanertut atorfik, pisortaanerup siusinnerusukkut atorfigisimasaanut naleqqiullugu nalunartoqarneruvoq.
Sila allanngortarpoq, pisassiissutit allanngortarput. Nunanilu allani politikkikkut pissutsit allanngoraangata akit aamma allanngorartarput.
- Inuit internetimik oqarasuaammilluunniit angallattakkamik ippassartulli aqagu aamma pisariaqartitsiumaarnerat nalunngilat, aalisarnermulli tunngatillugu aningaasarsiornermut aningaasartuuteqarnermullu sunniuteqartartut assigiinngitsorpassuit pissutaapput, Toke Binzer oqarpoq.
Taassumami Royal Greenlandimi juunip aallaqqaataani ukiup affaa pisortaareernini nalliuttorsiutigisinnaavaa.
KNR-ip taanna Kalaallit Nunaanni suliffeqarfiit pingaarnersaasa ilaanni pisortanngorlaajuneq, suliffeqarfiup naatsorsuutai nutaat aalisarnerullu siunissaa pillugu oqaloqatigaa.
Toke Binzerillu atorfigisimasaasa allattorsimaffianni Tusassimi TDC-milu pisortaanertut atorfeqarsimanera pingaarnertut allassimagaluartut, taanna aalisarneq pillugu oqaaseqartikkuminaanngilaq - avannaani sikumi aalisarneq imaluunniit suanniarneq aallartinnerluttoq eqqartoraluaruniuk.
Pisortaanerullumi aqutsinermik nuannarisaqartuunini pilersaarusiorluarnissamillu nuannarisaqartuunini nammineq oqaatigaa. Taamaattuuneralu Royal Greenlandimi pisortaanertut atorfineqqaarmat ilungersuatitsilaarpoq:
- Aalisarnerup pilersaarusiornissaa ajornakusoorsinnaavoq, aamma suut tamaasa aqussinnaanngilatit, Toke Binzer oqarpoq.
Aalisarnermik ingerlatsivissuaq 2026-mi sinneqartuussangatinneqarnersoq KNR-ip arlaleriarluni apeqqutigereeraalu taanna taama akivoq.
Royal Greenlandip 2025-mut naatsorsuutit nutaat sapaatip-akunnerani kingullermi saqqummiuppai. Ukiunilu marlunni 255 aamma 196 million koruuninik amigartooruteqarsimagaluarluni siorna akileraarutit suli ilanngaatiginagit 6 millionit koruuninik sinneqartoorpoq.
Ukioq mannali sinneqartoornissamik neriorsuineq Toke Binzerip nangaassutigaa. Royal Greenlandimi ukioq aallartilluaraluarlugu aalisakkat ukioq manna amerlavallaarpasinngillat.
Aningaasaliisoqarujussualersoq
Royal Greenlandimi aqutsisuusimasut suliffeqarfik amigartooruteqangaarmat pisortallu ilarpassui nunatta avataani najugaqarmata tatineqangaarnikuupput.
Ingerlatsiviup Chilemi Norgemilu suliaqarnini aningaasatigut piffissami sivitsortumi amigartoorutigerujussuaqattaarnikuuai.
Taamaattumik Toke Binzerip suliassaa, decembarip aallaqqaataani atorfinitsinneqarnerata nalaani, ersarippoq.
- Nunani tamalaani niuernitsinnik aaqqissuusseqqinneq siullertut suliassaraara, Toke Binzer oqarpoq.
Chilemi Norgemilu ingerlatsineq ingerlatseqatigiiffiup naatsorsuutaanit ullumikkut piivinnikuupput, naak pigisat siunissami tunineqarsinnaanerat aningaasanik isertitsiffiusinnaagaluartoq.
Toke Binzerilli oqarnera naapertorlugu, suliffeqarfissuup nunani tamalaani pigisaanik aaqqissuussineq pisariaqarsimavoq sulilu pisariaqarluni:
- Kalaallit Nunaanni innuttaasut pillugit taakkunanngalu pigineqarluta ingerlatsiviunissarput uagutsinnut pingaaruteqarpoq. Tassani aallartillutalu naammassisaagut. Maani nunami nalittorsaassaagut.
Tamatuma saniatigut Kalaallit Nunaanni aalisakkerivinnut aningaasaliisoqarnissaa pisariillisaasoqarnissaalu suliassat annersaasa ilagaat.
Maanna qullersaqarfiusup, kilisaatit talittarfitoqaata eqqaani, Puulukip Nuuaniittup qalipaataa tungujortoq katagariartulersimavoq, allagartarsuarlu Royal Greenlandimik allaqqasoq nassaariuminaappoq.
Toke Binzerip, ataatsimiittarfimmit quleriit sisamaanniittumit umiarsualivik akianiittoq Royal Greenlandip qullersaqarfiata 2027-mi nuuffissaa qilanaarpasilluni tikkuarpaa.
Qullersaqarfilli kisimi nutarterneqalinngilaq. Kilisaatit nutarterneqarnissaannut nutaanillu kilisaatisinissamut ukiuni kingullerni marlunni aningaasaliisoqarujussuarpoq. Nunatsinnilu tunisassiorfiit ukiunilu tulliuttuni pingasut tallimallu akornanni, 500-600 millionit koruuninik aningaasaliisoqassaaq.
- Nunami maani tunisassiorfiit tunisassiornerup tungaatigut kinguaattooqqangaatsiarput, Toke Binzer oqarpoq nangillunilu:
- Sisimiuni, Ilulissani, Maniitsumi Qasigiannguanilu tunisassiorferujussuaateqarpugut, taakkualu ingerlaneri pitsanngorsarniarpagut suliassallu maskiinanik annerusumik maskiinanit sulisinnaanngortinniarpagut. Sineriammilu anginngitsunik tunisassiorfeqarpugut, taakkunanilu qerititsiviit imartussusaat sulinermilu pissutsit pitsanngorsarniarpagut.
Sisimiuni ukioq manna amerlasuunik aningaasaliisoqarnissaa pilersaarutaavoq, tassani tankit inerisarfiusut taarserneqassapput, Attumilu Sarfannguanilu tunisassiorfiit nutarterneqassallutik.
- Maani nunami pisarineqartut pitsaalluinnartut tunisassiarineqartullu nunarsuarmi niuerfinni naleqarnerpaaffiusuni tunineqarsinnaanissaata qulakkeerneqarnissaa anguniarneqarpoq, Toke Binzer oqarpoq.
Soraarsitsiortortoqarnavianngitsoq
2025-mi pisat amigarnerat Royal Greenlandip Toke Binzerillu suliassaannut oqilisaataasimanngilaq.
Aalisakkat qaleruallillu akigissaarlutik tunineqartarnerat, ilaatigut Ruslandip aalisakkanik nioqquteqarneranut killilersuisoqarnera pissutigalugu, naatsorsuutit sinneqartoorfiusinnaanerannut ilaatigut pissutaavoq.
- Qujanartumik nunarsuaq tamakkerlugu niueqatigiiffinni amerlasuuni tunisisinnaagatta tunisassiagut naleqarnerpaaffiusunut ingerlateqqissinnaavagut, Toke Binzer oqarpoq.
Angusaqarluarnermut pissutaasoq alla tassaavoq suliffeqarfimmi pisariillisaarujussuartoqarnera.
Ukiumut 150 millionit koruuninik sipaarniarnissai anguniagaasimasoq, Toke Binzer nammineq oqaluttuarpoq, tamannalu iluatsippoq.
- Nunani allani allaffissornikkut suliaqartorpassuaqarunnaarpugut. Pisiortornermi assartuinermillu suliat pitsanngorsarpagut. Quersuarnilu toqqorsivitsinniittut ikileriarujussuartillugit.
Pisariillisaanerup illuatungeraa suliffeqarfissuarmik ingerlatsinermi iluaqutissat, taamaaliornermilu sulisunik soraarsitsiortorneq tunisassiorfinnilluunniit matusineq. Royal Greenlandimi taamaattoqassava?
- Soraarsitsiortoqarnissaanik pilersaaruteqanngilagut. Pisariillisaanissamut qujanartumik allarpassuarnik periarfissaqarpoq.
Tunisassiorfinnik matusinissarsi takorloorneqarsinnaava?
- Suliffeqarfimmik ullumikkumut naleqqiullugu aqagu pitsaanerusumik ingerlatsissagutta nunani allani tunisassiorfiutigut matusariaqarpagut. Taamaattumik nunani tamalaani iluatsitsiffiussangatinnikuusatta ingerlatseqatigiiffiillu ilai misissuleruttorpakka, tunisassiorfiillu ilai matuneqassanersut nalilersorlugu.
Aalisakkat 2026-mi ikinnerit
Naak aalisakkat ukioq manna qaammatini pingasuni siullerni pisarineqartut amerlassusaat kisitsisinngorlugit pitsaagaluartut, Toke Binzerip kisitsisit nangaanartoqarnerarpai.
Assersuutigalugu Royal Greenlandip qaleralittassatik tamangajaasa pisarereerpai, sinerissamilu qanittumi aalisarnermi pisaasartut malunnartumik ukiuni kingullerni ikileriartupiloorput.
- Taamaattumik 2026-mi aalisakkat qanoq amerlatiginissaat eqqarsaatigalugu pitsaavallaanngilaq, Toke Binzer oqarpoq.
- Raajat qalerallillu ikiliartorput. Avataasiorluni aalisarnermi pissutsit allanngujaatsutut isikkoqarnerupput, pisassiissutigisartakkattali ilai, pilersaarutit naapertorlugit aalisartunut nutaanut pisassanngortinneqarmata annaavagut.
Pisariillisaanissamut pilersaarut aaqqiissutissat ilagaat aalisakkanillu pisarineqartunik atorluaanissaq.
Aammattaaq saarulliit ulluni makkunani isertitaqarfiulluarpalupput:
- Saarulliit amerliartorpasipput, taamaattumillu uagut aalisartullu allat amerlanerusunik saarullittassiisoqarnerulernissaa neriuutigaarput. Saarullippassuarnik tigooraasinnaanngornissatsinnut aningaasaleerujussuarnissatsinnut piareersimavugut.
