Ilisimatusartoq: Kalaallit Nunaat Danmarkilu attaveqatigiinnerlunngillat - naamivik!

Politikeritta Danmarkimut avoqqaarinninnerat nalitut inissisimanerulersimanitsinnik ersersitsisoq, Ilisimatusarfimmi lektori Ebbe Volquardsen isumaqarpoq.
Kalaallit Nunaat Danmarkilu naligiinnerusumik attaveqatigiilersimagaluartut attaveqatigiinnerat suli pitsanngoriarfissaqartoq, Ebbe Volquardsen isumaqarpoq. Taamaammat attaveqatigiinneruleqqeriarnissaminnut naalakkersuinikkut suli aporaaffissaqassaqqooqaat. Assi © : Ilisimatusarfik
decembarip 19-at 2024 07:33
Nutserisoq Hanne Petersen

- Sakkortoorujussuarmik oqaluttuarisaanermi naalakkersuinikkut aporaanneq aallartilersoq isumaqarpunga (…) Taamaammat uanga isumaqarpunga, siunissami qanilaartumik suleqatigiissinnaanermut apeqqutinut tamanut mattussiartorneq uani poitikkikkut aallartinneqartoq, Danmarkimi maannakkut naalakkersuisoqatigiit kusanaatsorujussuarmik ingerlatsinerisa saniatigut apeqqutit tamakku aaqqipallattannginneri.

Isumaginninnermut naalakkersuisoq Inuit Ataqatigiinneersoq Aqqalauq B. Egede paatsuugassaanngitsumik taama oqarpoq.

Danmarkimi nunarpullu naalakkersuinikkut aporaatileruttorput.

Ilisimatusarfiulli Inuiaat Kulturiannut Oqaluttuarisaanerannullu Immikkoortortaaneersoq Ebbe Volquardsen isumaqataanngilluinnarpoq. Taanna inuup inuiaqatigiillu pissusiinik naalakkersuinermilu pissutsinik ilinniagartuujuvoq.

- Attaveqatigiinnerlussorinarsinnaapput, taamaanngilarli, taanna oqarpoq.

Avoqqaarinnittumik oqalunneq angusaqarfiusoq

Taanna taama naliliivoq, Inuit Ataqatigiinneersut naalakkersuisup Aqqaluaq B. Egedep aamma naalakkersuisut siulittaasuata Múte B. Egedep oqaatsit sakkortuginarsinnaasut atorlugit Danmarkimut avoqqaarinnereerneranni.

Taakkua Naalagaaffik Danmarkimi kalaallit angajoqqaat meeraannik allamut inisseeratarnissamik suliani piginnaasaannik misiliissutit atorunnarsinnissaannut iliuuseqanngippallaarsoraat.

Aamma Naalagaaffiup spiralilersueqqusisimanera inuiannik nungusaanertut Múte B. Egedep allaat taavaa.

Inuit Ataqatigiinneersulli oqaatsit sakkortuginarsinnaasut atorlugit avoqqaarinninnerat Danmarkip nunattalu naligiinnerulersimanerannik ersersitsisoq, Ebbe Volquardsen isumaqarpoq.

- Inuiaat ikinnerussutillit nalitut inissisimanerulersimatillugit inuiaat amerlanerussuteqartut isikkivittaaminnik sungiussiniaqqaartariaqartarmata isumaqatigiinngittoqakkajulersarpoq. Inuiaat ikinnerussutillit namminneq qanoq sunniuteqarsinnaatiginerlutik peqatigisaanik ilisimaarinerulersarpaat. Assigiinngisitsiffigineqarnermik nalaatatik allannguisoqarneranik kinguneqanngissasoralugit nipangiutiinnartarsimasatik nipituuliuutigilersarpaat, Ebbe Volquardsen oqarpoq nangillunilu:

- Naalakkersuinikkut aporaannerusorinarsinnaapput, taamaannerali naligiinnerulersimanerannik takutitsiinnarpoq, taanna oqarpoq.

Taamaammat ukiuni makkunani naalakkersuinikkut isumaqatigiinniartillutik kalaallit politikerii qisuariapiloortarnerat tupaallannartuunngitsoq, Ebbe Volquardsen isumaqarpoq.

- Múte Aqqaluarlu uumitsaqisut nalunanngilaq, aalajangiussisimasumilli oqarluartaarneq akilersinnaasoq nalunngilaat, taanna oqarpoq.

Danmarkip nunattalu naalakkersuinikkut aporaannerat ungasillinissaannik kinguneqarataannaasoq, Aqqaluaq B. Egede isumaqarpoq. Aporaanneralli attaveqatigiinnerulernissaannut Ebbe Volquardsenip iluaqutaassasoraa. Assi © : KNR/Rasmus Olsvig

Danmark nalorniffimmiittoq

Danmark tamatumani inissisimalluanngimmat, kalaallit politikerii angusaqarnissaannik periarfissarissaartitsisoq, Ebbe Volquardsen oqarpoq.

-  Naalagaaffik nalorniffimmiippoq. Kalaallit Nunaannut attaveqarluaannarumalluni iliuuserisani akuersaarunnaariarlugit ataqqillugu naaperiartariaqassavaa. Taamaaliunngikkunimi Kalaallit Nunaat nunanik allanik suleqatissarsiorataannaavoq, taanna oqarpoq.

Danmarkimi Kalaallit Nunaallu naligiimmik ataqqeqatigiittumillu suleqatigiiginnarnissamik oqaluttuarisaanerannilu pisimasunik akuersaarunnaarnermik anguniagaqartut, Mette Frederiksen Danmarkimi naalakkersuisoqatinilu nalunaarnikuupput.

Taamaannerallu Mette Frederiksenip "kalaallit meeraanerminni misileraatigineqarsimasut" Naalagaaffik sinnerlugu pisortatigoortumik utoqqatserfigiartorlugit 2022-mi Nuummiinnermigut erseqqissarpaa.

Nunaminnili soqutigisatik aamma eqqarsaatigisariaqarpaat – soqutigisaalli kalaallillu soqutigisaat assigiittuaannanngillat.

- Danmarkimi naalakkersuisut kalaallit piumasaattut iliortuaannarsinnaanngillat, taamaaliortuaannaraluarunimmi kalaallit soqutigisaannik pingaartuunerutitsisutut qinersisiminnit isigineqalersinnaagamik, Ebbe Volquardsen oqarpoq.

Taakkualu kalaallit angajoqqaat piginnaasaannik misiliissutit pillugit suliami nalorniffimmiitut nalunanngivippoq.

Aammali kalaallit angajoqqaat piginnaasaannik misiliissutinik atorunnaarsitsineq aaqqiissutissaqqissorisinnnaagunaraluaqaat, atorunnaarsissappatigilli Danmarkimi namminermi politikkiannut akornutaaratarsinnaasumik Danmarkimi kommunit isumaginninnermi suliani nammineq aalajangiisinnaatitaanerannik innarleeqqaartariaqartussaassapput.

Nunarput ajugaasaqattaartoq

Tassa Danmarkimi naalakkersuisut kalaallit piumasaattut iliortuaannarsinnaanngillat, taamaattorli nunatta Danmarkilu naalakkersuinikkut aporaakkaangamik ajugaasarnerannut assersuutaasinnaasut amerlapput.

Soorlu Issittoq pillugu aallartitaq pillugu, Nunat Avannarliit Siunnersoqatigiivini aporaattoqarnera pillugu aamma Folketingimi oqalutseqarsinnaalernera pillugu suliani. Aki-Mathilda Høegh-Dam (S) nunatsinnik siornatigut naqisimannittoqarsimanera tunngavilersuutigalugu Folketingimi oqallinnermi oqalutseqarsinnaalerneranik kingullertut taasami qularnaarisuuvoq.

- Qallunaat imminnut qanoq paasisarnerat arriitsumik allanngoriartulerunarpoq. Arnarulunnguaq aningaasani pappialani assilialiunneqartussaavoq, kalaallillu namminneq oqaatsiminnik Folketingimi sulinermi atuisinnaatitaalerput. Taakkua Kalaallit Nunaata aatsaat iluamik nalitut inissisimalersimaneranut assersuutissaqqilluinnarput, Ebbe Volquardsen oqarpoq.

Danmarkip siornatigut iliuuserisani akuersaartariaqarai, Mette Frederiksen ministeriuninngoramili oqaatigisarpaa. Ingammik Naalagaaffiup kalaallinut pinninneranut tunngasuni. Assi © : KNR

USA-miit pisiariumaneqaraluarnini imminut tatigilissutigigaa

Qallunaalli ileqqorissaarnissamik isumaliutaat nunatsinnut tunngasuni imminnut qanoq paasisarnerannik allanngoriartortitsisutuaanngillat.

Donald Trumpimmi nunarput uissuummisitsilluni pisiariumagaluallaramiuk, nunarput Danmarkilu pissaaneqarniunneranni piaarinaatsoorunarluni inissisimatillualerunavippaa. Nunattami USA-miit pisiariumaneqaraluarnera nunanik allanik suleqateqalersinnaanitsinnik naqissusiivoq.

- Ataatsimoortumik tapiissutit namminissarsiortuunngitsup tunissutaatut Danmarkimiit oqaluttuariniarneqartarput. Kalaallit ilumoorfiginninnissaat qujamasunnissaallu illuani naatsorsuutigineqarluni. Ataatsimoortumilli tapiissutit Kalaallit Nunaanni sunniuteqarumalluni aningaasaliissutaasutut isigisassaasut, Trumpip ersarissisippaa. Kalaallit politikkikkut oqalliseqataasut taamaalillutik imminnut suli tatiginerullutilk naligiineerulernissamik namminerlu aalajangiisinnaanerulernissamik piumasaqarsinnaapput, Ebbe Volquardsen oqarpoq.