Piginnittuuniarnermit isumannaallisaanermut isumaqatigiissummut: Trumpip nunatsinnik ukkatarinninnera eqikkarlugu

Amerikamiut piginnittuunissaannik piumasaqartoqareersorlu, USA-p, Danmarkip nunattalu pissuserissaaqatigiinnerannik ajornartorsiortitsilerpoq. 

Akerleriinneq ukioq manna januaarimi sakkortuseriarpoq, tassami akitsuusersuinissamik sioorasaarisoqarpoq, Amerikamiut aqutsilernissaannik piumasaqartoqarpoq Donald Trumpilu sakkulersortoqarnissaanik isummiussilluni. 

Taassumali kingorna oqariartuutigineqartut allanngorput.  

Trumpip sakkulersornissamik isummani allanngortippaa nunattali isumannaatsuunissaa USA-llu nunatsinni periarfissaqarnissaa isumaqatiginninniutigilerlugu. 

USA-p, Danmarkip nunattalu isumaqatigiissutaat qaammatini arlalinni isumaqatiginninniutaareersorlu, FN-ip New Yorkimi ataatsimeersuarnerani atsiorneqassangatinneqarpoq. 

Trumpip USA isumaqatigiissuteqarnikkut, nunatsinni ‘isumannaallisaanermik aqutsiuartussanngornerarpaa’

Danmarkip nunattalu isumaqatigiissut Kunngeqarfiup killeqarfiinik kalaallillu namminiussuseqarnerannik ataqqinnittuusoq erseqqissaatigaat. 

Isumaqatigiissutip imarisaa suli saqqummiunneqanngilaq. 

2025-mi marsimili pingaarnerpaat, KNR-ip saqqummiussimasai aajuku.

Marsi 2025: Trumpip Kalaallit Nunaannik tiguaarusunnini avammut oqaatigaa  

Marsip sisamaanni – Trumpip kalaallit, Kongressimi oqalugiarnermini toqqaannartumik oqaaseqarfigai.

Taanna oqarpoq, USA-p Kalaallit Nunaat isumannaallisaanermut tunngatillugu pisariaqartikkaa, oqarlunilu, kalaallit USA-mut ilanngukkusuppata USA-mit ‘tikilluaqqusaajumaartut’.

Imalu naggasiivoq:

- Isumaqarpunga tamanna arlaatigut piviusunngorumaartoq.

Múte B. Egede ima akivoq:

- Kalaallit Nunaat uagut pigaarput.

Inatsisartunut qinersisoqarnerani taama nalunaaruteqarpoq, tamannalu Trumpip Kalaallit Nunaata siunissaanik Amerikamiunut apeqqutaatitaalernerannut nutaamut ersiutaavoq.

Marsip qulingiluaat – Trumpip USA kalaallit siunissaminnik namminneq aalajangiisinnaanerannik ataqqinninneraqqippaa. Aammattaaq Amerikamiut aningaasaliiumaarnerat, suliffissaqartitsiumaarnerat pigissaartitsilernissaallu neriorsuutigaa.

Marsip 26-annit 28-annut – Præsidentip tulliata, JD Vancep Kalaallit Nunaannut tikeraarnissani isornartorsiuisoqareersorlu allanngortippaa, Pituffik Space Baselu tikeraaginnarpaa. 

Danmark Kalaallit Nunaannut tunngatillugu iliuuseqarpallaannginnerarlugu tikeraarnermini isornartorsiorpaa.

Trumpillu USA-p Kalaallit Nunaat pisariaqaraa oqaatigeqqippaa, russit Kinamiullu Issittumiinnerat innersuussutigalugu.

Maaji 2025: Trumpip sakkutuulersorluni tiguaanissaq itigartinngikkaa 

Maajip sisamaanni – Trump Kalaallit Nunaat tiguarumallugu sakkutuulersornaviannginnersoq aperineqarpoq.

- Taamaaliortoqannginnissaa itigartinngilara, præsidenti oqarpoq.

Tamanna ilutigalugu Kalaallit Nunaat USA-p Issittumi soqutigisaanut, ilaatigut raketit missilit atorlugit illersuinermut, sakkutooqarnermut aamma Ruslandip Kinallu sunniuteqarnerannut attuumassuteqaraluttuinnarpoq.

Aasaq 2025: Amerikamiut sunniiniarnerarneqartut

Aggusti - Danmarkip USA-p Københavnimut aallartitaasa qullersaat, Amerikamiut Kalaallit Nunaanni sunniiniarsarisutut nalunaarutigineqareersullu, aggersarpaa.

Paasissutissat DR-ip ilaatigut issuagai naapertorlugit, Amerikamiut ikinnerpaamik pingasut, Trumpip aqutsisoqarfianut attuumassutillit, Kalaallit Nunaanni politikkikkut pissutsinik sunniiniarsarisimapput, Kalaallit Nunaata avissaarnissaanik tapersersuiniarlutik danskillu naalakkersuisuinut akerlilersuinermik siuarsaaniarlutik.

USA-p naalakkersuisui taama iliuuseqarsimannginnerarput erseqqissaatigalugulu, USA-p kalaallit siunissaminnik namminneq aalajangiinissaat ataqqigaa.

Tamanna Washingtonip Københavnillu akornanni akerleriissutaaqqilerpoq.

Decembari 2025: Jeff Landry Trumpimit immikkut aallartitanngortinneqartoq

Decembarip 21-at  – Trumpip Louisianap maanna guvernøria, Jeff Landry Kalaallit Nunaannut immikkut aallartitanngortippaa.

Landryp Kalaallit Nunaata 'USA-mut ilaalernissaa' anguniagaralugu oqaatigaa.

Danmarkip USA-p aallartitaa tamatuma aqaguani aggersarpaa.

Trumpip tamatuma saniatigut USA-p qeqertami aatsitassat pingaarnermik pissutiginagit Kalaallit Nunaat isumannaallisaanermut tunngatillugu pisariaqartikkaa erseqqissaatigaa.

Januaari 2026: Aaqqiagiinnginneq sakkortunerpaaffissaminiittoq

Nunatsinnut tunngatillugu aaqqiagiinnginnermi januaarip qaammataani pisoqarnerpaavoq. Trumpip oqaaserisartagai sakkortunerulerput, taassuma akitsuusersuinissaq sioorasaarutigaa sakkutooqarnermilu pissaanermik atuisinnaaneq mattukkumanagu.

Januaarip 7-iat – Trumpip Kalaallit Nunaat NATO-luunniit toqqarniarneraa aperineqarami ima akivoq 'Immaqa toqqagassaassaaq'.

Januaarip 9-at  – Trump oqarpoq:

- Nuannarinngikkaluarpaguluunniit tassani arlaannik iliuuseqassaagut.

Taassuma 'aqqut ajornaatsoq' kissaatiginerullugu, taamaattoqanngippalli 'ajornakusoornerusoq aqqutigineqarsinnaasoq' tamatuma saniatigut oqaatigaa.

Januaarip 12-iat  – Trump oqarpoq:

- Kalaallit Nunaat arlaatigut iliuuseqarnikkut pissarsiarissavarput.

Januaarip 14-iat  – JD Vancep aamma Marco Rubiop Lars Løkke Rasmussen aamma Vivian Motzfeldt ataatsimeeqatigaat. Illuatungeriit suleqatigiissitamik qaffasissumik pilersitsinissaq isumaqatigiissutigaat.

Januaarip 17-iat  – Trumpip Europamit nioqqutissat Kalaallit Nunaannut isumaqatigiissuteqarnissaata tungaanut 10 procentimik 25 procentimut qaffattussamik akitsuuserniarlugit siorasaarutigaa. Taassuma anguniakkani ima nassuiaatigaa:

- Kalaallit Nunaata tamakkiisumik pisiarinera.

Januaarip 18-iat – Trump Norgep ministeriuneranut Jonas Gahr Støre allappoq:

- Kalaallit Nunaat tamakkiisumik aqunngikkukku nunarsuarmi isumannaatsuunissaq qulakkeerneqarsinnaanngilaq.

Januaarip 19-iat  – Trump sakkutooqarnermik atuissanerluni aperineqarami ima akissuteqarpoq:

- Oqaaseqarfigisinnaanngilara.

Januaarip 21-at  – Trumpip oqaaseqartarnini World Economic Forumimi allanngortippaa:

- Pissaanermik atuissallunga kissaateqanngilanga. Pissaanermik atuinianngilanga.

Taassuma saniatigut Kalaallit Nunaat Issittorlu pillugit 'siunissamut killiussatut isumaqatigiissut' saqqummiuppaa. Akitsuutinik sioorasaaruteqarnini atorunnaarsikkallarpaa.

Tamanna allannguiffiuvoq: Trumpip Amerikamiut aqutsinerulernissaannut kissaatini attatiinnarpaa, sammivigisanilu sioorasaaruteqarnermit isumannaatsuunissamut Amerikamiullu isersinnaatitaanissaannut isumaqatiginninniarnermut saatsillugu.

Februaari 2026: Isumaqatiginninniarnerit ingerlaqqittut

Februaarip 21-at – 22-at – Trumpip Amerikamiut umiarsuaat napparsimaviusoq kalaallinik napparsimasunik ikiuiartorluni Kalaallit Nunaannukalersoq allappoq.

Naalakkersuisut siulittaasuata, Jens-Frederik Nielsenip siunnersuut itigartitsissutigaa:

- Qujaannarpugut.

USA-p Danmarkip Kalaallit Nunaalu isumaqatiginninniarnerat ingerlaannarpoq.

Upernaaq aasarlu 2026: Sammisaq allanngorpoq

Trumpip Kalaallit Nunaannut tunngatillugu nalunaaruteqartarneri januaarimiit ikinnerulerput, apeqqulli piujuaannarpoq.

USA-p Kalaallit Nunaata pingaarutilimmik inissisimanera, Rusland aamma Kina, missilinut illersorneq aamma Amerikamiut isumannaallisaanermut periarfissaqarnerunissamik pisariaqartitsineranik ukkatarinninnerani isumaqatiginninniarnerit ingerlaannarput.

Marsip 24-at – USA-mut atatillugu ilungersuasoqarnerani Danmarkimi folketingimut qinersisoqarpoq. Trumpip Danmarkimut Kalaallit Nunaannullu tatisimanninnera qineqqusaarnermi tunuliaqutarineqarpoq, qinersinermili nunami imminermi politikkimut tunngasut aamma aalajangiisuullutik.

Juulip 7-iat  – Natop Ankarami ataatsimeersuarnerani Trumpip Kalaallit Nunaat pillugu apeqqut qaqeqqippaa, USA-llu qeqertamik aqutsilernissanik kissaatigigaa uteqqillugu.

Mette Frederiksenip Danmarkip Natomut ilaasut tamaasa - tassunga Kunngeqarfik Danmark ilanngullugu illersorniarai akissutigaa - Jens-Frederik Nielsenillu Kalaallit Nunaat tuniniagaanngitsoq erseqqissaatigeqqippaa.

Lars Løkke Rasmussenip tamatuma saniatigut isumaqatiginninniarnerit kunngeqarfiup killigititaanik tunngaveqartumik aamma Amerikamiut-danskillu illersornissamut suleqatigiinnerannik pioreersumik annertunerulersitsinissamut periarfissaqartumik ingerlaqqittut oqaatigaa.

Septembari 2026: Isumannaallisaanermut isumaqatigiissut nutaaq

Septembarip 18-iat  – Trumpip USA, Danmark Kalaallit Nunaallu Kalaallit Nunaata isumannaatsuunissaanut isumaqatigiissuteqartut nalunaarutigaa.

Trumpip oqarnera naapertorlugu isumaqatigiissutip USA 'Kalaallit Nunaanni isumannaallisaanermi pisariaqartinneqartunillu allanik tamanik ataavartumik aqutsisuulerpoq'.

Taassuma isumaqatigiissutip Amerikamiut akerlerisaasa Kalaallit Nunaanni sakkutooqarfinnik pilersitsisinnaanerat sakkutuuisalu najuussinnaanerat pinaveersaartissagaa aamma Amerikamiut akuersissuteqartinnagit mianernartunut aningaasaliinerit killilissagai ilaatigut oqaatigaa.

Trumpip USA Kalaallit Nunaanni sakkutooqarnikkut najuunnerulerniartoq isumaqatigiissullu killeqanngitsumik atuutissasoq ilanngullugu oqaatigaa.

Trumpilli nassuiaateqarnera oqartussaanermik tunniussineq assiginngilaa.

Isumaqatigiissummi annikitsortat tamarmik tamanut suli saqqummiunneqanngillat.

Reuters allappoq isumaqatigiissutip USA Kalaallit Nunaanni sakkutooqarnerulersinnaaneranik ilaatigut kinguneqassasoq. Isumaqatigiissutip aamma malitsigisaanik, nunat Natomut ilaasortaanngitsut, Kalaallit Nunaanni sakkutooqarfiliorsinnaatitaanatillu annertuumik aningaasaliisinnaatitaanavianngillat.

USA-lli pisinnaatitaaffiit nutaat suut pissarsiarissanerai sukumiinerusumik suli ilisimaneqanngilaq.

Danmark Kalaallit Nunaallu: Namminersortuuneq innarlerneqarnavianngitsoq

Danskit naalakkersuisuisa Kalaallit Nunaat, isumaqatigiissut naapertorlugu, USA-mut tunniunneqarnavianngitsoq erseqqissaatigaat.

Mette Frederiksenip aamma Kalaallit Nunaanni naalakkersuisut, Kunngeqarfiup namminersortuunerata innarlerneqannginnissaa aamma Kalaallit Nunaata nammineersinnaatitaanera isumaqatigiissummi ataqqineqarnerat erseqqissaatigaat.

Jens-Frederik Nielsenip Kunngeqarfiup namminersortuunerata innarlerneqannginnissaa nunallu ataqatigiinnera kiisalu kalaallit namminneq aalajangiisinnaatitaanerat  isumaqatigiissummi akuerineqarnerarpai.

Tamanna ilutigalugu isumaqatigiissutip, USA Kalaallit Nunaanni isumannaallisaanikkut soqutigisaminik ataavartumik suliaqarsinnaanngortissavaa. 

USA-p nunanut allanut ministeria, Marco Rubio, oqarpoq isumaqatigiissut USA-p isumannaallisaanermut tunngasunik isumakuluutaanut aaqqiissutaasinnaasoq.

Amerikamiut atorfilittaat Reutersimit oqaloqatigineqarsimasup oqarnera naapertorlugu, USA-p nunamut isersinnaatitaanera, sakkutooqarfittaarsinnaanera nunallu silaannartaani timmisartorsinnaanera, isumaqatigiissummi ilaatigut qulakkeerneqassaaq.

Isumaqatigiissut nutaaq, USA-p Danmarkillu illersornissamut suleqatigiinnerannut pioreersumut qanoq attuumassuteqassanersoq suli sukumiisumik paasineqanngilaq.

USA 1951-imi illersornissamut isumaqatigiissut kingusinnerusukkullu isumaqatigiissutit tunngavigalugit, Kalaallit Nunaanni annertuumik sakkutuulersuisinnaatitaareerpoq.