'Annilaarnarpoq': Nunatsinni amerlasuut kræftimik toqquteqartarput

Nunatsinni kræftimik toqquteqartartut nunani avannarlerni nunani kræftimik toqquteqartartunit amerlanerusut, Kræftens Bekæmpelsimit nalunaarusiap nutaap takutippaa. Nuummi illup siunnersuisarfiup tamanna allanngueqataaffigerusuppaa.
Nuummi Kræfti pillugu siunnersuisarfik Assi © : KNR
novembarip 15-at 2026 09:04

Nuummi ‘Kræfti pillugu siunnersuisarfik’ qaammatip ataatsip matuma siorna ammartoq, najoruminarlunilu kialaarpoq. 

Igaffimmi kaffiliorfik nipiliorpoq. Igaffik inersuup siullertup iserfigisap igartaa sinerlugu inissisimavoq.

Nerisarfik takisooq, nalaasaarfik iluartoq qorsummik taartumik qalipaateqartoq kiisalu issiviit ornavaffillit aqitsut arlallit aamma tassaniipput. Sulisut ini tassa Illup uummataanik taagorpaat.

Torsuusup isuani ini alla angisooq nassaassaavoq. Ini taanna timigissarnermut – saqqummiinermullu atorneqartarpoq. Iikkami allagartarsualiaq nivingavoq.

‘KRÆFT-I UNITSILLI – tamatta eqqortarpaatigut!’, tassani allassimavoq.

Amerlasuut kræftimik eqqugaasimasumik nalunngisaqarnissaat qularnanngilaq, imaluunniit nammineq immaqa kræftimik eqqugaasimavoq.

Nunatsinni kræftimik nappaateqartut ukiumut inuit 250-it missaanniittut paasineqartarput. Naalli nunatsinni kræfteqalernissamut aarlerinartoqannginnerugaluartoq nunatsinni kræftimik toqquteqartartut nunanut allanut sanilliullugit amerlanerupput. Kræftens Bekæmpelsemit nalunaarusiap nutaap tamanna takutippaa.

- Annilaarnarpoq. Toqusartut amerlassusaata ikilinissaat neriuutigaarput, Neriuffiit Kattuffianni pisortaq, Ivalo Heilmann, KNR-imit illumi siunnersuisarfimmi oqaloqatigineqarami oqarpoq.

Ansatte i Kræftpatienternes Hus, Maannguaq H. Berthelsen (th), Louise Markussen, Ivalo Heilmann (tv).
Kræfti pillugu siunnersuisarfimmi sulisut, Maannguaq H. Berthelsen (talerperleq), Louise Markussen, Ivalo Heilmann (saamerleq) Assi © : KNR

Saaffiginnittartut amerliartortut

Illu siunnersuisarfik nutaaq nunatsinneersunut tamanut siunnersuisarfiuvoq. Napparsimasunut qanigisaannullu Nuummiittunut kisimi tunngassuteqanngitsoq, Ivalo Heilmann erseqqissaavoq.

Illu siunnersuisarfiup saaffiginnittartut maanna aamma amerlisut maluginiarpaa.

- Illu amerliartuinnartunit ilisimaneqalerpoq, suliffiup oqarasuaataa naaffeqanngitsumik sianertarpoq. Orniguttartut aamma amerlipput, aamma aalajangersimasumik maanngartartoqarpugut, Ivalo Heilmann oqarpoq, nangillunilu:

- Soqutiginnittoqangaatsiarpoq, taamaammat illup tamatigut atorneqarsinnaanissaa anguniagaraarput.

Taassuma sulisut oqaloqatigisartagaat amerlasuut kiserliortutut kisimiittutullu misigisimasarlutik oqaluttuarisaraat ilanngullugu oqaatigaa, tamannalu illup siunnersuisarfiup allanngueqataaffigisinnaavaa:

- Kisimiingaatsiartaraanni eqqarsaaterpassuaqalertoqartarpoq, immaqalu suut tamarmik ajunngitsumik ingerlanissaannut neriuutaaruttoqarsinnaalluni. Akissutissat nuanniitsut annilaangagineqartarput. Tamannali maani ataatsimoornikkut allanngortinnissaa neriuutigaarput, ilaatigut maani oqarasuaatikkulluunniit siunnersortittoqarsinnaavoq, ornigulluni oqaloqatigiittoqarsinnaavoq, yogartoqartoqasinnaavoq, nuersaasoqarsinnaavoq igaqatigiittoqarsinnaallunilu.

Kræfti pillugu siunnersuisarfimmi isersimaartarfik Assi © : KNR

Neriuffiit Kattuffiata – nunatsinni immikkoortortaqarfiit aamma nukittorsarneqarnissaat maanna aamma sulissutigaat. Siunnersuisarfinnik amerlanerusunik saaffigineqarsinnaasunik pilersitsinissaq takorloorneqarpoq.

Ilisimasanik atuineruneq

KNR-ip siunnersuisarfimmut nutaamut iserneranit piffissaq sivisuallaanngitsoq ingerlareersoq Ivalo Heilmannip oqarasuaataa sianerpoq.

Taassuma sianertoq akisariaqarlugu erseqqissaatigaa, kinami attaveqarniarsarinersoq ilisimaneq ajorpaa, taassumalu sianertut tamaasa pingaartippai. Inuimmi inuunerat pineqarpoq. 

Taanna sulisullu allat inuppassuarnut illumut imaluunniit oqarasuaatikkut saaffiginnittunut siunnersuinissamut piareersimajuaannarput.

Taassumami kræftimut aamma peqqinnissaqarfimmut tunngatillugu ilisimasat amigaataasut maluginiarpaa:

- Sianerlutik ornigullutilluunniit “qanoq iliorsinnaavunga aamma qanoq iliussaanga?”-mik apeqquteqartartut amerliartuinnarput. Amerlasuut peqqinnissaqarfimmi qanoq iliornissaminnik nalornisarlutillu qanoq pisinnaatitaaffeqarnertik ilisimaneq ajorpaat, taanna nassuiaavoq.

Tamannalu illup siunnersuisarfiup nutaap allanngueqataaffigisinnaassagaa neriuutigaa, immaqalu Kræftens Bekæmpelsimit nalunaarusiap kisitsisit annilaarnartut takutitai aallanngueqataaffigalugit.

Nunani avannarlerni nunani 75-iliitinnatik kræftimik toqquteqarnissamut aarlerinaat. Naatsorsueqqissaarnermi kisitsisit 2000-mit 2024-moortut tunngavigineqarput. Assi © : NORDCAN/Kræftens Bekæmpelse

Ivalo Heilmannip oqarneratut kræftimik napparsimasunit 10-nit sisamat missaanniittut pinaveersaartinneqarsinnaapput, taamaammat siunnersuineq pingaaruteqarluinnarpoq, aamma kræftimik pasitsaassaqartoqaannarnerani.

Nalunaarusiamilu nunatsinni kræftimik napparsimasut taama amerlatigisut toqusarnerannut kræftip siaruaatereernerani kingusissukkut paasineqartarnera pissutaasut ilaattut oqaatigineqarpoq.

Ivalo Heilmannip oqarnera naapertorlugu illumi tamanna aamma siunnersuuteqarfigisarpaat, peqqinnissaqarfimmillu qanoq naapitsinissamut siunnersuineq kisitsisinut aamma allanngueqataassasoq neriuutigineqarpoq.

- Nunatsinni nakorsiaraangatta qanoq innerluta oqaatiginngikkajupparput.Nakorsap eqqortumik apeqquteqarnissaa neriuutigineqartarpoq, apeqqutinillu naatsunik akisoqaannartarluni. Uanilu paasinerluisoqarsinnaavoq. Nakorsamukartarnitsinni pitsaanerulissaagut qanoq innerput sukkut anniarnerluta paasissutissartaqarnerusumik oqaatigisassavarput.

Ajornartorsiutit assigiinngitsut arlallit

Nunatsinni nakorsaanerup, Paneeraq Noahsenip nalunaarusiaq aamma ernumanarnerarpaa, ajoraluartumilli tupaallannanngilaq:

- Kræfteqalersartut amerlanerunnginnerat pingaartumik pissutigalugu ernumanarpoq, amerlanerunngikkaluartulli nappaammik toqquteqartut amerlanerungaatsiarput, taanna allakkatigut akissummi oqarpoq.

Nappaateqalernissamut aarlerinaateqartut, nappaatit qanoq atorneqarnerat, nappaatinik suussusersiinerit katsorsaanerillu sukumiinerusumik misissortariaqarpagut, tamannalu maannakkut ilungersunarpoq:

 - Napparsimanermi siullermik ersiuteqalernermit nappaatip suussusersineqarnissaanut piffissap qanoq sivisutigisarnera takusarparput. Tamatuma saniatigut peqqinnissaqarfimmi sulisut taarseraatikulapput aamma ersiutit ataavartumik naammaginartumik malittarineqarneq ajorput. Saniatigut oqaatsitigut nunallu isorartunerujussua pillugu ajornartorsiutit pissutigalugit nappaammik suussusersiiniarnermut ajornarnerulersitsisarput. Kræftip paasineqartarnerata kingusinnerunerani katsorsarneqarnissamut periarfissat ikinnerusarput.

Nunatsinni nakorsaaneq, Paneeraq Noahsen Assi © : KNR

Nunatsinni kræftimik nappaateqalertarnermut pujortartarneq, imigassaq oqimaappallaarnerlu pissutaanerusarput, taakkulu kræftimik nappaateqalernissamut aarlerinaataasut inuiaqatigiit kalaallit akornanni atugaangaatsiarput.

Taamaammat pissutaasartut taakku pillugit pinaveersaartitsisumik suliniuteqarnerup nukittorsarneqarnissaa pisariaqartinneqartoq isumaqarpoq.

- Ullumikkut pinaveersaartitsisarnitsinnit annerusumik pingaarnersiuisariaqarpugut. Aaqqissuussaasumik pinaveersaartitsinermik suliaqartoqarnissaanut politikkikkut piumassuseqartoqarnissaa pisariaqarpoq, tassa inatsisit aamma inuiaqatigiinnit suliniut aqqutigalugit inuiaqatigiit aarlerinaateqartunik ilisimaneqareersunik annikinnerulersitsiniarneratigut.

Paneeraq Noahsenip kræftimik toqquteqartartut amerlassusaat nunani avannarlerni nunanut allani taama toqquteqartartutulli ikitsilerumaartut soorunami neriuutigaa, taamaattoqalernissaanulli sivisussaaq.