Inatsisartuni oqallinneq: Nunanit allanit suliartortut inuiaqatigiinnut akuulersinneqassapput

Tysklandimi talerperliuneruniat nunasiartortunullu isorinninniartut partiiat, AFP ukiuni kingullerni alliartuinnarpoq.

Danmarkimi nunat tamalaat akornanni isumaqatigiissutit unioqqutillugit nunani allamiut amerlanerusut anisinneqarsinnaanissaat oqaluuserineqarpoq.

Nunatsinni nunani allamiut suliartortut ukiuni kingullerni amerliartorneranni isornartorsiuisut tusarsaaleriartorput.

- Tamanna mianersorfigissavarput, Atassummeersoq, Inatsisartunut ilaasortaq, Aqqalu C. Jerimiassen oqarpoq, taassumalu Europami nunasianut tunngatillugu talerperliunerusumut saakkiartortoqarnera eqqaavaa:

- Matutsinnik ammatitsivallaarnissarput mianersuutissavarput; tamanna akeqqersimaarnermik pilersitseqataasinnaammat.

Atassummit apeqquteqaateqartoqarnera tunngavigalugu nunanit allaneersunik akuutitsinerulersinnaaneq Inatsisartuni marlunngornermi oqallisigineqarpoq.

Nunani allamiut kalaallisut kalaallillu kulturiannik ilisimasaqarnerulernissaat pingaaruteqartoq partiit akornanni isumaqatigiissutigineqarluarpoq.

Sulisussat pisariaqartut

Nunani allamiut naalagaaffeqatigiinneersuunngitsut 2025-mi 2.530-upput. Filippinerineersut amerlanerpaapput, tulliullugu Thailandimeersut, Sri Lankameersut Islandimeersullu.

- Pisiniarfimmi sulisut amerlanerpaat Asiameersut ullumikkut amerlanerpaapput, taamaammat nunaqavissunik paasinnissinnaanissaat pingaaruteqarpoq, Aqqalu C. Jerimiassen Inatsisartuni oqarpoq.

Suliffeqarfiit nunani allanit aamma sulisussarsinerusarput. Taamaammat suliffeqarfiit akuutitsinissamut aamma akisussaaffeqassasut, Mimi Karlsen (IA) oqaluttarfimmit oqarpoq:

- Sulisitsisoq avataanit sulisussanik tikisitsisarpoq, taamaammat taakku kulturitsinnik, oqaatsitsinnik naleqartitatsinnillu ilinniartinnissaat taakku akisussaaffigissavaat.

Siumumeersup, Jess Svanep nunanit allanit suliartortut pingaartumik innuttaasunit utoqqarnit tuluttut oqalussinnaanngitsunit pakatsissutigineqarnerat paasisinnaalluarpaa.

- Taakku (nunani allamiut aaqq.) suliffeqarfitsik aqqutigalugu assersuutigalugu oqaatsinik pikkorissarnissamut periarfissarpassuaqarput. Danskisut kalaallisulluunniit oqalussinnaanissaat piumasaqaataavoq, tuluttulli oqaluinnaavipput. Utoqqaat pakatsinerat paasisinnaavara, taanna oqarpoq.

Partiilli arlallit nunarput ingerlalluarlunilu ineriartuinnassappat nunanit allanit suliartortoqarnissaa pinngitsoorneqarsinnaanngitsoq isumaqatigiissutigaat.

- Nunanit allanit sulisussanik pisariaqartitsigallaannartoqanngilaq. Inuiaqatigiinni ukiorpassuarni tulliuttuni sunniuteqassaaq, Demokraatinit Isak Petrussen oqarpoq.

Kalaallit siulliunneqassasut

Innuttaasut nunaqavissut siulliunneqarnissaat Inatsisartuni siammasissumik aamma isumaqatigiissutigineqarpoq.

Naleqqalli nunanit allanit suliartortut akuunerulersinneqarnissaat pitsaanerulersinnissaa pinnagu kalaallit inuiaqatigiit qanoq pitsaanerusumik ilinniartinneqarsinnaanissaat misissorneqartariaqarsoraa.

- Meerartatta inuusuttortattalu sulisinnaanerulersissavagut. Ilinniarfiit pitsaanerulersinneqassapput, amerlanerusullu ilinniagaqalersinneqassallutik, Isak Johannesen (N) oqaluttarfimmit oqarpoq, nangillunilu:

- Nunanit allanit suliartortut kisiisa eqqarsaatigissanngilagut, kalaallilli amerlanerusut sulilersissavagut.

Nunanit allaneersut ilaat kalaallisut oqaatsinik ilinniapallassinnaasut aamma erseqqissaatigineqarpoq. Nunaniillu allaneersut oqaatsitsinnik ilinniarnissaat pisariaqartoq, Aqqalu C. Jerimiassen oqarpoq:

- Nunaarannguuvugut, imaaliallaannarluta ikinnerussuteqalersinnaavugut, taamaattumik oqaatsivut kulturerpullu illersussavagut, nunanillu allanit suliartortut oqaatsitsinnik kulturitsinnillu ilikkarnissaat qulakkeerlugu, taanna oqarpoq.

Inuit nunatsinnut nuuttut pitsaanerusumik qanoq akuulersinneqarsinnaanerat naalakkersuisunit misissorneqassasoq naalakkersuisoqatigiinnissamut isumaqatigiissummut ilaareerpoq.

Atassutilli akuulersitsinerup qanoq pitsaanerulersinneqarsinnaanissaanut amerlanerusut isummersorsinnaatinniarlugit tamanna Inatsisartuni oqallisigerusuppaa.