Naalakkersuisut upalungaarsimanermut EU-mit ikioqqusut

Naalakkersuisut immikkut ilisimasalinnut eqimattanut EU-meersunut nunatsinni upalungaarsimanermut suleqatigiinnissamut periarfissat pillugit nalunaarusioqqusipput.
EU-mit immikkut ilisimasallit eqimattaat Finlandimit, Norgemit, Islandimit, Polenimit Hollandimiillu inuttaqarpoq. Assi © : Naalakkersuisut
Allattoq Markus Valentin
septembarip 28-at 2026 07:30
Nutserisoq Connie Fontain

Naalakkersuisut innuttaasut upalungaarsimanissaannut iliuuserineqarsinnaasullu pillugit nalunaarusiornissamut EU-mit ikioqqupput.

Immikkut ilisimasallit nunatsinni sumiiffinnut taamaammat angalassapput. Taakku sapaatip akunnerata siuliani Nuummiipput, kisianni aamma Uummannamut sinerissamilu sumiiffinnut allanut ilaatigut upalungaarsimanermut atortunik misissuiartorlutik angalassapput.

Eqimattaq Finlandimit, Norgemit, Islandimit, Polenimit Hollandimiillu qulingiluanik inuttaqarpoq.

Upalungaarsimanermut naalakkersuisup, Iddimangiiu Jensen Biancop (IA) pingaartumik silap pissusiata allanngoriartornera pissutigalugu upalungaarsimanerup nukittunerunissaa pisariaqartinneqartoq oqaatigaa.

- Allanngoriartornerit soorlu silap pissusiata allanngoriartornera tassaarsuarnik piareersimaffigisassatsinnik pilersitsisarpoq. Tamakku misissorneqassapput, taanna oqarpoq.

Iddimanngiiu Jensen Biancop (IA) EU-mit nalunaarusiap najukkani inuiaqatigiit akornanni upalungaarsimanerunissamut periarfissat aallaqqaammut misissuiffigissavai. Assi © : Markus Valentin / KNR

Sinerissami upalungaarsimanermut atortussat pillugit Danmarkimut aamma isumaqatigiissuteqarpusi. Tamanna USA-mut atatillugu ajornartorsiuteqarnerup nalaani pivoq. EU-mi suleqatigiinneq illersornissamut atassuserneqarpa?

- Danskit naalakkersuisuisa naalakkersuisullu akornanni tassunga attuumassuteqanngitsumik suleqatigiittoqartoq isumaqarpunga, Iddimanngiiu Jensen Bianco oqarpoq.

Upalungaarsimanerup ukkatarineqarnerunera

USA-mut atatillugu ilungersuanerup nalaani naalakkersuisut oqartussani upalungaarsimanermut ataqatigiissaarinissamut ataqatigiissaarinermik pilersitsisoqartoq Múte B. Egedep (IA) januaarip 20-anni oqaatigaa.

Taassuma oqartussat suleqatigiinneranni attaveqaqatigiinnernik pitsanngorsaanissaq aamma innaallagissamik pilersuinerup ajutoornerani qulakkeerinissaq pingaartumik tunngavilersuutigai.

Naalakkersuisut tamatuma aqaguani atuagassiaq 'Ajornartoornermut piareersarneq – ullut tallimat ingerlanerini napatinnissannut piareersarit' saqqummiuppaat.

Attaveqatigiinnermut isorliunerusunullu naalakkersuisuusimasup, Aqqaluaq B. Egedep (IA) innutaasut oqartussat iliuuseqarnissaannut utaqqiinnassanngitsut oqaatigaa. Inoqutigiilli pisoqarnissaanut piareersimanerussanerarlugit.

Danskit naalakkersuisui nunatsinni upalungaarsimanissamut 180 millionit koruuninik februaarimi immikkoortitsipput. Aningaasat angallannermut nukissiuuteqarnermullu ilaatigut atorneqassapput.

Naalakkersuisut Upalungaarsimanermut Naalakkersuisoqarfik apriilimi pilersippaat.

Naalakkersuisut siulittaasuata, Jens-Frederik Nielsenip (D) nunanik allanik upalungaarsimaneq pillugu suleqatigiinneq siorna USA-p nunatsinnut siorasaaruteqarnerani pitsanngorsarneqartoq oqaatigaa.

Naalakkersuisut 180 millionit koruuninit amerlanerpaartaat atorneqareerlutillu sinerissami sumiiffinnut assigiinngitsunut agguaanneqartut aggustimi oqaatigaat.


Nunatta akerliliisinnaassusaa

Inuiaqatigiinni upalungaarsimaneq nunatsinni sumiiffinni assigiinngitsuni innuttaasut ajunaarnersuaqaraluarpat oqartussaniillu ikiuisoqarsinnaalernissaata tungaanut imminnut isumagisinnaanissaannut ilaatigut tunngassuteqarpoq.

Pekka Tiainen EU-p inuiaqatigiit upalungaarsimanissaannut eqimattamit sinniisuuvoq.

EU inuiaqatigiit upalungaarsimanissaannut eqimattaminik aatsaat siullermeertumik atuilersitsinngitsoq taassuma oqaatigaa.

- Suliaq una nalinginnaasuuvoq. Nunanut allanut amerlasuunut, EU-p iluani avataanilu immikkut ilisimasalinnik eqimattanik noqqaassuteqartunut angalanikuuvugut. Taamaammat nutaajunngilaq.

Pekka Tianen EU-p inuiaqatigiit illersugaanissaannut upalungaarsimaneranik aaqqissuussinermi sinniisuuvoq. Taassuma eqimattami ataatsimi inuit qulingiluat peqatigalugit nunarput angalaffigissavaat, tassanilu innuttaasut oqartussallu oqaloqatigalugit innuttaasut upalungaarsimaneranni suut pisariaqartinneqarnerunersut misissussavaat. Assi © : Markus Valentin / KNR

Nunarpulli nunanit allanit allaaneruvoq. Tamanna naggueqatigiit inuit pinngortitami imminnut isumagisinnaanerunerannik pissuteqarpoq.

- Europami innuttaasut akunnerni 72-ini imminnut isumagisinnaanissaat pineqartarpoq. Kalaallit nunaanni tamanna allarluinnaavoq.

Iddimanngiiu Jensen Bianco aamma taama isumaqarpoq.

- Innuttaasut upalungaarsimanissaat ukkatarineqaleraluttuinnartoq isumaqarpunga. Ukiorpassuarni upalungaarsimanata inuuvugut, maani pissutsinut assigiinngitsorpassuarnut piareersimalluta inuuvugut.

Suliaq aallarteqqammertoq

Pekka Tiainenip immikkut ilisimasallit eqimattap EU-p naalakkersuisullu siunissami suleqatigiinnissaat qanoq pilersinneqarsinnaanersoq misissussagaa oqaatigaa.

- Paasisimasagut piffissami matumani suli annikitsuaraarsuupput. Kisianni najukkani oqartussat ataatsimeeqatigilluartorujussuuagut, inuillu suleqatigiinnermik pitsaasumik pilersitsinissamut kajumissuseqarput, taanna oqarpoq.

- Nalunaarusiap qanoq inerneqarnissaata oqaatiginissaa suli siusippallaarpoq. Kisianni maannakkut tikilluaqqusaasutut misigisimavugut, inuillu ammapput.