Tusagassiuutit: Qupanuk Olsenip – naak suliniut maanna unitsinneqarsimagaluartoq – Kuannersuit tapersersoraa
Australiamiut tv-kkut aallakaatittagaata tusaamaneqarluartup, 60 Minutes-ip Narsami aatsitassanik piianeq pillugu aallakaatitassiaq sapaatiummat kingullermik saqqummersippaa.
Aallakaatitassiami Kuannersuarnut pilersaarummi isumaqatigiinngissutaasumi piiaaniartuusoq, tassa australiamiut aatsitassarsiutileqatigiiffiat, ETM, Energy Transition Minerals pulaarpaat.
Aallakaatitassiami Qupanuk Olsen (Naleraq) qaarusulerinermi ingeniøriusoq Australiamilu sulinikuusimasoq aamma apersorneqarpoq.
Taassuma naak uranip saniatigut piiarneqarnerani avatangiisinut kingunerluutissat politikikkut ernumassutigineqaraluartut – pilersaarummut tapersersuinini oqaatigaa.
- Isumaga malillugu aatsitassarsiorneq aallartinneqartariaqarpoq, Naleqqami politikeri 60 Minutes Australiamut oqarpoq, nangillunilu:
- Kalaallit Nunaata kujataani innuttaasut amerlanerussuteqangaatsiartut aatsitassarsiornermut ilisimasakinnertik pissutigalugu ernumanerat nalornissutiginngilara. Siunissami piiaanermik suliaqartoqarsinnaanera pillugu ataatsimut paasissutissat naammaattut pissarsiassaanngillat.
Qupanuk Olsenip Australiami aatsitassarsiutileqatigiiffiat tapigineraa aperineqarami sivikitsumik nipangersimariarluni suliniummut atatillugu teknikikkut isiginneriaatsit takutinneqartut tatigalugit oqaatigaa.
Avatangiisitigullu ajunaarnersuaqarnissaa ernumassutiginngilaa.
Akerliusorli qanorluunniit killinneqarsinnaanngitsoq
Mariane Paviasenili ilanngutassiami aamma peqataasoq allatut isumaqarpoq.
Taanna "Urani? Naamik"-mi siulittaasuusimavoq taassumalu teknikikkut nalunaarusiat aatsitassarsiorfiilluunniit qanorluunniit oqaaseqaraluarpata aatsitassarsiornermik suliniutip kingunerisinnaasai ernumassutigai.
Taassuma Qupanuk Olsenip suliniummut tunngatillugu atuarsimasai qanorluunniit ikkaluarpata upperinagit 60 Minutes Australiamut oqaatigaa. Akerliliinerlu aatsitassarsiornermut ilisimasat annikinneri pissutaaneranik oqaaseqarnermut atatillugu Mariane Paviasen ima akissuteqarpoq:
- Suna oqaaserineraat tamakkiisumik paasivara.
Ilanngullugulu suliniummi isumannaatsuutitsinissamut atatillugu qanorluunniit qularunnaarsinneqarsinnaanani oqaatigalugu.
- Qanoq inneratut itsiinnarneratigut isumannaatsissinnaavarput. Tamanna siunertaraarput, taamaaliorniarpugullu.
Eqqartuussissutigut suliarineqangajalersoq
2021-mi qinersisoqarnerani IA uranimut naaggaarluinnarnini pissutigalugu siuariangaatsiarpoq, ukiorlu taanna decembarimi uranimut inatsit atuutilersinneqarpoq.
Inatsit naapertorlugu urani 100 ppm-imik (parts per million aaqq.) anneruppat uranimik misissueqqaarnerit, ujaasinerit piiaanerillu inerteqqutaapput.
Tamanna pissutigalugu ETM-ip piiaanissamut akuersissutaa itigartitsissutigineqarpoq. Tamatumalu kingorna aatsitassarsiutileqatigiiffiup Namminersorlutik Oqartussat eqqartuussivilersuunniarpaa, aatsitassarsiutileqatigiiffillu 70 milliardit koruuninik taarsiiffigineqarnissamik piumasaqaateqarpoq.
Maanna isumaqatigiissitsiniarnikkut suliaqartoqarpoq. Ukioq manna kingusinnerusukkut aalajangiisoqarnissaa naatsorsuutigineqarpoq.
Namminersorlutik Oqartussat eqqartuussivimmi suliami ajorsassagunik piianissamut akuersissut urani pillugu inatsisip atuutinnginneratulli suliarineqaqqissaaq.
