Tusagassiortunik katersortitsineq: Isumaqatigiinnginneq suli atuuttoq suleqatigiissitaq aaqqiissutissarsiussaaq

USA-mik ajornartorsiuteqarnermi aaqqiissutissarsiorsinnaasumik, Kalaallit Nunaat Danmarkilu suleqatigiissitamik pilersitsiniarlutik isumaqatigiipput. Taamaattoq USA-p suli Kalaallit Nunaat pigilerusukkaluarpaa.
Assi © : Oliver Contreras/AFP/Ritzau Scanpix
Allattoq Markus Valentin
januaarip 14-at 2026 19:24

Nuna tamakkerlugu Erfalasorput erfalasulerfinni amuneqarlunilu igalaani nivinngartorneqarsimavoq. Tamatuma peqatigisaanik innuttaasut akornanni ernumaneq piuvoq.

Nunanut allanut tunngasunut naalakkersuisoq Vivian Motzfeldt (S), nunanut allanut tunngasunut ministeri Lars Løkke Rasmussen peqatigalugu, Kitaata nalunaaqutaa malillugu nal. 13.30 USA-p præsidentiata tullersortaa nunanullu allanut tunngasunut ministeria ataatsimeeqatigaat.

Nalunaaqutaq 17.00 qanillileraa Washington D.C.-mi Kalaallit Nunaata sinniisoqarfiata saani Kalaallit Nunaat Danmarkilu, ataatsimiinnerup qanoq ingerlasimanera oqaluttuariniarlugu tusagassiortunik katersortitsipput.

- Ukiuni arlalippassuarni suleqatigiiullutalu ikinngutigiittugut, oqaluttuarisaanermilu ataatsimoorussaqartugut, isumaqarpungalu allatut oqartoqarsinnaanngitsoq, Vivian Motzfeldt oqarpoq.

- Oqimaaqatigiissitsinissaq uagut pingaartipparput. Tamanna itisilernerullugu oqaatigisinnaanngilara. Siunissami suliassaqarpugut, uagutsinnulli atassuteqaatigisarput nalinginnaasumut utertissallugu pingaarnerpaavoq. 

USA-p Kalaallit Nunaanik piginnikkumanera suli allanngortinneqarsimanngitsoq, Vivian Motzfeldt Lars Løkke Rasmussenilu nalunaarput.

Akerlianilli utaqqiisaagallartumik aaqqiissutissamik nassaartoqarpoq, taamaalilluni ataqqeqatigiilluni oqaloqatigiinnerit ingerlaqqissinnaalerlutik.

Suliaq naatsunngorlugu

  • USA Kalaallit Nunaannik aqutsisunngussasoq USA-p præsidentiata Donald Trumpip arlaleriarluni oqaatigaa.
  • Nunanut allanut ministerit pingasut Vivian Motzfeldt (S), Lars Løkke Rasmussen aamma Marco Rubio præsidentip illorsuani pingasunngornermi ataatsimeeqatigiissapput. USA-p præsidentiata tullersortaa J.D. Vance aamma ataatsimiinnermut peqataassasoq marlunngornermi paasinarsivoq.
  • Naalakkersuisut siulittaasuat Jens-Frederik Nielsen (D) ministeriunerlu Mette Frederiksen tusagassiortunik marlunngornermi katersortitsinermi ataatsimut oqaaseqarput. Siulittaasup Jens-Frederik Nielsenip tassani oqaatigeqqippaa, Kalaallit Nunaat tuniniarneqanngitsoq aamma Kalaallit Nunaat USA-mut ilanngukkusunngitsoq.

Qaffasissumik inissisimasunit misissuineq

Isumaqatigiinngitsoqarnera atuukkaluartoq, qaffasissumik inissisimasut suleqatigiissitami USA-p kissaataasa Kalaallit Nunaatalu nammineq aalajangiisinnaatitaanerata akornanni oqimaaqatigiissitsivissarsiornissaq anguniarlugu naapissapput.

Lars Løkke Rasmussenip tamanna uppernarsarpaa, tassa suleqatigiissitap maanna ajornartorsiutit qasukkarsinnaajumaassagai neriuuteqarpoq.

- Killissat qaangerneqassanngitsut ataqqineqarnissaat pingaaruteqaraluartoq, qaffasissumik oqaloqatigiinnerit aallartinnerat siunissami iluaqutaasussatut isigaarput.

-Amerikamiunit utoqqatserfigineqanngikkaluarluta, maanna qaffasissumik suleqatigiissitaliorpugut. Tassani kunngeqarfiup killeqarfii ataqqineqarnissaat piumasaqaatigalugu, præsidentip kissaatai misissussavagut.

Naapinnermi pissutsit qanoq issimanerinik Vivian Motzfeldti aperineqarmi, oqaloqatigiinneq ataqqeqatigiinnermik tunngaveqarluni ingerlasimanerarpaa.

- Killigititavut ersarissisissimavagut. Qaffasissumik inissisimasut suleqatigiissitaat suleqatigiillutik aallartissapput. Avannarpasissumi isumannaatsuunissaq pillugu siunnerfissamik eqqortumik nassaarnissaq uagutsinnut pingaaruteqartuaannarpoq, Vivian Motzfeldt oqarpoq.

Vivian Motzfeldtip oqaloqatigiinnerit imarisaat matoqqasut itisilerusunngilai, neriuutigaali siunissami paaseqatigiinneq annerusoq aqqutissiuunneqarumaartoq.

USA-p nunatsinnik aqutsilernissamik kissaataa

USA-p Kalaallit Nunaat pigissagaa isumaqarluni, Donald Trump 2024-mi decembarip 23-ani oqaaseqarpoq. Oqariartuut tamanna taassuminnga sulisuiniillu arlaleriarlugu uterneqarpoq.

Donald Trumpip ernera angajulleq, Donald Trump Jr. Nuummut januaarip arfineq-aappaani tikippoq, tamannalu nunarsuarmit nunarput ukkatarineqalerneranik kinguneqarpoq.

Præsidentinngortussap aningaasaqarneq sakkutuulersornerlu atorlugit Kalaallit Nunaat aqunniassanerlugu mattunnagu ulloq taanna oqaatigaa, aamma naak USA Danmarkilu tamarmik Natomi ilaasortaagaluartut USA-lu nunatsinni Sorsunnersuup Aappaanili sakkutooqarfeqaraluartoq.

Præsident Trumpip Kalaallit Nunaat tiguarniarneraa marsip 13-ianni aperineqarpoq. Taassumalu: - Taamaattoqarnissaa ilimagaara, akissutigaa.

Nuummiut USA-p nunatsinnik tiguserusunneranut akerliullutik marsip 15-ianni akerliussutsiminnik takutitsipput. Nunatta oqaluttuarisaanerani akerliussutsimik takutitsinerit annerpaartarigunarpaat.

Oqallittoqangaatsiarnerata aamma akerliussutsimik takutitsiniartoqarnerata kingunerisaanik Amerikamiut præsidentiata tullersortaata, J.D. Vancep nuliata Sisimiunut tikeraarnissamik pilersaarutini taamaatippai. Taarsiulluguli aappariit marsip 28-anni Pituffik Space Basemukarput, tassanilu tusagassiortunik katersortitsisoqarpoq.

The New York Timesip Amerikamiut kalaallinut USA-mut ilanngutsitsiniarnissamut - matumani pissaanermik sakkukitsumik aamma namminersortunut aningaasaliissuteqarnikkut soqutiginnitsitsiniarnissamut periusissiaat apriilip qulinganni saqqummiuppaa.

Amerikamiut præsidentiata isertortumik paasiniaasartut soorlu CIA-mi NSA-mi DIA-milu pisortat Kalaallit Nunaannut tunngatillugu paasissutissanik amerlanernik katerseqqusimavai Wall Street Journalip maajip arfernanni saqqummiuppaa. Tassani kalaallit USA-p anguniagaanut iluaqutaasinnaasut ataatsimut isigineqarsinnaalersinneqassasut ilaatigut peqqussutigineqarpoq. Tamanna pissutigalugu Amerikamiut Kalaallit Nunaannut kilitsissiatut suliaqarsinnaanera immikkut ilisimasallit nunallu arlallit pasivaat.

Angutit Amerikamiut atersineqanngitsut pingasut “akuliuteriaraluarsimasinnaasutut” aamma “sunniiniartutut” tusagaqarfinniit taaneqartut, PET-p DR-illu tusagaqarfii allat aggustip 27-anni uppernarsarpaat.  Taakkua nunatta Danmarkillu akornanni eqqissiviilliortitsinissamik siunertaqartumik sulianik ujartuipput. Tamatuma saniatigut nunatta Danmarkimit avissaarnissaanut suliaqartussanik Amerikamiut nunatsinnik tiguaanissaannik ikiuussinnaasunik kalaallit aqqinik allattorsimaffeqarpoq.  

USA-p Danmarkimut aallartitaatut toqqagaaqqammersoq Kenneth Howery, nunanut allanut tunngasunut naalakkersuisoq Vivian Motzfeldt (S) peqatigalugu Hans Egedep illuani tusagassiortunik decembarip arfineq-pingajuanni katersortitsivoq. Tassani oqarpoq: - Uagut (USA, aaqq.) kalaallit siunissaminnik namminneq aalajangiisinnaanerat ataqqivarput.

Præsidentip Louisianami guvernøri Jeff Landry Kalaallit Nunaannut immikkut aallartitassatut decembarip 22-anni toqqarpaa. Kalaallit Nunaata USA-mut ilanngunneqarnissaa anguniagaralugu, guvernørip nammineq oqaatigaa. Præsidentip Kalaallit Nunaata USA-mut ilanngunneqarnissaannik kissaateqarnini ulloq taanna oqaatigeqqippaa.

Donald Trump New York Timesimut 2026-mi januaarip arfineq-pingajuanni oqarpoq, Kalaallit Nunaata pigilernissaa 'eqqarsartaatsikkut iluatsilluassagaanni pisariaqartoq'. Kalaallit Nunaannik piginnittuuneq imaluunniit USA Natomi ilaasortaanissaa 'aalajangigassanngorsinnaasoq', oqaatigaattaaq. 


Kalaallit Nunaanni isumannaallisaaneq

Naapinneq pingaarnertut Issittumi isumannaallisaanermut tunngasoq, Lars Løkke Rasmussen oqarpoq.

Danmarkip Kalaallit Nunaata illersornissaanut qimussinik marluinnarnik ilasimaanerarlugit, Præsident Trump siornatigut oqarsimavoq.

USA-p piginnikkumanerminut aningaasaliisimannginneq pissutaatikkaluaraa, 'qimussit marluinnaat' pillugit oqariartuut Lars Løkke Rasmussenip Vivian Motzferdtillu Washingtonimi naapinnermi itigartilluinnarpaat.

Ukiut qulit sinnerlugit Kalaallit Nunaata imartaani kineserit umiarsuaannik takusoqarsimanngitsoq; tamanna USA-p præsidentiata oqaatigigaluaraa, tamatumunnga ilanngullugu oqaatigaat

- Naapinneq Vivianimut uannullu kineserit umiarsuaat pillugit oqaluttuamut illua tungiliinissamut periarfissaalluarpoq. Ilisimasavut naapertorlugit, ukiut qulit sinnerlugit Kalaallit Nunaata imartaani kineserit umiarsuaannik takusoqarsimanngilaq, Lars Løkke Rasmussen oqarpoq.

Kalaallit Nunaata illersornissaanut 15 milliarder dollarsit missaat (100 milliarder koruunit) atorneqareersimasut, Danmarkip nunanut allanut tunngasunut ministeriata erseqqissarpaa.

– Kalaallit Nunaat tamatigut oqaluttuarisaanerup eqqortup tungaaniippoq, Lars Løkke Rasmussen oqarpoq.

- USA-p siusinnerusukkut naalakkersuisorisimasai maanna tikkuarsinnaaginnarpakka, taakkumi tunuarsimaarsimapput. Maanna neriuutigaarput Issittumiinnerput annertusisinnaassallugu.

Isumaqatigiinngitsoqarnera suli atuuppoq

Naak naapinneq kinguneqarluaraluartoq, suli aaqqitassat tamarmik aaqqinneqanngitsut, Vivian Motzfeldtip Lars Løkke Rasmussenillu erseqqissarpaat.

- Amerikamiut inissisimanerat allanngortissimanngilarput. Præsidentip Kalaallit Nunaat soqutigigaa ersarilluinnarpoq, Danmarkip nunanut allanut tunngasunut ministeria oqarpoq.

USA-p Kalaallit Nunaannik sioorasaarinini unitsikkumaarai, Lars Løkke Rasmussenili neriuppoq.

- Sioorasaarinerit akornanni iterluarluni nutaaliornikkut aaqqiissutissanik eqqarsarnissaq ajornakusoortuuvoq.

- Isiginneriaatsivut assigiinngillat. Præsidentip isummani ersarissarpaa, uagullu aamma uagut isumarput ersarissarlugu, Lars Løkke Rasmussen oqarpoq.