Trumpip Issittumiittuutaata ilisimatusartut nipaatsikkai

Ilisimatusartut, politikerit atorfillillu nunarsuarmit tamarmeersut Romimi Arctic Circle Forumimi sapaatip akunnerata siuliani katersuupput.

Ataatsimeersuarnermi ataatsimoorlutik katerisimasoqarpoq, tassanilu The New American Arctic qulequtarineqarluni.

Naallu taanna pisussatut pilersaarummi kingulliugaluartoq taanna pikkunaatsuunngilaq.

Peqataasut ilaata oqarnera naapertorlugu saqqummiunneqartut toqqissisimanarnatillu uissuumminarput.

- Tusarnaaqataalluni Trumpillu aqutsisoqarfiata Kalaallit Nunaanni soqutigisaanik qanoq pitsaanerulersitsilluni saqqummiinera tusarlugu annernartorujussuuvoq, Norgep issittoq pillugu universitetiani nunarsuarmi tamarmik naalakkersuinermik ingerlatsineq, eqqissineq, isumannaatsuunerlu pillugit centerimi pisortaq, Johanna Ikävalko LinkedIn-imi allappoq.

Saqqummiinermi Kalaallit Nunaat pillugu unamminermi illuatungeriit sammivii marluk saqqummiunneqarput, sammivik ataaseq USA-p issittumi ilisimatusarnermi ataatsimiititaliaani siulittaasumit, Thomas E. Dansimit præsidentimut Kongressimullu siunnersuinermik oqartussaaffeqartumit saqqummiunneqarpoq.

Taanna præsidentip Kalaallit Nunaannik aqutsilerniarneranik illersuisartutut Trumpip Issittumiittuutaatut ilisarisimaneqarpoq.

Illuatungaani Amerikamiu alla allatut isiginnittaaseqartoq saqqummiivoq: tassa David Balton, taanna Harvard University’s Belfer Center’s Arctic Initiativemi ilisimatusartuuvoq.

Taassuma Amerikamiut aqutsisoqarfii arlallit, soorlu qaffasissumik atorfillit ukiorpassuarni sullittarpai issittumullu tunngasunik suliaqartarluni.

Ajunngitsumik siunertaqartoq, Trumpip sinniisua oqarpoq

Immersoqatigiinnermik oqallinneq 45 minutsinik sivisussuseqarpoq, Islandimilu ministeriunerusimasoq Katrín Jakobsdóttir aqutsisuulluni.

Johanna Ikävalkop oqallinnermi malinnaasup oqarnera naapertorlugu Thomas E. Dansip Amerikamiut soqutigisaqarneranut nassuiaaterpassuit ilaatigut tamanna "inunnut" ikiuinermut tunngasoq saqqummiuppai.

Taassumalu “USA-p nunarsuup sinnera ikiorluarlugu Kalaallit Nunaanni inoqarneranik paasititsisoq” piffissap ilaani oqaatigigaa, Johanna Ikävalkop eqqaamaniarsaraa.

- Eqqarsarpunga: Taamaattoqarsinnaanngilaq. Qanoq oqarnera tusaanngilara, taanna KNR-imit apersorneqarluni oqarpoq.

David Balton, Harvard University-mi ilisimatusartuullunilu ukiorpassuarni atorfiliusup Trumpip sinniisuata saqqummiussai akerlilerniarsarai. Assi © : Privatfoto

David Balton tamatuma kingorna  isummerpoq.

Nunat allat pisiarineqassaarlutillu tiguarneqartarunnaarnikuusut taassumap naqissuserpaa,  nunarsuarmioqatigiillu inuiaqatigiit allat namminneq oqartussaanerannik namminnerlu aalajangiisinnaatitaanerannik ataqqinninnerarlugit.

Maleruagassat USA-p nammineq aalajangersaaqataaffigisai, taanna KNR-imut uteqqippaa.

Katerisimaarneq sinnattuaqinertut misiginartoq

Taanna Thomas E. Dansimut oqarpoq, Kalaallit Nunaata USA-p qanillattornera itigartikkaa, taamaattumillu oqallinneq tamarmi unitsinneqartariaqartoq.

Taassumap Trumpip aqutsisoqarfiata Ruslandip Kinallu Kalaallit Nunaannik tiguaanissaminnut piareersimanerannik ernumassuteqarnerat tunngavissaqanngitsoq erseqqissaatigaa.

Kiisalu Amerikamiut isumannaallisaanermik isumakuluutiginninnerat illersornissamut isumaqatigiissutip atuuttup iluani aaqqinneqarsinnaasoq eqqaavaa, qeqertallu tiguarnissaa pisariaqanngitsoq.

Baltonilli oqarnera naapertorlugu, Thomas E. Dans akuersisinngitsoorpaa.

Dansi akiinnarpoq Kalaallit Nunaannut tunngatillugu “isummat assigiinngitsuusut”, Balton nassuiaavoq.

- Sinnattuaqinertut misiginarpoq, Johanna Ikävalko oqarpoq.

- Taanna (Thomas E. Dans, aaqq.) eqqissisimarpasinngilaq.

Donald Trumpip Thomas E. Dans USA-p Issittumi Ilisimatusarnermut Ataatsimiititaliarsuani pisortatut siorna decembarimi toqqannginnerani, Dans præsidentip Kalaallit Nunaanni soqutigisaanik siuarsaaniarnermi pingaarutilimmik inissisimaffeqarpoq. Assi © : Tom Dans profil på X.

Nipangersimaneq aarlerinartoq

Johanna Ikävalko Arctic Circlep ukiumoortumik aaqqissuussaanut aallaqqaammulli peqataasarpoq, siornatigulli taamatut nalaataqarnikuunngilaq.

- Isiginnaartut qisuariarnerat ajornerpaavoq, KNR-imut oqarpoq.

Nipangersimaannarput, tamannalu tupaallaatigalugulu annilaarutigaa.

- Trumpip sinniisaa anneruniartoq paasissaanngitsumillu oqaluttoq tusaallugu nipangersimaannarput.

- Tamanna kanngutsinnarpoq, taanna oqaluttuarpoq.

Aqutsisoq Thomas E. Dansip nassuiaataanik apeqqusiillunilu USA-p Kalaallit Nunaannik soqutiginninneranut "akuerineqarsinnaasunik“ tunngavilersortitsiniarsarisorlu, Johanna Ikävalko oqarpoq.

Taamaakkaluartoq Johannap Ikävalkop inimiittut tamarmik nipaannerat erseqqissumillu akerlilersuisoqannginnera narrujuummissutigeqaa.

- Tusarnaartut ilisimatuunik, tusakkaminnik atuakkaminnillu misissueqqissaarnissamik ilinniarsimasunik ulikkaarput, taakkuali arlaannaalluunniit nipituumik oqalunngilaq, taanna oqarpoq.

Ilisimatuut naaggaarsinnaasariaqartut

Taassumap oqarnera naapertorlugu, pissutsini taamaattuni nipangersimaneq akuersiinnarnertut paasisariaqarpoq.

- Nipangersimaannarneq akuersinertut nalinginnaasumik paasineqartarpoq. Nipaanneq taamatut paasisarparput - nipangersimaannartoqaraangat, nipaatsumik akuersaarneruvoq. Pingaartumik Trumpip aqutsisoqarfia, sunaluunniit tummaataralugu sapiisersinnaasoq, pineqartillugu.

Tamannalu aarlerinartorujussuuvoq, taanna isumaqarpoq.

Ilisimatusartut ilisimatuullu - Kalaallit Nunaanni nunanilu allani pissutsit pillugit malinnaagaluarlutik - nipituuliunngippata kikkut taamaaliussappat? Aap, politikerit immaqa, kisianni politikerit namminneq soqutigisaqarput, ilisimatuulli arlaannut attuumassuteqarnaveersaartariaqaraluarput.

- Tassaavorlu aarleringaagara: Sooq ilisimatuut ilisimatusartullu nipituuliornissaminnut periarfissaqaraluarlutik nipangersimaannarpat?

Sunaana siunertarineqartoq?

Johanna Ikävalko paasisimasallit oqallinnerat qularnermik misigaluni qimappaa. Oqallinnermi sumik siunertaqarpa? 

Akerleriit marluk, piviusullu marluk aporaannerat isigai, oqallinnerulli kingorna isumaqatigiinngilluinnarnertik isumaqatigiissutigigaat isigalugit.

- Tamannalu kaffisoqatigiinnermi eqqartorneqarpoq, taanna oqaluttuarpoq.

Oqaloqatigisaasa oqallinnerup taamatut inerneqarnera paatsuungassutigaat.

Sara Olsvig, nunanut allanut politikkimi ph.d-ilik aamma Inuit Circumpolar Councilimi (ICC) siulittaasoq, Kalaallit Nunaat tuniniarneqanngitsoq  oqalugiarnermini erseqqissarpaa. Assi © : KNR/Johansinnguaq Olsen

Taamaakkaluartoq Johanna Ikävalkop David Baltonillu ataatsimeersuarnermi nuannersumik pisoqarnera oqaluttuaraat: ilisimatusartup Inuit Circumpolar Councilimilu (ICC) siulittaasup, Sara Olsvigip, aamma nunanut allanut tunngasunut naalakkersuisup, Vivian Motzfeldtip (S), Kalaallit Nunaata tuniniagaannginnera niueqatigiinnissamullu mattussinnginnera, erseqqissumik naqissuserpaat.

Peqataasut marluk oqarnerat naapertorlugu, tusarnaartunit ersaartaatigineqaqaat.

Aammattaaq David Baltonip Thomas E. Dansimut isumaqatiginninnginnini oqaluttarfimmit takutimmagu, tapersersuerpalaartunik allagarseqattaarpoq.

- David Balton isummani nipituumik sapiissuseqarluni, erseqqissumik oqaasissaminik oqimaalutaallaqqippalaarluni oqaatigimmagu qutsavigaara. Dave torrassuuvutit!,  Johanna Ikävalko LinkedInimi allappoq.

Thomas E. Dans KNR-ip apeqquteqaataanut akissuteqanngilaq.