Pele Broberg: USA-p isumaqatigiissuteqarfiginerani avatangiisinik eqqarsaatiginninnissamut pisussaaffiliinikitsoq

Partiit illuatungiliuttut annersaanni siulittaasup Pele Brobergip (N) USA-p isumannaallisaanikkut sillimaniarnikkullu isumaqatigiissuteqarfiginera nuannaarutigaa. 

Isumaqatigiissutilli imarisaa iluarinngilaa. 

Pele Brobergip oqarneratut, naalakkersuisut, USA-p Danmarkillu isumaqatiginninniaqatigineranni, periarfissaqarnerminni pisussaaffilersuinerusimannginnerarpai. 

- Amerikamiut politikkikkut oqaloqatigineqarsinnaanngimmata pisortaqarfinnilu atorfilittanut akisussaaffik tunniunneqarmat tamanna taama angusaqartoqarpoq, Pele Broberg KNR-imit Inatsisartuni Naleqqap allaffiani apersorneqarami oqarpoq. 

Naleqqap siulittaasua aalajangiisinnaasimagaluaruni, USA-p piumasaanut tunngatillugu  nunarput aningaasaqarnikkut iluanaaruteqarnissaminik qulakkeerinnissimassagaluarpoq.

Nunatsinni innuttaasut siuttullu præsidentip nunatsinnik tiguaaniarluni ersarissumik sioorasaarineranut akerliliinngikkallarmatali, USA-p nunatsinnut neqeroorutigereersimanerarpaa.

Pele Brobergip USA-p præsidentia Donald Trump toqqaannaq oqaloqatigisimassagaluarpaa ‘aningaasanillu toqqaannaq nunatta karsianukartussanik’ piniarsimassagaluarluni.

Neriorsuutaannaat

Pele Brobergip nunarput isumannaallisaanermut isumaqatigiissummit iluanaaruteqarpallaarsimannginnera soqutiginerugunarpaa. 

Nutaarsiassaqannginnerarpaa. 

Isumaqatigiissut ataatsimut isigalugu inatsisitigut pisussaaffiliinerungunaraluartoq, Amerikamiut isumaqatigiissummik malinninnissaannut pisussaaffiliinikinnerarpaa. 

Isumaqatigiissutip aallaqqaataani pingaartumik allaqqasoq, tassa nunatsinni avatangiisit inooriaaserpullu illersorneqarnissaat pineqarmata. 

Pele Brobergip oqarneratut, Amerikamiut ‘sapinngisartik tamaat nunatta kulturia pinngortitarlu’ mianerisussaatitaavaat. 

Mianerinninnerli inatsisinik aalajangersakkat malinnissaannut naatsorsuunneqarsinnaanngilaq, oqarpoq. 

- Jens-Frederik Nielsen (D) Amerikamiut sakkutooqarfinnik qimatsigunik saliisarnissaannik aperineqarami tusagassiuutinut sallulluni oqaluppoq saliisassanerarlugit. Maanna qulakkeerneqarpoq. Naamik. Ima allaqqasoqanngilaq ‘shall comply with’ (malinneqassasoq, aaqq.), Pele Broberg oqarpoq. 

Tamanna pissutigalugu, avatangiisit illersorneqarnissaat upperinngilaa. 

Amerikamiullu isumaqatigiissummik malinninnissaat siunertaralugu nakkutilliisoqassasoq aamma upperinngilaa. 

2004-mili taamaappoq, taamaammat nutaarsiassartaqanngilaq, oqarpoq. 

- Politikerit kikkut (nakkutilliisussanik, aaqq.) aningaasaliissagamik? Inuilluunniit maani inuutinnissaat akissaqartinngilarput. Isumaqatigiissutigineqartorlu iluanaarutitaqanngilaq. Amerikamiullu isumaqatigiissummik malinninnissaat qulakkeerniarlugu aningaasartuuteqassaagut?

- Politikerit tamanna isumaqatigissagaat takorloorsinnaanngilara. Taamaattumik naamik, ernumagisatsitulli pisoqarnissaa ilimagaara, Pele Broberg oqarpoq. 

Narsarsuaq Amerikamiunit atorneqareersoq

Amerikamiut sakkutooqarfinni eqqaannilu susoqarnissaanut tunngatillugu naalagaanissaminnut kiffaanngissuseqartitaangaatsiarpasipput. USA sakkutooqarfinnik pilersitsiniartillugu Kalaallit inooriaasaat najugaqarfiillu eqqaaniittut illersorneqarnissaannut iliuuserineqartut naammassoraagit?

- Imatut oqarusuppunga: Narsarsuaq kalaallit inooriaaserinngilaat. Amerikamiunukua sakkutooqarfikuat Inatsisartut aalajangigaat naapertorlugu mittarfittut atorunnaartoq. 

Taamaappat Narsarsuaq nunaqarfittut matuneqarnikutut isigaat?

- Taama oqartuaannarnikuuvugut. Naalakkersuisoqatigiinnukua siuliisa maannakkullu naalakkersuisoqatigiit taamatut aalajangernerput toqqaannartumik oqaatigisinnaanngikkaat. Tamanna Inatsisartuni tassa oqaluuserineqareerpoq….nunaqarfiup matuneqarnissaa siunertarineqartuarnikuuvoq.

Danskit sakkutuuisa najuunnerat isumakuluutaasoq

Pele Brobergip inuiaqatigiit kalaallit, Amerikamiut sakkutuuisa nunatsinniilernissaannut tunngatillugu illersorneqarnissaannut naammattumik iliuuseqartoqannginnissaa isumakuluutiginnginnerarlugu oqaluttuarpoq. Danmarkili partiip siulittaasuanut isumakuluuteqalersitsineruvoq.

- Danskit sakkutuuisa illoqarfitsinniitsigisinnaannerannut tunngatillugu qanoq akuersitigisoqarsimanera isumakuluutigaara. Ilami, nammineq uivernersuaqalersitseqataaneq pissutigalugu, Nuuk sakkutuunit saassutassatut maanna inissisimalernikuuvoq. Siorna ukioq mannalu akerleriinnerulersitsiniarsarineq pissutigalugu.

Danskit illersornissaqarfiat Nuummiikkunnaarsikkusuppaa. Sakkutuulersuineq unitsinneqassaaq, taanna oqarpoq. Issittumi Sakkutooqarfik atorunnaarsinneqarusuppaa kalaalliniillu sineriammik nakkutilliisunik taarserneqartillugu, ‘Issittumi Sakkutooqarfiup  suliarisartagaasa 98,1 procentii innuttaasunut tunngassuteqarmata’, taanna tunngavilersorpoq. 

'Iluaqutissartaqarnerunngitsoq’

Isumaqatigiissummi arlaannik naammagisimaarinnippit? Najukkami inuussutissarsiornerulertoqarsinnaanissaanik neriorsuisoqarnera isumalluarnartutut isigaajuk?

- Iluaqutissartaqarnerunngilaq. Danskimi suliffeqarfii nunatsinni niueqateqarnerulernissaminnut nuannattut takusinnaalereerpatit. Najugaqartunut attuumassuteqanngilaq, Pele Broberg oqarpoq. 

Naalakkersuisut siulittaasuat Jens-Frederik Nielsen (D) Pele Brobergip isumaqatigiissummut tunngatillugu isornartorsiuineranut ‘isumaqataanngilluinnarpoq’. 

- Amerikamiut inooriaatsitsinnik, avatangiisitsinnik pinngortitamillu ataqqinninnissaannut isumaqatigiissuteqarpugut. Isumaqatigiissut 1951-imeersumit allaanerujussuuvoq, taamaattumik sooq taama oqaaseqarsimanera paasisinnaanngilara, KNR-imut oqarpoq. 

- Inooriaatsitsinnik, pinngortitamik avatangiisitsinnillu ataqqinninnissamut isumaqatigiissuteqarnerput nuannaarutigaara. Tamatta ernumassutitsinnut tunngatillugu suliaqarnitsinni, tassa nunatsinni isumannaallisaaneq, pingaaruteqartorujussuarmik alloriarneruvoq.