Naalakkersuisoqarfik: Nunanit allanit inissianik pisinissamut inatsit ima paasineqassaaq

Jørgen Wæver Johansenip Amerikamiu suleqatinilu illumik pisiniarneranut ilanngutassiaq Weekendavisenimi pingasunngornermi saqqummersinneqarpoq.

KNR-ip inuussutissarsiortup akissuteqarneranik ilanngutassiaq inoqatinut attaveqatigiiffimmi oqallinnermik aallartitsisoq kingorna saqqummiuppaa.

Pigisat aalaakkaasut pillugit inatsisip nutarternera ukiup aallartinnerani atuutilerpoq. Tassani danskisut innuttaassuseqartut kisimik Kalaallit Nunaanni pigisanik aalaakkaasunik pisisinnaasut – immikkullu ittumik akuersissuteqartoqarsinnaasoq allassimavoq.

Inatsit oqaasertaliussaqarnermik siorna ukiup aallartinnerani allanngortinneqaqqaarpoq. Tamanna USA-p nunatsinnik aqutsilernissamik soqutiginninneranik ilaatigut pissuteqarnerarlugu naalakkersuisunit taamani oqaatigineqarpoq.

Inoqatinut attaveqaatini paragraf 13 pingaartumik eqqartorneqarpoq. Tassani inatsimmik saneqqutsiniarnermik siunertaqarluni isumaqatigiissutigineqartut atuutissanngitsut allassimavoq.

KNR-ip Ineqarnermut, Attaveqaasersuutinut Isorliunerusunut Upalungaarsimanermullu Naalakkersuisoqarfik inatsimmik qanoq paasinninneranik tusarniaavigalugu attavigaa.

Naalakkersuisoqarfiup suliat ataasiakkaat oqaaseqarfigisinnaanngilai. Taamaammat Jørgen Wæver Johansenimut tunngasoq isummerfiginagu.

Jørgen Wæver Johansenip inuussutissarsiornermut pigisanik aalaakkaasunik pisineq malittarisassanik malinniffiunersoq misissorsimallugu KNR-imut oqaatigaa. Assi © : Markus Valentin / KNR

Jørgen Wæver Johansenillu malittarisassat malinneqarnissaat qulakkeersimallugu KNR-imut oqaatigaa.

Inuussutissarsiornermut pigisaq aalaakkaasoq suleqatit unnuisarnissaannut periarfissatut atorneqartussaanera eqqarsaatigalugu, pigisamik aalaakkaasumik pisineq inatsimmik saneqqutsiniarnertut § 13-imi aalajangersakkamut ilaatinneqarsinnaanera arlaatigut ernumassutigaajuk?

- Naamerluinnaq. Tamanna pisinnginnitsinni nammineq misissoreerparput. Nalinginnaasumik aningaasaliinerusoq inatsisitigut soorunami tunngavissaqartipparput.

- Taarsigassarsisitsitta pigisaq aalaakkaasoq nammineq allatulli qinnutigeqqaarnagu pissarsiarisinnaanngikkaa qulakkeerparput.

- Taarsigassarsititsilluni aningaasaliineq ingerlatseqatigiiffimmi taarsigassarsineq uanga akiitsugaqarfigisara pigisanik aalaakkaasunik aningaasalersuinerit allat assigalugit akilersorneqarlunilu taarsilluni akilersorneqassaaq.

- Taamaammat inatsisitigut naliliinerit uani pisariaqartut iliuuseqarfiginagit inissipallataanngilaq. Soorunami naamik.

Nunani allamiut inissianik pisinissaat pisisinnaanerannut killiliinissamut inatsit nutaaq Inatsisartunut qinersisoqannginnerani 2025-p aallartinnerani oqaasertaliussatut aallartinneqarpoq. Taanna ukiakkut ataatsimiinnermi novembarimi inatsisissatut siunnersuutitut pingajussaaneerneqarpoq. Assi © : KNR / Markus Valentin

Nunani allamiut pisinissaannut piumasaqaat

Danskisut innuttaassuseqanngitsut nunatsinni sivikinnerpaamik ukiuni marlunni tamakkiisumik akileraartartutut najugaqarsimasut pigisanik aalaakkaasunik pisisinnaapput.

Tamanna najugaqarnissamut akileraarnissamullu piumasaqaatinik naammassinnittunut aamma atuuppoq.

Ingerlatseqatigiiffiit danskisut innuttaassuseqartunit imaluunniit inunnit piumasaqaatinik naammassinnittunik tamakkiisunik pigineqartut aqunneqartullu pigisanik aalaakkaasunik pisisinnaapput.

- Inuit suliffeqarfiillu piumasaqaatinik naammassinninngitsut paragraf 9 naapertorlugu naalakkersuisunit allakkatigut akuersissuteqarfigineqareerlutik pisisinnaapput, naalakkersuisoqarfik allappoq.

Ineqarnermut, Attaveqaasersuutinut Isorliunerusunut Upalungaarsimanermullu Naalakkersuisoqarfik naapertorlugu inatsimmik saneqqussineq akiliisitaanermik kinguneqarsinnaavoq. Inuillu suliami inatsisitigut pisussaaffeqartut Pinerluttulerinermut inatsimmi immikkoortoq 5 naapertorlugu akisussaatinneqarsinnaallutik. Assi © : KNR / Birgitte Kjeldsen

Inatsimmik saneqqutsineq

Naalakkersuisoqarfiup inatsimmut oqaaseqaatinit inatsimmik saneqqutsinertut assersuutaasinnaasut arlallit oqaatigai.

- Inatsimmut oqaaseqaatini inatsimmik saneqqutsineq inatsimmi piumasaqaatinik pisortatigoortumik naammassinnittumik sinniisumik, amerlanertigut isertortukkut akunnermiliuttumik taaneqartartumik atuinermi pisinnaasoq allassimavoq, naalakkersuisoqarfik allappoq.

- Inatsimmut oqaaseqaatini isumaqatigiissutip tunngavia, akiliinermut aamma aningaasaliinermut pissutsit kiisalu isumaqatigiissummi peqataasut erseqqissaatigineqarput.

- Pisinerup inatsisitigut aaqqissuussaaneratigut suliffeqarfimmit aningaasaalersorneqarpiarsimannginnera, suliniutit akiliisinnaassuseqarnerlu pillugit naliliisarneq ileqqorineqartumik ingerlanneqarsimanersoq aamma aningaasalersuineq ileqqorineqartunik toqqissisimanartunillu qularnaveeqqusiinikkut tunngaveqarnersoq, naliliinermi aamma ilanngunneqarsinnaavoq.

Naalakkersuisoqarfiup suliat tamarmik piumasaqaatit tamarmik tunngavigalugit naliliiffigineqartartut allappaa.

- Pissuseq ataasiinnaq pissutigalugu paragraf 13-imik saneqqutsiniartoqarsimanersoq aalajangerneqarsinnaanngilaq.

- Tamanna inatsimmi malittarisassanik saneqqutsiniarnermik siunertaqartoqarsimanersoq pissutsinik tamakkiisunik naliliinermi aalajangiisoqartarpoq.

Inatsimmik unioqqutitsinermi kingunerisinnaasai

Pisineq inatsisinik unioqqutitsineruppat pisineq atuukkunnaassaaq.

Naalakkersuisut unnerluussisussaatitaasut misissueqqissaarnissaannik unnerluutiginninnissaannillu piumasaqaateqassagunik akiliisitsissutigineqartussaq naleqquttoq naliligartik nalunaarutigisinnaavaat.

- Naalakkersuisut tassunga atatillugu peqataasunut aningaasaqarnikkut naleqassusaa ilaatigut pingaartissinnaavaat.

Naggataatigullu inuk inatsisitigut akisussaasoq Pinerluttulerinermi inatsimmi immikkoortoq 5-imi malittarisassat naapertorlugit pinerluttulerinermi inatsisitigut akisussaatinneqarsinnaavoq.

'Inatsisitigut pisinnaatitaasut' pinerluttulerinermi inatsimmi ima allaaserineqarput:"... aamma aktieselskabit, anpartsselskabit, andelsselskabit, interessentskabit, peqatigiit, aningaasaateqarfiit, pigisat, kommunit, Namminersornerullutik Oqartussani pisortaqarfiit aamma naalagaaffimmi pisortaqarfiit".