Nukissiorfinnut 150 millionit ‘aningaasaleerujussuarnissamik’ pisariaqartitanut aaqqiissutaanavianngitsoq

Nukissiorfinnut aningaasaleerujussuartoqarnissaa pisariaqartinneqarpoq.

Namminersorlutik Oqartussat pigisaata Nukissiorfiit sinerissami atortorissaarutitik ‘ingerlaqqartut’ KNR-imut siusinnerusukkut oqaatigaat.

Aningaasaqarnermut naalakkersuisup, Aqqaluaq B. Egedep (IA) Danmarkimut 2029-p tungaanut 400 millionit koruunit killiliussatut isumaqatigiissummut ukioq manna 92 millionit koruunit immikkoortinneqartut marlunngormat oqaatigaa.

Tamanna nunatsinni nukissiuutinut attaveqaasersuutinik piffissamut naleqquttunik patajaannerusunillu pilersitsinissamut tapersiissuteqarniarnermi, siorna isumaqatigiissuteqartumi aningaasat sumut atornissaata aatsaat maanna nutarterneqarnerani pivoq.

EU Nukissiorfinnut pingasunngornermi aamma aningaasaliissuteqarpoq.

EU-p najugaqarfinni minnerusuni seqerngup nukinganik nukissiuutinik batterinillu toqqorsivinnik pitsanngorsaanissamut 60 millionit koruunit missaannik tapiissuteqarniarpoq.

- Patajaannerusumik ataavarnerusumillu nukissiamik pilersuinissamik suliaqarnitsinnut EU-p tapersiinera nuannaajallannarpoq, Nukissiuuteqarnermut Naalakkersuisoq, Jørgen Rosbach tusagassiuutinut nalunaarummi oqarpoq.

- EU-p tapersiinerani aningaasaliinissaq Nukissiorfiit kisimiilluni kivikkuminaatsitaa piviusunngorsinnaanngorpoq. 

Nukissiorfiit oqarnera naapertorlugu aningaasaliissutit nutaat aamma pisariaqartinneqarput:

- Nukissiorfiit nuna tamakkerlugu innaallagissamik pilersuinermut aningaasaliisoqarnissaanik aningaaleqqittoqarnissaanillu pisariaqartitsilluinnarput, taamaammat saniatigut aningaasaliissutigineqartut innaallagissamik pilersuinerup patajaannerulersinneqarnissaanut suliniutit pisariaqartut naammassinissaannut periarfissaqarnerulersitsipput, Nukissiorfiit KNR-imut allakkatigut akissummi allapput.

Suli pisariaqartitsisoqangaatsiartoq

Nukissiorfinni ingerlatsinermi ajornartorsiut ukiut tallimat ingerlaneranni pingasoriaatinngupajaarsimasut KNR-ip aggustimi saqqummiuppaa.

- Tamanna suleqatitsinnut akisussaassuseqarluartorpassuarnut ernumanartuuvoq nalunagu atortorissaarutinik qangali iluarsaassisariaqarsimagaluarnerput. Atortorissaarutigut ingerlaqqarput, teknikkeqarnermut pisortaq, Filip Sivertsen oqarpoq.

KNR-ip Nukissiorfiit aningaasaliissutit nutaat atortorissaarutinik pisoqqanik nungullartunillu ajornartorsiuteqarnermut aaqqiissutaassanersut apeqquteqarfigai.

- Naamik, aningaasaliissutigineqartut nutaat Nukissiorfiit ataatsimoortumik aningaasaliisoqarnissaanut aningaasaleeqqittoqarnissaanut pisariaqartitaanut aaqqiissutaanavianngillat, tapiissutigineqartullu pingaaruteqarluinnartut, Nukissiorfiit oqarput:

- Illoqarfinni innaallagissiorfik imeqarfilluunniit nutaaq assersuutigalugu 100 millionit koruunit sinnerlugit akeqassaaq. Taamaammat Nukissiorfiit nuna tamakkerlugu atortorissaarutinut aningaasaliisoqarnissaa aningaaliissuteqartoqaqqinnissaalu suli pisariaqartilluinnarpaat.

Nukissiorfiit atortorissaarutinik aserfallatsaaliuinissamut 1,8 milliardit koruuninik amigaateqartut Sermitsiap juulimi allaaseraa.

- Aningaasaliissutit nutaat atorlugit suliniutinik pisariaqartut arlallit naammassisinnaavagut, taamaalilluni pilersuinerup isumannaassusaa pitsanngorsarneqassalluni, tamannali piffissaq ungasinnerusoq eqqarsaatigalugu aningaasaliisoqarnissaanik pisariaqartitsiunnaarsitsinngilaq, Nukissiorfiit oqarput. 

Aningaasaliissutit pingaarutillit

Aningaasaqarnermut Naalakkersuisoqarfiup ukiumoortumik 'Politikkikkut aningaasaqarnikkullu nalunaarusiaq 2026' ukioq manna siusinnerusukkut saqqummiuppaa.
Danmarkimut killissaliussatut isumaqatigiissummi nukissiuutinik pilersuinerup 2026-mi isumannaatsuunissaanut 100 millionit koruunit aamma 2027-mi 100 millionit koruunit immikkoortinneqarnissaat, nalunaarusiami allassimasut naapertorlugit naatsorsuutigineqarpoq.
2026-mili 92 millionit koruunit taamaallaat immikkoortinneqarput 2027-mullu aningaasaliisoqanngivilluni.

- Nukissiorfiit aningaasat taakkua atorneqarsinnaanissaannut tunngatillugu isumaqatigiissuteqavissimanngillat. Taamaattumik aningaasaqarnerup pilersaarusiornerullu tungaatigut, Nukissiorfiit 200 millionit koruuninik aningaasaliiffigineqarnissaa aallaaviginikuunngilarput, ingerlatseqatigiiffik oqarpoq:

- Aningaasat isumaqatigiissutigineqartut atorneqarsinnaasullu tunngavigisarpagut. 92 millionit koruunit tapiissutaapput annertuut, pilersuinerup isumannaatsuunissaanut aningaasaliissutinik pisariaqartunik amerlanerusunik, uagutsinnut periarfissaanavianngikkaluartunik, periarfissaqalersitsisut. 

Nukissiorfiit oqaatigaat, aningaasat ilai Nuummi innaallagissiorfiup 1973-imeersup nutarternissaanut atorneqarumaartut.

Tamatuma saniatigut EU-mit aningaasaliissutit, Nukissiorfiit motoorinik nutaaliaanerusunut batteritalinnut tunngatillugu suliniutinut aallartereersimasaannut iluaqutaapput:

- EU-p aningaasaliissutai nunaqarfinni innaallagissiorfiit nutarterneqarnerannut sukkanerusumik sulinissamut periarfissaqalersitsimmata aningaasaliissutaasoq nuannaarutigeqaarput. Nunaqarfinni nukissiuuteqarnerup isumannaatsuunerunissaa anguniarlugu sulinitsinni aamma nukissiuutitigut siunissami pinngitsoorneqarsinnaanngitsumik pitsaanerusumillu ineriartortitsinissamut iluaqutaassaaq.