Nukissiorfiit: Sinerissami atortorissaarutit ingerlaqqartut

Nukissiorfiit ajornartorsiorput.  

2021-p 2025-llu akornanni ingerlatsinikkut akornutaasut pingasoriaatingajammik ikalisimapput. Tamanna KNR-ip allagaatinik takunnissinnaatitaanermigut paasivaa.

Nukissiorfiit ukioq manna januaarimiit juulip tungaanut 126-nik ingerlatsinikkut akornuteqarpoq. Taakkunani ajutoornerni 71-it Facebookimi quppernerminnut paasissutissiissutigisimanerarpaat.

Ajutoornerit 33-t innaallagissamik qamittoornerupput, imermik pilersuiniarnikkut ajornartorsiuteqarnerit 31-it, kiassarnermik pilersuiniarnikkut ajornartorsiuteqarnerit arfinillit Uummannamilu ikuallattoorneq ataaseq.

Teknikkeqarfimmi pisortaq Filip Sivertsen ajornartorsiutit annertussusaannik inuiaqatigiillu ukiuni tulliuttuni sunik qilanaaruteqarsinnaanerannik maannakkut oqaluttuarpoq.

Ataaseq aalajangiusimavaa: Tassa Nukissiorfiit aningaasaaterpassuaqaraluarunilluunniit iluarsaassinerit aningaasaliinerillu naammassinissaannut suli ukiut quliniit 15-it tungaannut sivisussuseqassasut.

-  Tamanna suleqatitsinnut akisussaassuseqarluartorpassuarnut ernumanartuuvoq nalunagu atortorissaarutinik qangali iluarsaassisariaqarsimagaluarnerput. Atortorissaarutigut ingerlaqqarput.

Inunnut tunngasut

Ingerlatsinermi ajornartorsiutinut ajutoornernullu tunngatillugu pissutaasut assigiinngitsorpassuusinnaapput. Ingerlatsinerup sivikitsumik unitsinneqarneranit ajornartorsiutaangaatsiartunut pilersaarutaasumillu sulianut tunngassuteqarsinnaapput.

Teknikkeqarnermut pisortap nunatsinni nukissiorfinni atortut pisoqaliartornerat ilutigalugu ingerlatsinermi akornutaasut amerlinissaat naatsorsuutigineqartoq oqaatigaa.

Inunnulli tunngassuteqartut ingerlatsinermi ajornartorsiutaasunut aamma ilaapput.

Jørgen Rosbach (D) avatangiisinut, pinngortitamut, nukissiuutinut ilisimatusarnermullu naalakkersuisuuvoq. Taassuma atuisunut akinik qaffaaneq Nukissiorfiit aningaasaqarnikkut ajornartorsiutaanut matussusiinissamut naammanngitsoq Sermitsiamut qaammatip siuliani oqaatigaa. Taamaammat Danmarkimut EU-mullu aningaasassarsiorniarpoq. Assi © : KNR

Naallu Filip Sivertsenip Nukissiorfiit 'sulisunik pikkorissunik akisussaassuseqartunillu' sulisoqaraluartoq teknikkimut tunngasunik ilinniagaqartut amerlanerusut pisariaqartinneqarput.

- Nunatsinni sumiiffinni tamani pilersuinerup isumannaatsuunissaata qaffasiinnarnissaanut sulisunik pikkorissunik pisariaqartitsivugut.

Taamaammat pingaartumik inuusuttut Nukissiorfinni suliffeqalernissamut qinnuteqarnissaannik kaammattuuteqarfigai. Tassami teknikerit, innaallagissiortut, automaknikerit, umiarsuarni montørit, kisianni aamma ingeniørit, innaallagissamik aqqusersuisut pisariaqartinneqarput.

Uummannami ikuallattoq akisusoq

Filip Sivertsenip Uummannami ikuallattoqarnera Nukissiorfimmi sulisut qanoq pikkoritsigalutik sulinerannut assersuutigaa.

- Nunatsinni ikioqatigiillaqqissuuvugut. Akunnerup affaata ingerlanerani containerimik nukissiuummik assartuinissaq aaqqissuupparput.

- Suliassatta qanoq pingaartigineranik ilisimaarinninnerput taamaalilluni toqqissisimaffigineqarsinnaavoq. Sapinngisarput tamaat sulivugut, pissutsinullu takkuttunut aaqqiissutissarsiullaqqippugut.

Immikkoortortami aqutsisup, Gert Kjærip Uummannami ikuallanneq qinnermik banjoboltimik taaguuteqartup kaanngarsimaneranik aallaaveqartoq KNR-imut takutippaa: - Motoori atorneqartillugu qinnerit ilaat kaanngarmat uulia siaruaappoq. Uulialu ikuallalermat sukkasoorujussuarmik sakkortuumillu ikuallanneq siaruaappoq. Motoorip qulaani ikuallanneq qaminniarneqaraluartoq, sukkavallaartumik siaruaammat ikuallanneq qamisaruminaassimavoq. Assi © : KNR

Uummannami ikuallattoqarnerani arlallit takutinneqarput: Atortut qanoq qajannartiginerat aamma qanoq sukkatigisumik aaqqiissutissarsiortoqarnera.

Kisianni aamma Nukissiorfiit aningaasaqarnikkut qanoq ilungersuatiginerannik aamma takutitsivoq. Uummannami nutaamik nukissiorfiliornissamik pilersaaruteqartoqareerpoq.

- Uummannaq naak aningaasaqarnitsinni akiliisinnaassuseqarnitsinnilu ilungersuagaluarluta sanaartornissamik pilersaaruteqarfigisatta ilaanneereerpoq.

- Nukissiorfimmik sanaartornissaq taanna pillugu sanaartornissamut ukiuni arlalinni aningaasaliissutit tamangajammik atortariaqarpagut. Tamanna pissutigalugu sumiiffiit allat aserfallatsaaliorfigineqarnissamut aningaasaliiffigineqanngitsuussapput.

Aningaasat amigaatigineqartut

Nukissiorfiup isumalluutinik aserfallatsaaliinissamut 1,8 milliardit koruunit amigaatigigai Sermitsiap qaammatip siuliani allaaseraa.

Nukissiorfiit ukiuni arlalinni amigartooruteqarpoq. Tamanna pissutigalugu naalakkersuisut atuisunut ukioq mannamit ukiunut tulliuttunut marlunnut 22,5 procentimik akitsuipput.

Nunatta karsia aningaasartuutinut tapiissuteqarsinnaanngitsoq, nukissiuutinut naalakkersuisup, Jørgen Rosbachip (D) ilanngutassiami tassani oqaatigaa. Taamaammat Danmarkimit EU-miillu aningaasassarsiorusuppoq.

Filip Sivertsenip inuusuttut amerlanerusut teknikkimut tunngasunik ilinniagaqalernissaat, ilinniareerunillu Nukissiorfinni suliffeqalernissaat neriuutigaa. Assi © : Markus Valentin / KNR

Nunarput tamakkerlugu assersuutinut ukununnga ilanngukkutsigu pissutsit maanna inissisimaffivut qanoq ilungersunartiginerat illit nammineq qanoq nassuiaatigisinnaaviuk?

- Ilungersunartorujussuupput, uagutsinnullu aamma ernumatitsisut oqaatigineqarsinnaavoq, teknikkeqarnermut pisortaq, Filip Sivertsen oqarpoq.

Sinerissami immikkoortortaqarfiit assigiinngitsut aningaasaliiffigineqarnissamut pisariaqartitsinerminnik ingerlaavartumik nalunaaruteqartarput.

Tassanilu aningaasat tigoriaannaat saniatigut aningaasaliinernut nutaanut imaluunniit aningaasanik atorneqartussatut akuersissutinut 400 millionit koruunit pisariaqartinneqarput.

- Akiliisinnaassuseqarnitsinni allanilu ilungersungaaratta immaqa 10 imaluunniit 15 millioninik taamaallaat immikkoortinneqarsinnaanerat ajornartorsiutaavoq, teknikkeqarnermut pisortaq oqarpoq.

- Taamaammat nunatta sinnerani amigaatigineqartutut nalunaarutigineqartoq aningaasassaqartinngilagut.

Eqqissisaasoq

Siornatigut nalunaarusiortoqartarpoq. Nalunaarusialli naammassineqarlutik naalakkersuisunut tunniunneqaraangamik pisoqalivallaalereersimasarput.

Nukissiorfiit pissutsit qanoq innerat pillugu ullumikkut ingerlaavartumik oqaloqateqartarput.

- Siunissap qanoq innissaa siulittoruminaappoq, kisianni ingerlatsinermi ajornartorsiutit ikinnerpaatinniarsaralugit sapinngisatsinnik iliuuseqarpugut.

Innuttaasut pissutsit ukiuni aggersuni qanoq innissaat ernumassutigippatigit taakku qanoq oqariartuuteqarfigerusuppigit?

- Aningaasaliiffiusussatut pingaarnerpaatut isigisagut salliuppagut. Taamaaliornikkut pilersuinerup isumannaatsuunissaa suli toqqissisimassutigineqarsinnaavoq.

- Pilersuinerullu isumannaatsuunissaa naatsorsuutigaarput.