Naalakkersuisoq: Naalakkersuisuunermini Tasiilami mittarfik pillugu akissutissarserusuttoq
Tasiilami mittarfittaarnissaq kissaatigineqangaatsiarpoq.
Illoqarfiup ineriartortinneqarnissaanut periarfissaq – pingaartumik Islandimut ukiuunerani angallannikkut attaveqartoqarunnaarnerani isiginiarneqarpoq.
Naalakkersuisut nutaamik mittarfittaarnissamut suliaqarneq aallartinniaraat naalakkersuisoqatigiinnissamut isumaqatigiissummi allassimavoq.
Suliap sumut killinnera naalakkersuisullu kissaateqarnerup piviusunngortinnissaanut qanoq iliuuseqarfigerusunnera apeqqutaaginnarpoq.
KNR-ip attaveqaasersuutinut isorliunerusunullu naalakkersuisoq, Iddimanngiiu Jensen Bianco (IA) tamanna pillugu apeqquteqarfigaa.
Taassuma tamanna aamma Islandimut angallannikkut ukiuunerani attaveqarunnaarnermi inuussutissarsiortunut qanoq iliuuseqarniarnini innuttaasunut ukiarmi ataatsimiititsisoqarnerani aamma eqqartorpaa..
Innuttaasut iliuuseqaqqusisut
Kommuneqarfik Sermersuup Tunumi immikkoortortami pisortap, Hjørtis Viberg innuttaasunut ataatsimiititsinermi peqataavoq.
Naalakkersuisut Tasiilamukarluni innuttaasunik naapitsiartornera pitsaasuusoq taanna isumaqarpoq.
Innuttaasorpassuit iliuusissamik tigussaasumik saqqummiussisoqarnissaa neriuutigisimagaluarlugu oqariartuutigigaat, Hjørdis Vibergip oqaatigaa.
- Innuttaasut ima oqariartuuteqarput: 'Taavami?'
Immikkoortortamilu pisortap innuttaasut oqaaseqaatigisaasa ilaat tusarsimasani uteqqippaa:
- Nutaamik saqqummiisoqannginnera naammaginanngilaq. Iliuuseqartoqarnissaa kissaatigaarput. Innuttaasunut ukiut ingerlanerani ataatsimiititsinerit assigiinngitsuupput, taakkulu assigiinnarpaat. Oqaluuserisagut taakkuupput ajornartorsiutaasullu taakkuullutik.
- Maannakkut iliuuseqartoqarnissaa piumasaraarput. Iliuuseqartoqarnera takorusupparput. Tusarnaariaannarluni aggertariaqanngilasi. Oqaluuserisat taakkuuinnarput. KIngullermik oqaluuserinninnermit allanngortoqanngilaq. Taamaammat innuttaasut taama inerniliipput.
- Innuttaasunut ataatsimiititsinerni taamaattuni peqataagajuppugut, kingornali utertitsiffigineqarneq ajorpugut. Workshopini allanillu suliaqarnikuuvugut, taakkuli qanoq malitseqassappat. Innuttaasut tamanna tusarusuppaat, Hjørdis Viberg oqarpoq.
KNR-ip Tasiilami takornariaqarnermik suliaqartup naalakkersuisumut ataatsimiinnermi oqaaserisaa siusinnerusukkut saqqummiuppaa.
- Tasiilami mittarfiliortoqarnissaanut illit aallarniisuussaatit, taamaanngippat assaariarlutit pilersaarut taamaatiinnarsinnaavat.
Iddimanngiiu Jensen Bianco maanna akissuteqarpoq.
Naalakkersuisoq oqaaseqartoq
Iddimanngiiu Jensen Biancop Tasiilami mittarfiliornissap siviusunngornissaa sukataarutigalugu erseqqissaatigaa.
- Ukiut qulit tulliuttut ingerlanerani taamaaliortoqassanersoq taamaaliortoqassannginnersorluunniit misissorniarlugu innuttaasunik ataatsimiititsinermi oqaatigaa. Tamanna maanna misissussavara.
- Pakatsisoqarnera paasisinnaalluarpara. Mittarfittaartoqarnissaa tusartuarparput, mittarfiliortoqanngisaannarporli. Qaqugu mittarfiliortoqarsinnaanerata akissutissarsinissaa uanga suliassanni pingaaruteqartorujussuuvoq.
Suliami sumut killippisi?
- Sanaartornissamut siunnersuummut nassuiaatiliorniarsarivugut, tassa pilersaarusiorneq, silaannakkut angallannermi aqutsisunik oqaloqateqarneq, taannalu tunngavigalugu mittarfiup suani inissisimanissaa misissorlugulu tikikkuminassusaanik naatsorsuigallassaagut.
- Nassuiaatit taakku tamarmik suliassap immikkoortuata tullianut, tassa sanaatornissamut pilersaarusiornissamut suliariumannittussarsiuussinissamullu ingerlaqqinnginnitsinni piareersimapput. Siunnersuummut nassuiaat ukioq manna decembarimi tigussangavarput.
Illoqarfimmi ineriartorneq ingerlaannassappat erngup nukinganik innaallagissiorfiup allilerneqarnissaa imaluunniit ajornartoornermi innaallagissiorfeqarnissaa pisariaqartinneqartoq KNR-ip siusinnerusukkut allaaseraa.
Nukissiuutinut Naalakkersuisoqarfik oqaloqatigineqarpa imaluunnit suliaqarnermi tamanna suli siusippallaarpa?
- Naalakkersuisutut nunap immikkoortuani sanaartorfiusussani malinnaavunga, aamma sanaartornissamut periarfissat suuneri, innaallagissamik assingusumilluunniit amigaateqartoqarnersoq.
- Naalakkersuisut allat soorunami qanimut suleqatigaakka.
Tasiilami mittarfiliornissaq akisungaatsiassaaq. Danmarkimit imaluunniit EU-mit USA-miilluunniit aningaasassarsiorusussinnaavit?
- Aap, soorunami.
- Naalakkersuisutut arlalinnik suleqatigiiffeqarpugut; assersuutigalugu danskit naalakkersuisui aamma EU. Taamaammat Tasiilami mittarfiliornissap aningaasalerneqarnissaanut periarfissanik misissuerusussuseqarpugut.
Kisianni Amerikamiut konsulatiat aamma USA ikiuisoqarnissaanut atatillugu oqaloqatigerusussinnaavigit?
- Aap, soorunami. Killiliussalli eqqarsaatigiuaannassavakka. Misissuinissamummi aamma inatsiseqassaaq. Taamaammat malittarisassat malittariuaannassavakka.
- Aningaasanut inatsit qanoq ittoq isumaqatigiissutaanersoq qanorlu pisinnaatitaaffeqarnerlunga apeqqutaajuaannassaaq.
- Kisianni periarfissaasut tamarmik misissussavagut, kisianni mianersortumik ingerlatseriaaseqarluta, taama oqartoqarsinnaagunarpoq.
Politikerinngortut pissutsit qanoq arriitsiginerat tupigusuutigisaraat tusarneqarajuppoq. Illit suliaqarnerup qanoq arriitsigineranut sukkatigineranulluunniit qanoq misigisimavit, aamma iliuuseqarusussuseqarnermut atatillugu?
- Naalakkersuisut atuuffeqarnera pimoorulluinnarpara. Suliassaqarfinni malittarisassat qanorlu piginnaatitaaffeqarnerlunga ilisimassavakka.
- Taamaammat mittarfittaartoqassappat suliamik ingerlariaaseqartoqarnera paasinerujussuuara.
- Kisianni mittarfiliortoqarnissaa anguniarlugu sulisoqartoq inunnit paasineqarnissaa kissaatigaara. Tamannami naalakkersuisoqatigiinnissamut isumaqatigiissummi allassimavoq.
Aningaasaqarnikkut ikiorsiissutit
Sulisitsisut immikkoortortami pisortaata, Mike Nicolaisenip apersorneqarnera KNR-ip siusinnerusukkut saqqummiuppaa.
Taassuma Kommune Kujallermi inuussutissarsiortut imigassamik inerteqquteqartoqarnerata kingunerisaanik aningaasatigut ikiorsiissuteqarfigineqassanersut malinnaaffigineqartoq oqaatigaa.
2024-mi sikorsuaqarnera pissutigalugu nunatta kujataanut aningaasaqarnikkut kingullermik ikiorsiissuteqartoqarpoq. Immikkoortortap siulittaasuata Tunumut sooq ikiorsiissuteqartoqannginnersoq apeqquterpaa.
Politikerit Tunumut aningaasassarsiornerup ajornakusoornerani allanut aningaasassarsiorsinnaanerat najukkamiittuni pakatsissutigineqarnera paasisinnaaviuk?
- Aap, tamanna paasisinnaavara, Iddimanngiiu Jensen Bianco oqarpoq.
- Naalakkersuisut tungaanniit qanoq periarfissaqarnerluta misissorparput. Suli misissuivugut.
- Kisianni maannakkut sumit aningaasaliisinnaanerluta paasiuminaatsipparput. Kisianni misissorparput.
Aningaasanut inatsisissap isumaqatiginninniutigineqarneranut aningaasaliisoqarnissaa anguniarpisiuk imaluunniit aaqqiissutissat suut misissorpisigit?
- Siammasissumik misissuivugut. Icelandairip suleqatigineratigut, Air Greenlandip suleqatigineratigut aamma Tunumi suliaqartunik suleqateqarnikkut periarfissat misissorpagut.
- Suliamik ingerlatsineq siammasissorujussuaq ingerlapparput, taamaammat suliassarpassuaqarpugut.
Nunarput tamakkerlugu Naalakkersuisuusoq
Naak Iddimanngiiu Jensen Biancop Tasiilaq pingaartilluinnaraluarlugu nunarput tamakkerlugu naalakkersuisuulluni erseqqissaavoq.
Naalakkersuisoqatigiit Tasiilamut atatillugu iliuusissatut pilersaarusiornissamut oktobarimi itigartitsimmata oqariartuut aamma taamaappoq. Ataatsimiititaliap tassunga taarsiullugu isorliunerusunut ataatsimoortumik 2050-imut pilersaarut innersuussutigaa.
Tasiilap isertitassanik tamanik annaasaanik qulakkeeriniarlusi maanna qanoq iliuuseqarpisi?
- Tamanna akissuteqarfigiuminaatsittorujussuuara, pissutigalugu nunarput tamaat eqqarsaatigisussaagakku.
- Tasiilap eqqaani kisimi ajornartorsiuteqartoqanngilaq. Nunatsinni sumiiffinni allani aamma ajornartorsiuteqartoqarpoq. Taamaammat suliarisassannik pingaarnersiuisussaavunga.
Naalakkersuisup naligiissaarineq ajornakusoortuunerarpaa.
- Immikkoortut ilaat malittussaavakka. Taakkulu nunatsinnut tamarmut tunngassuteqassapput. Tasiilalli ingerlalluarnissaa uannut soorunami pingaaruteqarluinnarpoq.
- Kisianni sumiiffiit allat soorunami aamma pingaaruteqarput. Taamaammat oqimaaqatigiissaariniarneq ajornakusoorpoq.
