Greenland Airportsip pisortaa Ilulissani mittarfissap ammarneqarnissaa sioqqullugu: ‘Maanna allarluinnarmi inissisimavugut’

KNR-ip Greenland Airportsip pisortaanera Jens Lauridsen, Ilulissani mittarfissap nutaap ammarnissaanut ullut sisamat sioqqullugit, suliassaq suliarisimasaa pillugu oqaloqatigaa.

Nuummi mittarfimmi siullermik taama suliaqarnerminut naleqqiullugu eqqissisimaneruvoq. 

Naammassinissarli suli  ulapputigineqarpoq, pissanganeralu takuneqarsinnaavoq.

- Naammassiartuaarnermi tamatigut ilungersunartarpoq, Jens Lauridsen oqarpoq nangillunilu:

- Maanna pingajussaanik taama suliaqarpunga, taamaattumik siullermik taama suliaqarninnit maanna immaqa eqqissisimanerulaarpunga. Taamaattorli pissanganartuaannarpoq. Misilitsittugummiuna, taanna oqarpoq.

Taassuma eqqaani naammassisassat kingulliit piareersarneqarput. Piseqqusaarutit nivinngaassorneqarput sanasullu mittarfik nutaarluinnaq naammassinialerpaat.

Angallannermut Aqutsisoqarfimmi sulisut arfineq-marluk, pilersaarutit naapertorlugit sulisut allat marluk aqagumut tikinnginneranni, mittarfiup atortui misilittarpaat.

- Naammassiniaalluta sulivugut, Jens Lauridsen qasoqqalluni naammagisimaarinnippalullunili oqarpoq.

Nunatta iluani angalasut mittarfimmi nutaami isertarfissaat.

Ammaanersiornissaq sanaartornerup oqaluttuarisaanermut ilannguttussaasup naammassineranut ersiutaasussap Nuummi mittarfiup allilerneqarnera, Qaqortumi mittarfiliorneq Ilulissanilu maanna nutaamik mittarfiliortoqarneranut tunngavoq.

Nuummili ammaanersiorneq ilungersunartorsiullattaammat pisortap Greenland Airports, tatineqarnerup qaangernissaanut tamatumuuna piareersimanerujussuusoraa.

- Maani allamerluinnaq inissisimavugut, taanna oqarpoq illullu naammassineqareersimanera tikkuarlugu. Sulisut atortutik taamaallaat peertussaavaat, taanna oqarpoq, sulisullu nunap killeqarfiisa iluanni angallattut isertarfianniittut, apersuiffiusumiittut, tikkuarlugit.

Nuummit misilittakkat

Nuummi mittarfiup ammarneqarnerani sulisussaqarniarneq, utaqqisut amerlassusaat, timmisartuussinerit taamaatiinnarneqartarnerat nassatanillu isumaginninneq  ilaatigut ajornartorsiutaapput.

Aammattaaq akunnittarfinni inissat angallassisullu amigaataapput, tamannalu kinguaattoortunut unnuiffissaqanngitsunullu ajornartorsiortitsivoq.

Jens Lauridsenip nammineq, ilaatigut ilaquttaminut tunngatillugu, isornartorsiorneqarsimasup, nunatsinni nunat tamalaat akornanni mittarfiup siullerpaap ammarneqarneranit misilittakkanik, ingerlatseqatigiiffimmit Ilulissani atorneqartunik, isertuutinngilaa.

Nuup mittarfia mittarfinni, Greenland Airportsip pisortaata aqutsinerani sanaartorneqartuni siullersaavoq, Jens Lauridsenillu Nuummi mittarfik atuleqqaarmat 'suliarpassuit suli naammassineqarsimanngitsut' eqqaavaa.

- Tamanna ajornartorsiutinik malunniutsitsivoq, taanna nassuiaavoq.

Ilulissani pissutsit, sanaartorfiup naammassipajaareermat sulisussallu inissipajaareermata, allaanerupput.

Piareersarluarnerusimagaluaraanniluunniit imaanngilaq ullormiit ullormut suut tamarmik ingerlalluassasut, taanna erseqqissaavoq. 

Mittarfik nutaaq atortorissaarutinik suleriaatsinillu nutaanik, aatsaat ilaasut isaalerpata misilinneqaqqaartussanik, imaqarpoq.

Check-inertarfik.

Sulisut sivisuumik ilinniartitaapput, suliffeqarfillu siornatigut kukkussutigisimasaminik ilikkagaqarpoq.

Aallartikkaannili nutaanik ilikkagaqartuaannarnissaq naatsorsuutigineqarsinnaasoq oqarpoq nangillunilu, imminut tassanngaannaq ima aperinarsinnaasoq, ’Sooq taamaaliorpugut? Sooruna nassatanut assartuut unissimasoq? Qanoq iliussaagut? Kukkuneq tamanna siornatigut aqqusaarnikuunngilarput', Jens Lauridsen oqarpoq. 

‘Ilikkagaqarfittut’ taasani Ilulissani aamma malugineqarumaarnerat oqaatigaa.

Suliffissat unnuisussallu amerlanerusut 

Mittarfik nutaaq Ilulissanut sunniuteqalereerpoq. Mittarfitoqaq iluliarmiunik 25-nik soirnatigut sulisoqarpoq. 

Jens Lauridsenip mittarfik nutaaq 60-inik sulisoqarnissaa naatsorsuutigaa. 

Mittarfik tamanna ilutigalugu, Kalaallit Nunaanni angalaffissat nuannarineqarnerpaat ilaannut aqqutissiuilluarnerussaaq: Ilulissat Kangia Qeqertarsuullu Tunua.

- Ilulissat Kalaallit Nunaannut takornariartunit tikikkumaneqarnerpaat ilagaat, tamanna qularutissaanngilaq. Aamma Qeqertarsuup Tunua, pisortaq oqarpoq. 

Piserusuttut iluliarsuit illoqarfiannut toqqaannartumik timmisartuussisoqarsinnaanngornerata kingunerisaanik amerlanerulernissaat naatsorsuutigineqarpoq, tamannali piinnarlugu mittarfiliornissaq naammanngilaq, Jens Lauridsen erseqqissaavoq. Takornariaqarnermik inuussutissarsiutillit tamarmik malinnaasinnaasariaqarput

Ilulissat tassuuna avaqqunneqarsinnaanngitsumik killeqarpoq. 

Akunnittarfiit aasamut inissaatai, takornarialerinerulluunniit aallartinnginnerani, nungukkajupput. Kalaallit Nunaanni illoqarfinni, immaqa inissisimalluarnerpaamut, timmisartuussiffissat nutaat tamatuma kingunerisaanik takornarialerineruffissanngortinneqaruminaapput.

- Sullissisinnaasut tamarmik pisariaqartinneqarput tikeraanillu inissaqartitsinissamut - uanilu akunnittarfiit pineruakka - piareersimanissaq. Akunnittarfinnilu aasamullu inissat maannakkorpiaq ulikkaaqqapput, taamaattumik maannakkorpiaq annertusaassagaanni ukiuunerani takornarialerinerussaaq, Jens Lauridsen oqarpoq. 

Unnuiffissat amigaataaneri timmisartuusseqatigiiffinnut nunanit tamalaaneersut soqutiginninnerannut aamma sunniuteqarsinnaavoq.

Timmisartuutileqatigiiffiit soorlu Amerikamiut United Airlines-iat, Nuummut aasaanerani timmisartuussisartup, Ilulissanut timmisartuussisalernissani aallaqqaammut pilersaarutiginngilaa, taanna oqarpoq. 

Jens Lauridsenip oqarnera naapertorlugu, mittarfissap nutaap periarfissai tamakkiisumik atorluarneqalernissaannut akunnittarfiit amerlineqarnissaat pisariaqartinneqarpoq.

Taamaattumik Greenland Airports timmisartortitseqatigiiffinnik amerlanerusunik tikisitsinissaq 2028-p tungaanut ukiullu tulliuttut eqqarsaatigalugit akunnittarfimmi inissanik amerlanerusunik pilersitsinissaq sulissutigaat.

Kalaallit Nunaat siammasinnerusumik aningaasarsiornissaminut annertuumik periarfissinneqalerpoq periarfissaaneranilu iliuuseqartoqartariaqarpoq, Jens Lauridsen oqarpoq. 

Mittarfiit pingasut tulluusimaarutigineqartut

Mittarfik nutaaq ukiuni arlalippassuarni suliniutigineqarnerup inernerivaa.

Ilulissani Qaqortumilu mittarfiliortoqarnissaa Nuummilu mittarfiup allilerneqarnissaa 2015-imi novembarimi aalajangiunneqarpoq. Ilulissani mittarfiliorneq 2020-mi aallartippoq, mittarfiliornerlu 2021-mi sukkatsippoq.

Qaqqamut qaartiterneqareersumut, nunattalu iluani angalasut isaariaata tungaannit mittarfimmut isikkivik.

Kalaallit Nunaanni illoqarfiit annersaata pingajuanni mittarfissaq inissaqartikkumallugu, qaqqaq 5,5 millionit kubikmeterit missaat qaartiterneqarpoq. Mittarfiliorneq katillugit 2,2 milliardit koruunit missaannik akeqarpoq. 

Allunaasaq aappaluttoq sisamanngorpat qiorneqarpat, Jens Lauridsenip Greenland Airportsimi pisortaanerani pisut pingaaruteqarluinnartut kingulliit ilagissavaat.  

Taannami qaammatip tulliata aallartinnerani soraassaaq, Jeppe Jensenilu, KNI A/S-imi 2021-mili pisortaanerusimasoq pisortanngussaaq. 

- Allunaasaq aappaluttoq sisamanngorpat qiorutsigu, Kalaallit Nunaanni mittarfinnik pingasunik ammaaqataasimanera tulluusimaarutigisorujussuussavara. Sulinermi angusimasani taamaaliortoqarpiarsimannginnissaa - Kunngeqarfimmi qanorluunniit - ilimagaara. Taamaattumik siullertut tulluusimaarnera inituutut oqaatigerusuppara. 

Tulluusimaarluni naammagisimaarinnilluni suliunnaassaaq

Tulluusimaaginnanngilarli. 

Jens Lauridsenip sulinermi nalaani ajornartorsiutit ilaat pinngitsoortinneqarsinnaagunaraluartut nassuerutigai. 

- Suliat ilaat allatut suliarisimasinnaagaluarpakka? Ilaana. Ajornartorsiutigisimasatta ilaat allatut iliorsimagaluarutta pinngitsoortissimasinnaagunaraluarpagut. Taava aamma ilaatigut eqqarsartarpunga: Suliareqqissagaluarukkit ilaat allatut suliarisimassagaluarpakka. 

Suliassarujussuup suliarinerani misigisassaasinnaasut nalinginnaasuunerarpai. 

- Taamannak suliaqarnermi misigisassat ilinniarfiusarput, nunatta oqaluttuarisaanerani suliat annertunersaasa ilaata naammassineqarneranut tunngatillugu oqarpoq.

Qaammatip tulliani pisortaajunnaarnissaa siulersuisut peqatigalugit upernaaq aalajangerneqartoq, taassuma oqaatigaa. 

Naammagisimaarinnillunilu soraassalluni.

Greenland Airportsip mittarfiit pingasut kisiisa naammassinngilai aammali Kalaallit Airportsip Mittarfeqarfiillu 2024-mi peqatigiilernerannut peqataavoq, suliffeqarfiullu aaqqissugaanerani pingaarutilinnik allanngortiterilluni, taanna oqarpoq.  

Jens Lauridsenillu ingerlatseqatigiiffik allamik maanna aqutsisoqartariaqarnerarpaa. 

- Uannit allaanerusumik aqutsisoqalernissaa maanna pingaaruteqarsoraara. Aqutsisussap suliffeqarfiup pataajatsumik ingerlanneqarnissaa ukkatarissavaa ulluinnarnilu sulianik aqutsilluarluni. Tamanna uanga immaqa ukkatarivallaarsimanngilara. 

Ukiut arlallit suleruloreerluni sulinngiffeqarnissani ilaquttaminillu aamma ikinngutiminik peqateqarnerusalernissani qilanaaraa.