Videoliaq takuuk: Avataarsuup ujaraata Upernavimmi qilak qaammaraa

Upernaviup qilaani inneq ammalortutut ilusilik, sekundimut 20 kilometerit missaannik sukkassuseqarluni, qaamatitsivoq.

Pisoq marlunngornerup unnuaani nalunaaqutaq 00.45 sekundit qulit missaanni sivisussuseqarpoq.

Tassani qilaap qaamanera tungujortoq Greenland Airportsimi assiliivimmit immiunneqarpoq.

James Scottip, Aarhusip Universititiani nunalerineq pillugu ilisimatusarnermut immikkoortortaqarfimmi petrologimi ilisimatuup oqarnera naapertorlugu, avataarsuata ujaraa nunarsuarmit pisoqaaneruvoq.

- Inneq ammalortoq kusanartorujussuuvoq, arlaleriarlunilu avissaartiternera  takuneqarsinnaavoq.

- Avataarsuata ujarai qaammammit, Marsimit imaluunniit asteroideqarfimmit amerlanertigut aallaaveqartarput. Una ujaraarpasippoq nunarsuarlu 20-t imaluunniit 40-t kilometerinik nunarsuarmit qutsitsigisumiilluni qaarsimarpasippoq.

Ulorianartoqanngitsoq 

Inneq ammalortoq assiliivimmit ataasiinnarmit videoliarineqarmat, avataarsuata ujaraa sumiinnersoq qanorlu angitiginersoq, ilisimatuup oqaatigisinnaanngilaa.

- Avataarsuata ujarai uissuumminartut amerlasuut kilometerinik hundredelinnik ungasitsigisumiit takuneqarsinnaapput, qaqqap illuatungaaniittutut isikkoqalersinnaasarlutik, naak ungasinnerujussuugaluartut, James Scott oqarpoq.

Ilisimatuulli eqqoriaassaguni avataarsuata ujaraata sermersuaq qulaappaa meterillu ataatsip missaanik diameterimik angissuseqarluni.

Qaanaami qilak, avataarsuata ujaraa 2008-mi takuneqareersorlu, ima isikkoqarpoq.

James Scottip avataarsuup ujaraata ulorianannginnera, erseqqissaatigaa.

Nunarsuup silaannartaani qaanngippat, ujaqqap amiakkui nunarsuarmi taamaallaat  nassaarineqarsinnaassapput.

Avataarsuanit ujaqqap 10 procentiinnaa nunarsuup silaannartaani amerlanertigut annguttarpoq.

- Nunguissimanngikkaangat nunamut 'dark flight'-imik (taartumi timmisoq aaqq.) taaneqartartumik nakkartarpoq.

Kalaallit Nunaanni avataarsuata ujaraanik sisamanik assigiinngitsunik ukiuni 140-ni kingullerni nassaartoqarsimasoq, ilisimatooq oqarpoq. 

Oqaluttualli naapertorlugit, avataarsuata ujarai Kalaallit Nunaanni qulaattartut ukiumut 20-t missaanniipput.

- Innuttaasut najugaqarfii, qeqertap isorartussusaanut naleqqiullugu, ikittuinnaapput, imaassinnaavoq taamaammat amerlanerusunik naammattuuisoqarneq ajortoq.

KNR-ip avataarsuata ujaraa Nuummi takuneqartoq, kingullermik 2019-imi allaaseraa.

Avataarsuata ujarappassui nunatta avannaani Aasianniit Qaanaamut 2008-mi februaarimi  takuneqarput, isorartungaaramillu allaat Canadami Nunavumi takuneqarsinnaallutik.