Uumasunut nakorsat maaniissimanngikkaluarpata nammineq mersortariaqarsimassagaluarpara
Kigutit nallorsimasut, aseruuttoornerit kiitinnermilu ikit.. Ajoqusernerit taamaattut Ilulissani qimmit qimuttut akornanni takussaakkajuttunut ilaapput.
Nappaatit ajoqusernerillu taamaattut uumasunut nakorsanit passunneqariaannaasarput. Ilulissanili Avannaatalumi sinnerani ajornartorsiortoqangaatsiarpoq:
Tamaanimi uumasunut nakorsaqanngilaq.
Ajornartorsiullu tamanna nunatsinni qimmit qimuttut ukiuni kingullerni 20-ni affaannanngoreersimasuni toqusartut amerliartornerannik malitseqarpoq.
Iluliarmiu Minik Olsvig Svendsen qimuttunik qimmeqartoq Ilulissani uumasunut nakorsaqannginneranik eqqugaasunut ilaavoq. Taanna qimuttunik 19-inik qimmeqarpoq ataatsimillu qimmiaraateqarluni.
- Qimmikka napparaangamik nammineq ikiorsinnaasannginnakkit toquinnartariaqartarpakka, taanna oqarpoq.
Uumasunut nakorsat Københavns Universitetimeersut ajornatorsiummik taassuminnga iluarsiissuteqarallarniarlutik QimmeqHealthimik taallugu ilisimatusarnermik paasissutissiinermillu nutaamik suliniuteqarput. Tassa Minik Olsvig Svendsenip taassumalu qimmuttunik qimmiutileqatai qimmiminnik akeqanngitsumik nakorsiaassisinnaalernerannik kinguneqartumik Sisimiuni Ilulissanilu uumasunik nakorsiaassisarfiugallartussanik pilersitsipput.
Minik Olsvig Svendsen taamaalilluni nalaatsornikkut iluatitsivoq, qimussissatillunimi qimmii paggimmata ataaseq kilingaatsiarsimammat.
- Uumasunut nakorsat maaniissimanngikkarluarpata nammineq mersortariaqarsimassagaluarpara, taanna oqarpoq.
Pisariaqartinneqaqisut
Emilie Andersen-Ranberg ilaqutariit uumasuutiminnik nakorsiuussisarfianni ilisimatusarfiutigisumi, tassa Universitetshospitalet for Familiedyrimi Københavnimiittumi, nakorsaaneruvoq, taannalu nunatsinni uumasunik nakorsiaassisarfiugallartunik pilersitsisunut ilaavoq. Taannalu taakkununnga suliartorluni Sisimiuniillunilu Ilulissaneeqqammerpoq.
- Naqqaniit aallartittariaqarsimavugut, taanna oqarpoq. Tamaanilu qimmit qimuttut nakuaammata Issittumi naleqqussarsinnaasuusut, taassuma ilanngullugu erseqqissaatigaa.
- Taamaammat Kalaallit Nunaanni qimmit qimuttut ummasut allatuulli pissusissamisoortumik peqqiilliuullersarput. Uumasunulli nakorsaqarnissaq pingaarpoq, peqqiilliulersaraangamimmi uumasunut nakorsaqanngippat toquinnartariaqartarput, taanna oqarpoq.
Qimuttunillu qimmiutillit qimmitik nammineq naartussinnaajunnaartissinnaasanngilaat, tamannalu qimmit toquinnartariaqarnerannut aamma peqqutaaqataasinnaavoq. Tassa qimmitik piaqqinissaat ingalassimaniarsinnaasanngilaat. Uumasunummi nakorsaqanngimmat arnavissat naartusinnaajunnaartinneqarsinnaanngillat, aamma angutivissat issuerneqarsinnaasanngillat.
Taamaammat arnavissat ilarpassui kissaatiginngisamik naartulertarput, piginnittuilu piffissaalatsillutillu akissaalatsisarmata qimmiaqqat toquinnartariaqartarpaat.
- Qimuttunik qimmiutillit ilaata oqaluttuuppaatigut qimmiaqqat toquinnartariaqartakkani ukiumut 80-it 100-llu akornanniissinnaasartut. Tamanna ajorluinnarpoq, taassumalumi taamaaliortariaqartarnini aamma avanngugalugu, Emilie Andersen-Ranberg oqarpoq.
Qimmiaqqat toquinnartariaqartartut amerlammata qimmit qimuttut toqusut amerliartuinnarput, tamannalu qimmit qimuttut ukioqqortungaarnatik toqusarnerannut aamma peqqutaaqataavoq.
Tamanna uumasunut nakorsat sorpassuartigut pinngitsoortissinnaagaat, Emilie Andersen-Ranberg oqarpoq.
Qimmit qimuttut siunissaat
Uumasunulli nakorsaqaruni nakorsaqanngikkuniluunniit, tassa nunatsinni qimmit qimuttut ikiliartorput.
Tassa ukiuni kingullerni 20-ni affaannanngorlutik maanna 13.000-t missaannaanniipput.
Emilie Andersen-Ranbergip oqarnera naapertorlugu tamanna arlalinnik, soorlu qimminik qimuttunik atueriaatsit qimusserlunilu piniariaatsit silap pissusiata allanngoriartornerani allanngoriartornerannik, nunaqarfiit inuisa noorarnerannik ingammillu uumasunut nakorsassaalatsisoqarneranik peqquteqarpoq.
- Qimmit qimuttut suli ikiliartuinnassasoriivippakka. Uumasunut nakorsaqalerpat tamanna qimmit qimuttut ikiliartorunnaarnissaannut ikiuutaasinnaavoq ajornartorsiummilli aaqqiissutaanani, taanna oqarpoq.
Tamaani uumasunut nakorsaqalerneq ilorraap tungaanukartitsisinnaavoq. Uumasunulli nakorsaq mekanikerilu sanilliunneqarsinnaapput, Emilie Andersen-Ranberg nassuiaavoq:
- Soorlu qamuteralaatillit qamuteralaatitik ajoquteqalersimagaangata aaqqissortinniarlugit tamkkulerisunukaassinnaasarpaat, qimuttunillu qimmiutillit qimmitik peqqiilliorpata peqqissartinniarlugit aamma uumasunut nakorsiaassinnaasariaqarpaat.
Utaqqiisaagallartumiit ataavartumut
Uumasunik nakorsiaassisarfiugallartussanik pilersitsisoqarnera, Minik Olsvig Svendsenip nuannaarutigaa, uumasunulli Ilulissani nakorsiaassisarfeqaleqqunerugaluarlugu.
- Uumasunut nakorsamut attaveqariaannaanissara pingaarteqaara. Qimmimma ilaat nappassagaluarpat tamanna toqqissisimanartinneruara, taanna oqarpoq.
Naalakkersuisut uumasunut nakorsiaassisarfimmik Ilulissani pilersitsisariaqartut, Minik Olsvig Svendsen isumaqarpoq.
Emilie Andersen-Ranbergili isumaqataanngilaq.
- Pisortammi uumasuutilinnik kiffartuussisussaatitaanngillat. Danmarkimi aamma taamaappoq, taanna oqarpoq.
Naalagaaffilli pisortat suleqatigalugit inuinnarmit pigineqartumik uumasunik nakorsiaassisarfeqalernissaanut oqilisaassiumaartoq, taanna neriuppoq. Assersuutigalugumi naalagaaffik Danmarkip kulturianut pingaarutilinnik nersutaatilinnut tapiissuteqartarpoq.
- Tamaani taamaaliornissamut tamanna isumassarsiviusinnaavoq, Emilie Andersen-Ranberg oqarpoq.
Emilie Andersen-Ranbergip qimuttunik qimmiutillit qimmiutimik ilaannik nakorsiaasserusuttut Ilulissani uumasunik maajip 22-ata tungaanut nakorsiaassisarfiugallartumut attaveqaqquai.
