Nalunaarusiaq nutaaq: Nunatta avannaani sakkutooqarnermi qaammataasatigut attaveqarfimmik nutaamik pilersitsisoqartariaqarpoq
Kalaallit Nunaat Issittumi - tamatumuuna avataarsuani sakkutooqarnikkut sakkussiornermi nutaamik pingaaruteqalersinnaavoq.
Københavns Universitetimi Center for Militære Studierimit nalunaarusiap nutaap Kalaallit Nunaannut Issittumullu sakkutooqarnikkut qaammataasatigut piginnaasat erngertumik pissarsiarineqarnissaat innersuussutigaa.
Aamma Kalaallit Nunaata avannaani sakkutooqarnikkut paasissutissanik tigooqqaavimmik tassa qaammataasatigut paasissutissanik tigusillunilu nassitsisinnaasumik pilersitsisoqarnissaa.
Tamanna Issittumi Sakkutooqarfiup, Illersornissaqarfiup NATO-llu avannaarsuani suliaqarnissamut periarfissaanut nukittorsaataassasoq, ilisimatusartut nalunaarusiortut oqaatigaat.
Danmarkimi nunat avannarlerni saniliminut sanilliullugu sakkutooqarnikkut piginnaasanut avataarsuanullu tunngatillugu kinguleruuttooqqavoq - nalunaarusiallu Kalaallit Nunaat Danmarkip piginnaasaminik annertusaaffigisinnaagaa erseqqissaatigaa.
Nunarput nakkutilliinermi qitiusoq
Qaammataasat misissueqqissaarnermi paasissutissanik katersinermut, nakkutilliinermut, alapernaarsuinermut kiisalu qaammataasatigut attaveqaqatigiinnermut ilaatigut atorneqassapput.
Tamanna Illersornissaqarfimmut Kalaallit Nunaani eqqaanilu susoqarneranik takunnissinnaanerulersitsillunilu sumiiffimmi isorartuumi sakkutooqarnikkut suliaqarnermut ajornakusoortitsisunik silap pissusiata ajornakusoorfigisartagaani attaveqaqatigiinnermut pisariillisitsissaaq.
Nalunaarusiap avataarsuani atortorissaarutit nunani, imaani silaannarmilu atortorissaarutitulli silap peqqarniinneranik sunnerneqarneq ajormata Issittumi atorneqarnissamut naleqquttuusut erseqqissaatigaa.
Tamanna Kalaallit Nunaat inissisimaffini pissutigalugu Issittumi sakkutooqarnikkut nakkutilliinermi suli pingaaruteqarnerulersinnaaneranik isumaqarpoq.
Nunatta avannaani attaveqarfimmik inissiiniartut
Nalunaarusiami nunatta avannaani sakkutooqarnikkut paasissutissanik tigooraaveqalernissaa siunnersuutigineqarnerpaavoq.
Tigooraavik taama ittoq qaammataasanit kaaviiaartunit paasissutissat, takussutissat assillu tigoorarneqartassapput, taakkulu Illersornissaqarfimmut suleqatigisanullu allanut pissarsiassaatinneqarlutik.
Nalunaarusiap Illersornissaqarfiup aamma Issittumi Sakkutooqarfiup nunatsinni Issittumilu suliaqarsinnaanerannut nukittorsaataasussamik qaammataasatigut attaveqarfik, qaammataasatigut ataatsimoorfik ilanngullugu pilersinneqassasoq innersuussutigaa.
Nunatta avataa taamaalilluni Danmarkip sakkutooqarnikkut najuuffiinnaajunnaassaaq.
Tamanna danskit illersornissaqarfiata avataarsuani attaveqaasersuutaasa inissisimaffianut aamma ilaasinnaavoq.
Kangerlussuarmi, Svalbardimi, Ganderimi, Newfoundlandimilu qaammataasatigut paasissutissanik tigooraaveqarpoq, nunattali avataani tigooraaveqarnera qaammataasatigut paasissutissanik atuinerunermut aamma iluaqutaassaaq.
Tamanna 'qaammataasatigut paasissutissanik assigiinngitsunik tigooraanissamut iluaqutaallunilu sapinngisamik ingerlaannartumik atorneqarsinnaassasut, DTU Spacep misissuinerata takutippaa.
Issittumi Sakkutooqarfiup suleqatiginera
Qaammataasat atorlugit suliniut immikkoortuussanngitsoq, nalunaarusiap erseqqissaatigaa.
Nalunaarusiaq naapertorlugu Danmarkip avataarsuani suut piginnaasat pisariaqarnersut taakkulu Issittumi Sakkutooqarfiup suliaqarneranut qanoq ilanngunneqassanersut aalajangertariaqarpaa.
Tamatuma saniatigut taakku NATO-p sakkutooqarnikkut Issittumi ukkatarinninneranut ilaatigut sungiusarneq Arctic Sentry aqqutigalugu atassuserneqarsinnaassapput.
Tassa imaappoq qaammataasanit paasissutissat Illersornissaqarfiup Issittumi suliaqarneranut ataatsimut takunnissinnaanermut ilaatinneqarlutillu assersuutigalugu timmisartunit, umiarsuarnit sakkutooqarnikkullu atortorissaarutinit allanit paasissutissat peqatigalugit atorneqarsinnaassapput.
Tamanna nunatta avannaani Tunullu avannaani illersornissaqarfiup nakkutilliiffigiuminaaffigisaani iluaqutaangaatsiarsinnaapput.
Nunarput inissisimanermini pingaaruteqarnerulissasoq
Nalunaarusiap nunatta Danmarkip illersornissamut sillimaniarnermullu politikkiani qitiulluinnartumik inissisimareernera saqqummersippaa.
Amerikamiut Pituffik Space Base-iat nunatta avannaata kitaaniittoq USA-p avataarsuani nakkutilliinermullu pisinnaaneranut aamma pingaarutilimmik inissisimavoq.
Nalunaarusialli nutaap Danmarkip Issittup sakkuaaffiunnginnermit pissaanilissuit unammilleqatigiinneruleriartornerani pisinnaasanik annertusaanissaa kaammattuutigaa.
Aammattaaq avataarsua illersornissamut sillimaniarnermullu politikkimi pingaarneruleriartorpoq.
Nunarput tamanna tunngavigalugu Danmarkip NATO-mi ilaasortatut sakkutooqarnermi attaveqaasersuutinut ataatsimut aaqqissuussutaani pingaaruteqarnerulersinnaavoq.
Nalunaarusiamili ineriartorneq taamaattoq qanoq naammassineqassanersoq imaluunniit kalaallit oqartussaasui aalajangiinermut qanoq atuutissanersut siunnersuutigineqanngilaq.
USA suliniummut ilaalersinnaasoq
Nunatsinni sillimaniarnermut politikkituulli, nalunaarummi siunnersuutigineqartut USA-p qularnanngitsumik peqataaffigissavai.
Nalunaarummi, USA-p ukiuni arlalinni ilungersunartorsiortitsisimanerata kingorna, Danmarkip USA-mut illersornissamut atorneqarsinnaasunik silaannarsuarmi atortunut tunngatillugu suleqateqarsinnaanera siunnersuutigineqarpoq, tassa USA-p saammaateqatigineqarnissaa aaqqiagiikkunnaarnissamulluunniit atorneqarsinnaanera eqqarsaatigeqquneqarpoq.
Tamanna USA-p danskit qaammataasaannut ilanngussinnaalerneranik nunattaluunniit avannaani stationissamut attaveqarsinnaalerneranik ilaatigut pisinnaavoq.
Nunatsinnulli tunngatillugu pingaarutilimmik apeqqutissaqalersitsivoq: Nunatta oqartussaaffigisaani paasissutissanik attaveqaasersuusiarineqartunillu kikkut atuisinnaatitaassappat?
Nalunaarummi stationissamut tunngatillugu, nunatta aalajangeeqataasinnaanissaanut, piginnittuunissaanut aqutsisuunissaanulluunniit malittarisassanik aalajangersimasunik siunnersuuteqartoqanngilaq.
Danmarkip sakkutooqarnikkut qanoq piginnaasaqarnerulersinnaanera taamaallaat ukkatarineqarpoq.
Apeqqut danskinut taamaallaat attuumassuteqanngitsoq
Illersornissamut atorneqarsinnaasunik silaannarsuarmi atortut, Danmarkip Issittumi isumannaallisaaniarnermini ilungersuutaanut kisimik aaqqiissutaanaviannginnerat, nalunaarusiami erseqqissaatigineqarpoq.
Nalunaarusiamili danskit illersornissamut atorneqarsinnaasunik silaannarsuarmi atortut tungaatigut siammasinnerusumik periusissiortariaqarnerat aamma innersuunneqarpoq.
Siunnersuutilli aalajangersaganngortinneqarpata, attaveqaasersuutit nutaat ilai Kalaallit Nunaanni inissinneqarsinnaapput.
Tamatuma qaammataasat sakkutuullu silaannarsuarmi atortorissaarutai pillugit apeqqut nunami maani pingaaruteqalersippaa.
Kalaallit Nunaammi Issittumi sakkutooqarnikkut pingaarutilimmik inissisimaleraluttuinnarpoq. Kialli Kalaallit Nunaanni attaveqaasersuineq naalagaaffigissavaa kinalu atuisinnaatitaasussaava?
Nalunaarusiaq Københavnip Universitetiani Center for Militære Studierimit suliarineqarpoq, ilaatigut allakkanik misissuinernit illersornissamullu tunngasunik suliaqartunik, illersornissamut ministeriaqarfimmik aamma illersornissamut ministeriaqarfiup atortussanik pisiortornermullu aqutsisuanik, apersuinernit tunngaveqarluni.
Qaammataasat stationiluunniit sananeqarnissaannut aalajangiinerunani ilisimatusartunit innersuussutaavoq.
Taakkua Kalaallit Nunaata avannaani Pituffimmi Space Basemut imaluunniit Station Nordimut inissinneqarsinnaapput, sumili inissinneqassanersut suli ilisimaneqanngilaq.
Stationilu attaveqaasersuinerup tungaatigut suut pisariaqartissanerai, kina piginnittuussanersoq nakkutilliisuussanersorlu aamma naalakkersuisut nunatsinnilu oqartussaasut silaannarsuarmi atortorissaarutilersuinissamut tunngatillugu qanoq inissisimanissaat ilisimaneqanngilaq.
