Mininnguaq Kleistip USA-mik isumaqatigiinniaqateqarneq oqaluttuarigaa
Mininnguaq Kleist nunanut allanut taamani naalakkersuisuusoq, Vivian Motzfeldt, danskillu nunanut allanut tunngasunut politikkimik suliaqartut peqatigalugit USA-mut timmisartornermini pissangavoq.
Januaariuvoq, USA-llu præsidentiata, Donald Trumpip, sakkutuulersorluni nunatsinnik tiguaasinnaaneq ulluni arlalinni mattukkumanngilaa.
Qanoq pisoqarsinnaanera eqqarsaatigaat, pisinnaasunullu assigiinngitsunut qanoq qisuariarsinnaanerlutik oqallisigalugu.
USA-mimi politikkikkut pisitsitut siulittugassaanngillat. Arlaannik ajortoortoqaratarsinnaavoq.
Ukrainep præsidentiata, Volodomyr Zelenskyjip Donald Trumpimik taassumalu tullersortaanik J.D. Vancemik tv-kkut toqqaannartumik aallakaatinneqartumik 2025-mi oqqateqateqarnera nunatsinniit Danmarkimiillu ataatsimiigiartut eqqarsaatigisaannut ilaavoq.
- Lars Løkke Rasmussen Vivian Motzfeldtilu piareersarput. Aamma uagut issiaqatigivagut oqaloqatigivagut, qanoq qisuariartoqassanersoq, taassuma tungaanut aallartoqassagaluarpat. Qanorlu assortuuttoqalissagaluaruni arlaatigut nillernerulaartumik ingerlariaqqittoqarsinnaannginnersoq aamma eqqarsaatigivagut, Mininnguaq Kleist oqarpoq.
J.D. Vance ataatsimeeqatigisassaannut ilaavoq. USA-mullu tikereeramik inimi utaqqipput, politikerillu oqaloqatigiilermata qanoq pissuseqartoqarnersoq maluginiaqqissaarpaat.
- Isermata oqaloqatigiilluartut ilaannikkut qungujulaartarlutik, takusinnaavarput, soorlu una ataatsimiinneq ajunngitsumut sangusinnaasoq.
Donald Trumpip naalakkersuisuini ilaasoq aamma nunanut allanut ministeri Marco Rubio ilaavoq. Taannalu isumaqatigiissuteqarniartuusoq, Mininnguaq Kleistip maluginiarpaa.
- Rubiop eqqarsartariaasia ilaatigut immaqa aamma diplomatip iluaniinnerugami. Taanna peqatigalugu immaqa arlaannik aqqutissamik nassaartoqarsinnaassaaq.
"Uumaa una aaqqinngikkutsigu..."
Qanoq inerneqarnersoq ullumi ilisimavarput. Nunarput, Danmark USA isumaqatigiissutissarsiorfiusussamik suleqatigiissitaliorput.
Taamalu pilersitsineq qaammatini arfineq-pingasuni isumaqatigiinniarnernut aallarniivoq.
Mininnguaq Kleistilu nunatta isumaqatigiinniartartuinut siuttuusoq nunatta siunissaanut nunarsuullu sinnerata aaqqissuussaaneranut kinguneqarujussuarsinnaasumut siumut takorlooruminaatsumik siuttulinnik isumaqatigiinniaqateqarneq pillugu KNR-imit apersorneqaqqammerpoq.
Trumpip nunatsinnik soqutiginninnera siusinnerusukkut erserpoq. Nunarput pisiariniarlugu eqqarsaateqartoq 2019-imili saqqummerpoq.
Donald Trumpillu præsidentitut qinigaaqqammertup sulili præsidentitut atuutilinngitsup ernera Donald Trump Junior nunatsinnut siorna januaarimi tikeraarpoq.
Nunat allat Trumpip nunatsinnik sakkutuulersorluni tiguaanissamik suli mattussinialinngitsorli nunatsinnik soqutiginninnera ernumanartilereerput.
- Una kunngeqarfiup Amerikamiullu akornatsinni pisoq aaqqinngikkutsigu nunanut killernut qanoq kinguneqarsinnaanersoq Vivianip siullerpaamik 2025-mi Münchenimiinnerani maluginialerparput: NATO-p qupisoorsinnaanera, Mininnguaq Kleist oqarpoq.
Nunallu killiit iligiinnerat nunarsuarmi eqqissiviilliorfiusumi, ilaatigut russit Ukrainemiullu sorsunneranni qularfiunnginnissaa pingaarpoq.
Naalagaaffinniillu annerneersut kiinaanni apeqqutaannilu ernumaneq taamanili takusinnaallugulu tusaasinnaasimagini, Mininnguaq Kleist oqaluttuarpoq.
- Tassani immitsinnut oqarfigivugut: "Uumaa, una aaqqinngikkutsigu taamatut kinguneqarsinnaavoq".
"Innuttaasut misigisartagaat tamaasa aamma uagut misigisarpagut"
Donald Trumpillu januaarimi pissusilersornera naalagaaffissuit ernumanerannik minnerulersitsinngilaq.
Aamma nunatsinni annilaangatitsivoq. Nunatsinnilu akerliussutsimik takutitsisoqarpoq, politikerillu najummatsisimanerpaaffiusumi nunanut allanut angalagaangamik nunatta angerlarunik qanoq ittuujumaarneranik nalornisarlutik politikerit ilaat oqaluttuareerpoq.
Tujorminerlumi isumaqatigiinniartartussanut sunniivoq.
- Pingasuuvugut maani nunatsinni najugallit. Maani inunngornikut, alliartornikut, inuuneqartut, ilaqutaqartut, kammalaateqartut. Inooqataasut. Innuttaasut misigisartagaat tamaasa aamma uagut misigisarpagut.
Tassalu imminerminni, nunaminni nunarsuullu sinnerani ernumanermik tunngaveqarlutik isumaqatigiinnialerput.
Tassanilu suut anguniarneqarnersut ersarippoq.
- Amerikamiut soorunami anguniagassarivaat, siuttormik piumasaata piviusunngortinnissaa. Imaluunniit aaqqissuussamut arlaatigut assingusumik nassaartornissaq.
- Præsidentip angorusutai, uagullu titarnigut aappalaartut taakku imminnut ungasipput. Taakkua akornanni nassaartoqarsinnaanersoq, arlaannik nutaaliortoqarsinnaanersoq, arlaannik pappilissat atorlugit sanasoqarsinnaanersoq... Taama suliakkerneqarpugut.
Oqaloqatigiinnerit unissinnaasimagaluartut
Qanorlu periuseqarnissaq eqqarsaatigeqqissaartariaqartaritsik, nunatsinnit isumaqatigiinniartunut siuttoq nassuiaavoq.
- Anguniagaq sunaava? Qanoq saqqummiunneqarsinnaava? Oqaatsit sorliit atussallugit torrannerpaassava? Oqaatsit sorliit atussanngilagut?
Kukkussuteqarnaveersaarniarnerminnilu imminnut atorsimasut, Mininnguaq Kleist oqaluttuarpoq.
- Uanga siunnersuuteqarsinnaavunga isumaqarlunga oqaatsit uku kusanarnerpaajupput, silarsuarmi torrallataanerpaajupput. Kisianni immitsinnut aallaqqaataaniilli piumaffigisarpugut saqqummiussisarnerni sanngiiffiit putullu tamaviisa sapinngisamik ujartussagigut. Taava ilaannikkut paasisarpara, isumassarsiaq oqaatsillu atukkat torrallataavallaanngitsut, Mininnguaq Kleist oqarpoq.
Suleqatigiissitami qaammatini arlalinni isumaqatigiinniarput. Taamaattoqarneranilu kalaallinik ataqqinnippalunngitsunik Amerikamiunit suli oqartoqartarpoq. Minnerunngitsumik inuit internettikkut attaveqaqatigiiffiini.
- Ilaannikkut misinnartarpoq, suleqatigiissitami ataatsimiittussaagaangatta, ullut siuliini saqqummertoqartuaannaavittartoq. Naluara piaarisimanersoq imaluunniit ikerinnarmi pisimanersoq, kisianni misiginangajappoq, presserilaartut.
Taama saqqummiisarneq suleqatigiissitat sulinerannut iluaqutaanngitsoq oqaatigisarsimallugu Mininnguaq Kleist oqaluttuarpoq.
Aammali matut matoqqagaangata præsidentip anguniagaa saqqummertarpoq.
- Isumaat sakkortusinnaasarput. Pikkunarsinnaasarput. Aamma ilaannikkut ataatsimiinnerit kingorna malugisarparput.
- Ataasiarlunga oqartariaqarsimavunga, una oqaatigisaqattaarussiuk taava oqaloqatigiinnerit unissapput, Mininnguaq Kleist oqarpoq.
Tassungali killinngillat.
- Tassunga pinngilagut. Kisianni qanillingajannikuuvugut tassunga.
Suleqatigiissitami isumaqatigiinniarnerit ingerlanerat isertuussaapput. Nunatta Naalakkersuisuisa ammanerunnginnerat nunatsinni arlaleriarluni isornartorsiorneqartarpoq. Pitsaanerpaamilli angusaqarniarunik isertuussisariaqarsimallutik, Mininnguaq Kleist nassuiaavoq.
Isumaqatigiinniarnerimmi killiffiinik nunattalu inissiffigerusutaanik ammasumik oqaluppata, USA-mi isumaqatigiinniarfigisat tamanna atornerlussinnaavaat.
- Illua tungigut itinerusumik paasisaqarunik, taava soorunami uagut illersorneqarnissarput ajalusoorsinnaavoq.
Naammassiartortut
Isumaqatigiinniarnerilli ingerlapput. Suleqatigiissitami sulilluartut ukiullu naannginnerani naammassissangatikkini nunanut allanut tunngasunut ministeri Lars Løkke Rasmussen juunimi oqarpoq.
Aamma Mininnguaq Kleistip naammassisinnaanissartik aasariartulersoq misigaa.
Allanngortoqarporli. Illua tungit ungasinneruleriartoqqittut Mininnguaq Kleistip misigaa.
- Taavalu takusinnaasarput malillugu immaqa tulliani ataatsimiinnissatsinni ajalusoortoqarnissaanut imaluunniit aaqqissuussinermik nassaarnissamut 50/50-iuvoq.
Amerikamiut atorfilittaasa ilaat taarsersimasut paasivaat. Ataatsimiinnernili qanilliartoqqipput, naggataatigullu naammassingajalerput.
- Ullut kingulliit, immaqa sapaatit akunnerat kingulleq, immaqa sinnilaarlugu, ullaakkumiit unnunneranut suliinnaavippugut.
Kiisami suliassartik naammassivaat. Sulili eqqissivissinnaanngillat. Isumaqatigiissummi suli atsiorneqanngilaq.
- Tamatta nalunngilarput, imaassinnaavoq piffissaq kingullerluunniit arlaannik allanngortoqartoq, susoqariasaartoq, akuerineqarsinnaanngitsumik oqartoortoqartoq, Mininnguaq Kleist oqarpoq.
Oqaasipiluttoqartupilussuaq
Isumaqatigiissutillu septembarip ulluisa 22-anni atsiorneqarnissaa aalajangerneqarpoq. Naalagaaffiit Peqatigiit piffissami tassani ataatsimeersuarput. Donald Trumpilu isumaqatigiissutillu atsiunnginnerani oqalugiartussaavoq.
- Ineeqqami atsiorfigineqartussaasumi utaqqivugut, tassanilu live streamikkut isiginnaarluta, Mininnguaq Kleist oqarpoq.
Nunarput pillugu oqaaseqartussaasoq paasereeramikku qanoq oqarnissaa pissanngatigaat.
- Taava nunarput tikikkamiuk soorunami attaveerukkami. Tassani oqaasipiluttoqartupilussuuvoq.
Trump qanoq oqarsimanersoq kingusinnerusukkut paasivaa.
Kalaallit Nunaanni illersornissaqarneq pisariaqartinneqartullu tamaasa maanna aqussinnaalerlugit nunatsinnilu sakkutooqarfinnik marlunnik sukkanerpaamik pilersitsiniarlutik Trump oqarpoq.
- Siornatigut oqaatigisariigaata iluaniippoq. Taamaammat ajornerusumik qisuariarnissamut pissutissaqartoqanngilaq.
Tassalu atsioqatigiipput.
- Soorunami nuannaarpugut. Oqalugiartoqarpoq, atsioqatigiittoqarpoq, nikuipput assiliseqatigiipput.
Sulili tassaniinneranni ajortoortoqarsinnaanissaanik misigisimapput.
- Tusagassiortut apeqquteqaraluarput, apeqqut immaqa torrallataavallaanngitsoq. Ernumatitsilaarsinnaasoq.
Nunatsinnik piginnittuunissamik eqqarsarneq taamaatinneqarnersoq tusagassiortut ilaasa apeqqutigaat. Trumpili oqaaseqanngilaq, inuillu ersartaatilerput. Taava politikkikkut siuttut ingerlapput.
Inatsisartunit oqallisigineqassasoq
Taamaasillunilu nunatta siunissaanut pingaartumut nunarsuullu sinneranit alaatsinaanneqartumut misigissutsikkullu sakkortusarsimasumut qaammatini arlalinni suliaat naammassivoq.
Tamannalu Mininnguaq Kleistip ima oqaasertalerpaa.
- Naammassivugut. Tupinnalaarpoq misigisaq. Sukkavoq.
Taavalu nunatsinnut utersinnaanngorput. Nuummut mimmata tikilluaqqusisorpassuaqarpoq, Mininnguaq Kleistillu sulinerminut atatillugu nalinginnaasumik angalareerluni tikittarneraniit allaanerusumik tikilluaqquneqarpoq.
- Tikikkatta tamatta nuannaarpugut. Soorunalimi tulluusimaarpugut. Taava inuppassuit takullugit tuppallernaqaaq. Soorlu taamani januaarimi Vivianip tikinneranut uteqqilaarluni, Mininnguaq Kleist oqarpoq.
Suliarli suli naammassivinngitsoq, taassuma erseqqissaatigaa.
Isumaqatigiissut Inatsisartunit Folketingimiillu akuerineqaqqaartussaavoq. Inatsisartullu isumaqatigiissut ataasinngorpat siullermeerlugu oqaluuserissavaat.
