Kalaallit folketingimut ilaasortat Danmarkimut piumasaqaateqartut: - Suut tamarmik pitsanngorsarneqassapput

Naaja H. Nathanielsen Qarsoq Høegh-Damilu danskit aningaasaqarnermut ministeriannik aallaqqaasiutaasumik ataatsimeeqateqareerlutik aningaasanut inatsisip isumaqatiginninniutigineqarnissaa isumalluarfigaat.
Naaja H. Nathanielsen (saamerleq) aamma Qarsoq Høegh-Dam (talerperleq) danskit akisussaaffiinik ukkatarinnipput. Assi © : Ida Marie Odgaard/Ritzau Scanpix/Mads Claus Rasmussen/Ritzau Scanpix
oktobarip 30-at 2026 07:27

Kalaallit folketingimut ilaasortat, Naaja H. Nathanielsenip (IA) aamma Qarsoq Høegh-Damip (N) danskit aningaasaqarnermut ministeriannik, Peter Hummelgaardimik (Socialdemokratiet) aallaqqaasiutigalugu ataatsimeeqateqareerlutik aningaasanut inatsisip isumaqatiginninniutigineqarnissaa isumalluarfigaat.

Ilaasortat marluk isumaqatiginninniarnissaq sioqqullugu ataatsimiinnissamut pingasunngornermi aggersarneqarput.

- Akuersortoqartutut misigisimavunga.

- Aningaasat naammanngitsut aningaasaqarnermut ministerinit oqaatigineqartuaannarpoq, tamanna sungiusimavara. Kisianni taamaakkaluartoq kissaatigisagut iluatsinniarsariinnassavagut, Naaja H. Nathanielsen qungujulluni oqarpoq.

Taassuma Inuit Ataqatigiit pingaartitaasa ilai tassunga peqatigitillugu saqqummiuppai. Taakkununnga najukkami inuussutissarsiornermik ineriartortitsineq, taarsigassarsiniarnerup qanoq ajornakusoortiginera, kultureqarneq, aamma pisinnaatitaaffinnik pitsanngorsaaneq ilaapput.

- Kalaallit Røde Korsiata inuusuttaasa suliaqarnerat aqqutigalugu inuusuttut atugarissaarnerannut aningaasaliisitsisinnaanissara neriuutigaara. Tasiilami nipilersornermi festivalissamut aningaasanik immikkoortitsisoqarnissaa aamma neriuutigaara.

- Kalaallit eqqumiitsuliaasa utertinneqarnissaannut aningaasaliisoqarnissaa aamma kissaatigaarput, Naaja H. Nathanielsen oqarpoq.

Danskit akisussaaffigisaani pitsanngorsaasoqarnissaanut piumasaqaat

Saniatigut taassuma Qarsoq Høegh-Damillu danskit naalakkersuisuisa Danmarkip nunatsinni akisussaaffigisaani pitsanngorsaangaatsiarnissaat aamma ukkataraat.

- Naalagaaffeqatigiit iluanni naligiinnerup qulakkeerneqarnissaanut, naligiissitaanermik pilersitsinissamut aamma suliassaqarfiit qaffassarneqarnissaannut tunngassuteqarpoq. Sumiiffiit ilaanni illut atortorissaarutilluunniit amigaataasut sumiiffinni allani sulisoqarnerunissaa pisariaqartinneqarpoq. Taakku oqalutseqarnermut akissarsiallu qaffasinnerunissaannut sinaakkutissanut aamma tunngassuteqarsinnaavoq. Assigiinngitsorpassuupput, Naaja H. Nathanielsen oqarpoq.

Danmarkip nunatsinni suliassaqarfiit 30-t nunatta oqartussaaffigisinnaasai oqartussaaffigai. Tamanna naalagaaffeqatigiit pillugu nassuiaammi 2025-imeersumi Folketingimi suliarineqarsimasumi allassimavoq.

- Suliassaqarfiit Danmarkip oqartussaaffigisai tamarmik sukumiisumik misissuiffigineqartariaqarpoq, Naaja H. Nathanielsen oqarpoq.

'Oqaasiinnaat' akuerinianngikkai

Qarsoq Høegh-Damip oqarnera naapertorlugu aningaasanut inatsisip isumaqatiginninniutigineqarnera nunatsinnut allannguuteqartoqangaatsiarnissaanut aamma allarniutaavoq.

Danskit naalakkersuisoqatigiinnissamut tunngavigisaanni naalakkersuisut Danmarkip Kalaallit Nunaanni suliassaqarfigisaani ullutsinni qaffasissutsimut naleqquttumut qaffassarneqarnissaa qinigaaffimmi matumani sulissutigissagaat allassimavoq.

- Nunatsinnut tamanna angisoorujussuuvoq, danskilli aningaasanut inatsisaanni annikitsuinnaalluni.

- Tamanna akeqarneranik isumaqarpoq. Kalaallit Nunaanni akisussaaffigisat sumiginnarneqarsinnaajunnaarput. Suut tamarmik qaffassarneqassapput, taanna oqarpoq.

Suliassaqarfiit akisussaaffigisat naleqquttumut qaffassarneqarnissaannut qanoq iliortoqassava?

- Silaannakkut angallanneq suliassaqarfinni Danmarkip sumiginnangaatsiarsimasaanut ilaavoq. Silaannakkut angallanneq aallaqqaataanit ineriartortinneqassaaq. Tamanna pissutigalugu nunatta sillaannakkut angallannermit isertitassaralui Islandimit Canadamiillu isumagineqartarput. Tamanna ineriartortinneqartariaqarpoq, Qarsoq Høegh-Dam oqarpoq.

Islandimiut suliffeqarfiata Isaviap nunatta avannarpasissuani silaannakkut angallanneq aqutaraa, Candamiullu suliffeqarfiata NAV Canadap nunatta kujasissortaani silaannakkut angallanneq aqutaralugu.

Silaannakkut angallanneq appasinnerusoq Kalaallit Nunaata iluani timmisartukkut angallannermut atorneqartut danskit suliffeqarfianit Naviairimit aqunneqarpoq.

- Isumaqatigiissuterpassuit piviusunngortinneqanngisaannartut takoreerpagut, taanna nangippoq.

Qarsoq Høegh-Dam Folketingip ataatsimiittarfiani Assi © : Arthur Cammelbeeck/Ritzau Scanpix

Oqaatsit sakkortugaluartut poltiikerip Naleqqameersup ataatsimiinnerni pitsaasumik isumaqartoqartoqartut misigigaa.

- Oqaluuserinissaanut piffissami immikkoortitsisoqarpoq. Maannali oqaluinnarnerujunnaarnera assigiinngissutaavoq. Oqaluinnartoqarnissaa akuerinngilarput. Piviusunngortitsinnginnissamut utoqqatsissutissaqartoqarunnaarpoq, taanna oqarpoq.

Aningaasanut inatsit aningaanut ukiup nutaap januaarip aallaqqaataata aallartinnginnerani decembari naatinnagu akuersissutigineqassaaq.