Folketingimi ukioq nutaaq naligiinnerusumik attaveqatigiinnermut aallarniutaassasoq
Folketingip ukiua nutaaq Christiansborgimi marlunngornermi aallartippoq, politikerillu ataatsimiittarfimmut iseqqipput.
Pisarneq malillugu oktobarimi, aasaanerani sulinngiffeqareernerup kingorna, ataatsimiinnerit marlunngornermi siullermi ingerlanneqartarput, politikerillu kusanartunik atisaqarlutik takkupput assilineqaqattaarlutillu.
Kalaallit folketingimut ilaasortat marluk, Naaja H. Nathanielsen (IA) aamma Qarsoq Høegh-Dam (N), Folketingimut siullermeersumik qinigaapput.
Qarsoq Høegh-Damip sulinini Folketingip ammarnerata kingorna aallartilluarsinnaanngornini nuannaarutigaa.
Suliassarpassuaqareernerali aamma oqaatigaa.
- Spiralilersuisimanermut suliamit avataarsuata ujaraanut tunngatillugu suliaqareerpugut, taanna oqarpoq.
Arnanut spiralilersugaasimasunut taarsiissuteqarnissamut inatsisissaq aggustimi tuaviortumik suliarineqarpoq, avataarsuatalu ujaraa Agpaliliup Kalaallit Nunaannut utertinneqarnissaa septembarimi isumaqatigiissutigineqarpoq.
Naleqqami ilaasortap suliassat taakkua marluk pingaartippai, aammali ukiuni sisamani tulliuttuni qanoq pisoqarumaarneranik ersarissumik anguniagaqarluni:
- Danskit oqartussaaffeqarfii tamarmik, aamma akisussaaffiit tiguneqartut, tiguneqannginneranni Danmarkip sumiginnarsimasai, pitsaanerulersinneqartariaqarput, Qarsoq Høegh-Dam oqarpoq.
Sinaakkusiussat allanngortikkusukkai
Naaja H. Nathanielsen tamatumunnga isumaqataavoq. Kalaallit Nunaanni suliassaqarfiit Danmarkip suli akisussaaffigisai "Danmarkimisulli minnerpaamik atugaqarfiulernissaat" qulakkeerneqartariaqarpoq, taanna oqarpoq.
Aammattaaq kalaallit kulturikkut pigisaasa nunatsinnut utertinneqartariaqarnerat aamma Kalaallit Nunaata nunanut allanut tunngasutigut oqartussaassuseqarnerulernissaa pisariaqarnera oqaatigaa.
Kalaallit Nunaannit Folketingimut ilaasortaasut marluk atugassarititaat aamma allanngortinniarpai.
- Sinaakkusiussat pissutigalugit paasissutissanik tuniorarneqarnerput sunniuteqarsinnaatitaanerpullu killeqarpoq, paasissutissat Atlantikup avannaaneersuulluta uanga isummanni pisariaqaraluakkagut allatulli pissarsiarisinnaanngilagut, taanna oqarpoq.
Atlantikup Avannaani ilaasortat Ataatsimiititaliamut isertortumik paasiniaasartunut tunngasunut, illersornissamut tunngasunik politiillu isertortumik paasiniaasartuinik nakkutilliisumut, peqataatitaannginnerat assersuutitut eqqaavaa.
Partiit ikinnerpaamik qulinik ilaasortaatitaqartut kisimik ilaasortamik toqqaasinnaatitaapput.
- Kalaallit Nunaalli Savalimmiullu tamarmik immikkut marlunnik amerlanerusunik ilaasortaatitaqalinngisaannassapput. Ilisimasat tamakku pissarsiarisinnaanngisaannassavagut, naak danskit naalakkersuisuini naligiimmik inissisimaffeqartariaqaraluartugut, taanna oqarpoq.
Ataatsimiititaliami ilaasortat nipangiussimasussaatitaalluinnarput.
Suleqatigiilluarneq
Naaja H. Nathanielsenip aaqqissuussaaneq maanna atuuttup iluarsaanneqarnissaa qineqqusaarutigaa. Sulianilu tamanna suli ingerlatiinnassavaa.
- Danmarkimi Folketingimi ilaasortatut pisariaqartinneqarunnaarnissarput pingaarnertut suliassaasimassaaq, taanna oqarpoq.
Isumaqarporli “Inatsisartunit inatsisartunut aamma naalakkersuisoqatigiinnit naalakkersuisoqatigiinnut” suleqatigiittoqartariaqaraluartoq.
- Isumaqarpunga iliuuseqarluareertugut. Isumaqarpungalu tamanna naligiinnerulersitsissasoq. Tassunga killinnissatta tungaanut tamanna maani Christiansborgimi suliassaavoq.
- Ullut ilaanni naligiinnerusumik aaqqissuussisoqarnissaa takorluugaraara, tunngaviusumik inatsit atorlugu allatigulluunniit. Tamanna kalaallit namminneq aalajangissavaat, kisiannili pitsanngorsaanissamut periarfissaqarpoq, Naaja H. Nathanielsen nangippoq.
Naaja H. Nathanielsenip Qarsoq Høegh-Damillu oqarnerat naapertorlugu, ullumikkut danskit naalakkersuisui suleqatigiilluarneqarput.
- Tusarnaaqqissaartoqarlunilu ataqqeqatigiinneq piuvoq, Naaja H. Nathanielsen oqarpoq.
Kalaallit Nunaatali Danmarkillu akornanni attaveqaqatigiinneq "ilungersunarpoq”, nangilluni oqarpoq.
- Nunasiaatigisimavugut Danmarkilu nunasiaatiliusimalluni. Tamanna naligiinnginnermik pilersitsivoq. Tamakku kinguaariinni arlalinni ingerlateqqinneqartarput. Taamaattumik suli suliassaqarpugut, Naaja H. Nathanielsen oqarpoq.
'Isumalluarnarpallaanngitsumik oqaluttoqartoq'
Qarsoq Høegh-Damip danskit naalakkersuisuisa tunngaviat, Kalaallit Nunaannut tunngatillugu pitsaasortaqartoq maluginiarpaa.
- Naalakkersuinerup tunngavia malillugu iliornissamut piumassuseqarnersut takussavarput, Qarsoq Høegh-Dam oqarpoq nangillunilu:
- Imaanngilaq isumaqatigiissuteqarsimagaanni suut tamarmik aaqqinneqarsimasut. Naagga, aatsaat maanna aallartippugut. Naalakkersuisooqatigiinnissamut tunngaviusumi isumaqatigiissutigisimasagut tamaasa qinigaaffimmi matumani anguneqanngitsoornissaannut utoqqatsissutissaqanngilaq.
Aammattaaq Danmarkimi kalaallit pillugit suliassarpassuaqarpoq.
- Danmarkimi kalaallit pillugit isumalluarnanngitsumik oqaluttoqarpoq, Qarsoq Høegh-Dam nangippoq.
Assersuutigalugu Danmarkimi kalaallit meerartaannik pinngitsaaliissummik inissiisarneq pillugu inatsit allanngortinneqaraluartoq, inissiinermut naliliisarnerit ullumikkut suli isornartorsiorneqartarput.
Meeqqat pinngitsaaliissummik inissitat angajoqqaaminnut angerlartinneqarnissaata qulakkeerneqarnissaa, Qarsoq Høegh-Damip suliniutigerusuttorujussuuaa.
- Kalaallit Danmarkimiittut pisinnaatitaaffiinik qulakkeerinninniarneq ingerlalluarpallaanngilaq. Meeqqat, oqaatsit piorsarsimassuserluunniit pineqaraluarpat, taanna oqarpoq.
Kalaallit Nunaat tusarnernerpaavoq
Ministeriunerup Mette Frederikseniip Kalaallit Nunaat ammaanersiorluni oqalugiarnermini aamma eqqartorpaa.
Ministeriunerup kalaallit toqqaannartumik tassani saaffigai USA-mullu isumannaallisaanermut illersornissamullu isumaqatigiissut nutaaq maluginiaqqullugu.
- Naalakkersuisut siulittaasuata oqarneratut, Kalaallit Nunaat pillugu isumaqatigiissutaanngilaq, Kalaallilli Nunaannut isumaqatigiissutaalluni.
- Nunassinnut namminneq taaguutersi tulluarnerpaajuvoq, ministeriuneq oqarpoq nangillunilu:
- Kalaallit Nunaat. Kalaallit pigaat.
Naalakkersuisut siulittaasuat, Jens-Frederik Nielsen (D), Inatsisartullu siulittaasuat, Kim Kielsen (attaviitsoq), Folketingimi ammaanersiornermut peqataapput.
