Naalakkersuisut: EU-p puisinit tunisassianik avammut nioqquteqarnermut malittarisassat allanngortittariaqarpai

Naalakkersuisut EU-p puisinit nioqqutissianik inerteqquteqarnermik atorunnaarsitsinissaa kissaatigaat. Naalakkersuisut EU-p issittumut periusissiaannut nutaamut siunnersuummi allapput.

Allattoq Markus Valentin

septembarip 07-at 2026 07:30

Nutserisoq Connie Fontain

Nunanut allanut, inuussutissarsiornermut aatsitassanullu naalakkersuisoq, Múte B. Egede (IA) pingasunngornermi EU-miippoq.

Taassuma naalakkersuisut EU-p issittumut periusissiaanut nutaanut siunnersuummik nassiussisimanerarpai.

- EU-p iliuusai politikkialu Issittumi innuttaasunit isiginnittariaatsimik ilaqarnissaa pingaaruteqartoq erseqqissarparput. Tamanna Issittumi inunnut taakkulu pisinnaatitaaffiinut ataqqinninnermik aamma isumaqarpoq, Múte B. Egede oqarpoq.

- EU Issittumi isiginnittariaatsimik atuiguni Issittumit inuinillu akiuussinnaassuseq nukittorsarneqassasoq isumaqarpugut.

Aamma atuarukEU-Parlamentimi ersaattaattut: Kalaallit Nunaat nunat tamalaat akornanni saqqumisoq

Naalakkersuisut EU puisit amiinik avammut nioqquteqarnermut inerteqquteqarneranik allanngueqquaat.

- Tamanna tunngavigalugu puisinit nioqqutissiat Issittumi nunat inoqqaavineersunit EU-mi akornuteqanngitsumik pitsaasumillu nioqqutigineqarsinnaanissaata qulakkeernissaa siunertarineqarpoq, siunnersuummi allassimavoq.

Naalakkersuisut siulittaasuat, Jens-Frederik Nielsen (D) Europa-Parlamentimimi inerteqquteqarnerup aamma oqaluuserineqarfigisaani siorna oktobarimi oqalugiarpoq.

- EU-mi puisinit nioqqutissianut inerteqquteqarnera puisinniarnermut kingunerluuteqangaatsiarnikuuvoq, tamannalu nunap iluani pilersuinermut kiisalu puisip amiinik avammut nioqquteqarnitsinnut aappaassutaangaatsiarnikuuvoq, naalakkersuisut siulittaasuat oqarpoq, nangillunilu:

- EU inerteqquteqarnermit matumani Kalaallit Nunaannut kingunerluutaasunik ilungersunarluinnartunik isumaliutiginnillunilu allannguinissaa neriuutigaarput.

Great Greenlandip siunnersuut taperseraa

KNR-ip Great Greenlandimi pisortaaneq, Aviaja Holm Jensen EU-mi ullumikkut malittarisassat qanoq isumaqarfigineraat aperaa.

Great Greenland EU-mi puisit amiisa naggueqatigiinnit inunneernerat pissutigalugu inerteqquteqarnermut ilaatinneqanngitsunut ilaavoq.

Aamma atuarukGreat Greenland ukioq allanngorartoqarfiungaatsiaraluartoq millioninik sinneqartooruteqartoq

Tamannali pappiararsorujussuarnermik ajornartorsiuteqartitsisumik pilersitsisartoq, taanna oqarpoq. Tamanna nioqqutissanut akitsuuteqarnermik kiisalu uppernarsaatissanik pisariaqartunik akuersissuteqarnissamik ilaatigut pissuteqarpoq.

- Naalakkersuisut kissaateqarneratulli takorluugaqarpugut. Puisit amiinik unioqqutissiatsinnut atatillugu EU-mi nioqquteqarniarnermi ullumikkut pappiararsornertaqangaatsiarpoq, Aviaja Holm Jensen oqarpoq.

- Puisit amiinut atatillugu aallaqqaataanili inerteqquteqartoqarsimanngikkaluarpat naggueqatigiit inuit ilaatinneqannginnerannut aalajangersagaq pappiararsornerujussuillu pisariaqarnavianngikkaluarput.

Inerteqquteqarnermik atorunnaarsitsisoqarnera Great Greenlandimut aningaasaqarnikkut qanoq sunniuteqartigissagaluarnersoq oqaatigiuminaappoq.

Issittumit isiginninneq

Naalakkersuisut EU-p Issittumi periusissiaanut nutaamut innersuussutaat 'Issittumit isiginninneq'-mik taaguuteqarpoq.

EU-p Issittoq Issittumi innuttaasut isiginninneratulli isigissagaat taaguutigineqartumut aallaaviuvoq.

- Tamatuma saniatigut periusissiami nutarterneqartumi suliniaqatigiiffiit Issittumi nunat inoqqaavinut tunngasunik suliaqartut EU-p avatangiisinut tunngatillugu aalajangiinissamut suliaqarneri politikikkullu oqallinnerit pillugit tusarniaanissanik ineriartortitsinissanik pisussaaffigineqartariaqarput, siunnersuummi allassimavoq.

Issittumit isiginninneq paasisaqarfigiuk

Naalakkersuisut 'Issittumit isiginninneq' EU-p Issittumut periusissiaanut nutaamut siunnersuumminni pingaarnertut qulequtaraat.

Tassa imaappoq EU-p isiginninnera iliuusaalu inunnik qitiutitsinermik makkuninnga aallaaveqartariaqarput:

inuit pisinnaatitaaffiinik ataqqinninneq, illersuineq piviusunngortitsinerlu pingaartumik assigiinngisitsiffiunngitsoq, aamma suiaassutsit akornanni naligiissitaaneq, meeqqat pisinnaatitaaffii, inuit innarluutillit pisinnaatitaaffii kiisalu nunat inoqqaavisa pisinnaatitaaffii immikkut samminerisigut,
issittumi aqutsinermut, tassunga naalakkersuisut namminersorlutik ingerlasut soorlu Kalaallit Nunaanni Namminersorlutik Oqartussat ilanngullugit, akuerineqarnerat ataqqineqarnerallu. Tamanna EU-mi oqallinnerni aalajangiinernilu Issittumut sunniuteqartunik issittumi naalakkersuisunik tusarniaanernik peqataatitsinernillu ineriartortitsinermik aamma pisariaqartitsiviussaaq.
pinngortitap aamma issittumi innuttaasut inuussutissarsiutigisaasa, kulturiisa aningaasaqarnerisalu akornanni ataqatigiinnermik paasinninneq.

Paasissutissarsiffik: Naalakkersuisut, the Government of Greenland’s, contribution to an updated EU Arctic Strategy

Allisiguk

Naalakkersuisut naggueqatigiit inuit taamaallaat sammineqartinnianngilaat. Issittumi nunat inoqqaavinit isiginninnermut tunngatillugu saamit aamma eqqaaneqarput.

- EU-p issittumit isiginninnerani Issittumi nunat inoqqaavisa kulturikkut, oqaatsitigut aningaasaqarnikkullu qanimut attaveqarnerat , kiisalu taakku ineriartortinneqarnissaannut nunat tamalaat akornanni suleqatigiinnissaq pisariaqartoq ilanngullugit aamma paasineqartariaqarput, siunnersuummi allassimavoq.

Issittumi isiginninnermi nunanut allanut periusissiaq 'Peqataatinnata uagut pilluta aalajangiisoqassanngilaq' aamma ilaatinneqartoq, naalakkersuisut EU-mut siunnersuumminni allapput.

Tamatuma saniatigut Issittumi illersornissaq pineqartillugu 'dual use'-imik tassa arlalinnut aaqqiissutaasinnaasunik misissueqataanissaa kissaatigaat.

Illit isummat pingaartittaqaarput. Nutaarsiassaq pillugu isorisat nersualaarinerillu uani tikilluaqquagut.