Aavaat ukiut 30-t ingerlaneranni tusarnaartitsisartut

Sequnngerluni tuiit qasukkartillugit ini sivikitsumik nipaallisimavoq.

Erinarsoqatigiinni Aavaani ilaasortat kalaallisoortut, sapakkanik pinnersaasianik atugaqartut aamma aappalaartunik qernertunillu kjoleqartut nigallip affaatut inissillutik qeqqisimapput. Siulersuisuni siulittaasoq, Jørgen Petersen tusarnaartitsinnginnerminni naggasiutigalugu kajumissaasumik oqaaseqarluni qeqqani nikorfavoq.

Erinarsoqatigiit tamanna amerlasoorpassuariarlutik nalaappaat. Ukioq mannali immikkut ippoq. Aavaammi ukiunik 30-nngortorsiorpoq.

Tamanna Københavnimi Kalaallit Illuutaanni pingasunngornermi ammartumik saqqummersitsinikkut ilaatigut nalliuttorsiutigineqarpoq. Saqqummersitani tusarnaartitsinerni angalanerniillu assit erinarsoqatigiit oqaluttuarisaaneranik uppernarsaasut isiginnaarneqarsinnaapput.

Erinarsoqatigiit Københavnimi Christians Kirkemi nalliuttorsiornermik septembarip 13-ianni aamma tusarnaartitsissapput.

Birgitte Mølgaard Nielsen erinarsoqatigiit aallartinneraniilli peqataasut ilagaat. Taanna erinarsoqatigiinni nunatsinnut Danmarkimut nooqqammitsiarnermini ukiut 29-t matuma siorna peqataasalerpoq.

Erinarsoqatigiit taamani Sømandsmissionip oqaluffiani Københavnimi Nyhavnimi sungiusartarput. Taakku Kalaallit Illuutaanni sapaatip akunneranut ataasiarlutik maanna sungiusartarput.

- Aavaat pingaaruteqarluinnarpoq. Feeriarsimagaangata amigaateqartutut misigisimasarpunga. Uagut kalaallit erinarsoqatigiinni naapissimasut qiimanartumik nammineq pissuseqarlutalu namminerisatsinnik ataatsimoorfeqarpugut. Kulturitsinnillu siammartereqataalluta.

- Immitsinnut ilisarisimalluinnaratta ataatsimoorneq pingaaruteqartorujussuuvoq. Ilaqutariittut asannittumillu immitsinnut attaveqarpugut, taanna oqarpoq.

Erinarsoqatigiit ukiuni 30-ni misilittagaqartut

Aavaat kalaallit Danmarkimiittut akornanni ataatsimoortitsinissaq aamma kalaallit erinarsuutaannik, oqaasiinik kulturiannillu attassinissaq pissutigalugu 1996-imi pilersinneqarpoq.

Erinarsoqatigiit DR-ip ‘Juullimut inuulluaqqussutaata’ aallakaatinneqarnerani 1998-imi peqataaqqaarput, aallakaatitsisarnerullu siornaak unitsinneqarnissaata tungaanut peqataasarlutik.

Aavaat Kalaallit Nunaanni Tivolimi, oqaluffinni aaqqissuussinerni, ilisinerni danskillu kunngikkormiuinut aaqqissuussinerni ukiut ingerlanerini tusarnaartitsisarput. Roskilde Festivalimilu Uummannami meeqqat angerlarsimaffianneersut Uummannarmiuaqqat aasaq tusarnaartitsineranni aamma tusarnaartitseqataallutik.

Aavaat dronning Margrethep prins Hendriullu naalagaaffimmut tikeraarneranni Londonimi tusarnaartitsipput. Assi © : Stub Michael/Her Og Nu/Ritzau Scanpix

Birgittep misigisani immikkut illuinnartoq eqqaamavaa.

Erinarsoqatigiit danskit kunngikkormiui dronning Margrethe aamma prins Henrik Tuluit Nunaannut 2000-imi angalaqatigaat.

- Kunngikkormiut, naalakkersuisut allallu saanniipput, taamaammat misigisaq angisoorujussuuvoq. Aviisini assigiinngitsuniippugut, angalaqatigiilluartorujussuullutalu, Birgitte eqqaamasalersaarpoq.

Ataatsimoornermi nipit nutaat

Aavaani erinarsoqataasartut ukiuni qulikkaani peqataasimasunik aamma ukiuni kingullerni ilaasortaalersimasunik ullumikkut ilaqarput.

Poul Hansen Danmarkimut 2018-imi nuussimasoq taakkununnga ilaavoq. Taassuma erinarsorneq nuannariuaannarsimavaa, taamaamma Aavaanut ukiut pingasut matuma siorna ilanngunnera pissusissamisoorpoq.

- Tullissaani ‘una arnaq’ imaluunnit ‘una angut’ erinarsoqatigissallugu naatsorsuutigisinnaanera pingaaruteqartorujussuuvoq. Tamanna toqqissisimanarpoq, takkuteqqinnissannullu kajumittuaannarpunga, taanna oqarpoq.

Karla Pipaluk Kaas erinarsoqatigiinni peqataasartut nutaanersaasa ilagaat. Taassuma kalaallisut ilinniarnini pissutigalugu Aavaani qaammatit arfineq-marluk matuma siorna peqataasalerpoq.

- Erinarsoqataaneq kalaallisullu taama sungiusarneq uannut tunniussaqangaatsiartarpoq. Aamma … Attortittorujussuanngorpunga.

Poulip assani tuianut pisippaa.

- Inummut aamma tunngasortaqarpoq, taanna nangippoq.

- Anaanagu ukiut aqqanillit matuma siorna peeruppoq, Aavaallu tamatuma kingorna erinarsoqatiginissaannut qilanaartarlunga ilaquttatut nutaatut ilerput.

- Immitsinnut isumassoqatigiippugut, nipilersoqatigiinnermilu ataatsimoornermut peqataatinneqarneq nuannerluinnarpoq, Karla Pipaluk Kaas oqarpoq.

Aavaat nalliuttorsiorneq pillugu saqqummersitsinerup ammarneqarneranut atatillugu Kalaallit Illuutaanni Københavnimi tusarnaartitsipput.  Assi © : KNR/Ann-Sophie Greve Møller

Aavaat Kalaallit Nunaanni Tivolimi aasaq ukiunik 50-inngortorsiornerani erinarsoqatigiit Aasiaat Nipaat peqatigalugit tusarnaartitsimmata Karla Poulilu immikkut ittumik misigisaqarput.

- Anaanama ilaqutai Aasianninngaannerput, taamaammat erinarsoqatigiinni erinarsoqataasinnaaneq pisuunnguallaataasorujussuuvoq. Misigisaq nuannerluinnarpoq, Karla oqarpoq.

Poul Aasianninngaanneerpoq taannalu qiimmaallalluni tapersiivoq:

- Aasianneersunik erinarsoqateqarsinnaatitaanera uannut pingaaruteqartorujussuuvoq, taanna oqarpoq.

Kulturimik ingerlatitseqqiiniartut

Erinarsoqatigiinneersut pingasut nuannersunik allanik ukiuni aggersuni misigisarpassuaqarnissartik neriuutigaat.

Taakku kalaallit kulturiannik kalaallillu oqaasiinik eriaginninnissaq pingaartilluinnarpaat.

- Oqaatsitta, nipilersuusiatta kulturittalu pigiinnarnissaat ingerlateqqinneqarnissaallu pikkoriffigisariaqarparput. Inuusunnerusunut ingerlateqqissavagut, taakkulu siunissamut ingerlatitseqqiisinnaanissaat neriuutigalugu, Birgitte oqarpoq.

Karlamut Aavaat immikkut ittuuneranut tamanna pissutaavoq.

- Aavaani ilaasortani inuusunnerit ilaattut nipilersornermik ilinniarfigisinnaaneri pisuunnguallaataalluinnarpoq, Karla Birgittemut Poulsenillu isigaluni oqarpoq.

- Nipilersornerinnaananilu kulturimut tamarmi pineqarpoq. Oqaatsit ataasiakkaat qanoq isumaqarneri nunami suaninngaanneerneq apeqqutaalluni aamma allanngorartarput. Tamanna atuakkani ilinniarneqarsinnaanngilaq, kisianni inuit allat taakkuninnga oqaaseqartut oqalunnerisigut erinarsornerisigullu, Karla nangilluni oqarpoq.