Trumpip Venezuelami inerteqqutaasumik pitoraassinera Kalaallit Nunaannik tiguaaniarnissaanut ajornakusoornerulersitsisoq, immikkut ilisimasalik naliliivoq

USA pillugu immikkut ilisimasalik naapertorlugu, Donald Trumpip kongressi avaqqullugu, Venezuelamisulli sakkutuulersorluni Kalaallit Nunaannik tiguaaniarnissaa ilimananngilaq.
Assi © : Adam Gray/Reuters/Ritzau Scanpix
Allattoq Markus Valentin
januaarip 07-at 2026 10:33
Nutserisoq Karla Heilmann

Venezuelamiut præsidentiat Nicolás Maduro paarineqartoq, USA-llu nuna tiguaraat, Amerikamiut aqutsisoqarfiannit arfinngormat nalunaarutigineqarpoq.

Præsident Donald Trumpip siunnersortaasa qaninnerit ilaata nulia inoqatinut attaveqaqatigiittarfimmi X-imi Kalaallit Nunaat Amerikamiut erfalasuata qalipaataanik qallersimasoq kinguninngua saqqummiuppaa.

Saqqummiussamini naatsumik allallugu: ‘Erngiinnaq’. 

Naak Venezuelamik sakkutuulersorluni tiguaaneq, Donald Trumpip Kalaallit Nunannik tiguaarusunneranut attuumassuteqartumik pisuugaluartoq, Kalaallit Nunaannik sakkutuulersorluni tiguarneqarnissaa piviusorsiortuunngitsoq, Niels Bjerre-Poulsen isumaqarpoq. 

Taanna Syddansk Universitetimi Center For Amerikanske Studiemi lektoriuvoq.

-  Kalaallit Nunaanni tiguaaniarnissamut inatsisitigut tunngavissaq suussava? Inummik aallarussiniarpat? Taamatut pisoqarsinnaanissaa takorlooruminaatsuusoq oqarusuppunga. 

USA-p nunatsinnik aqutsilernissamik kissaataa

USA-p Kalaallit Nunaat pigissagaa isumaqarluni, Donald Trump 2024-mi decembarip 23-ani oqaaseqarpoq. Oqariartuut tamanna taassuminnga sulisuiniillu arlaleriarlugu uterneqarpoq.

Donald Trumpip ernera angajulleq, Donald Trump Jr. Nuummut januaarip arfineq-aappaani tikippoq, tamannalu nunarsuarmit nunarput ukkatarineqalerneranik kinguneqarpoq.

Præsidentinngortussap aningaasaqarneq sakkutuulersornerlu atorlugit Kalaallit Nunaat aqunniassanerlugu mattunnagu ulloq taanna oqaatigaa, aamma naak USA Danmarkilu tamarmik Natomi ilaasortaagaluartut USA-lu nunatsinni Sorsunnersuup Aappaanili sakkutooqarfeqaraluartoq.

Præsident Trumpip Kalaallit Nunaat tiguarniarneraa marsip 13-ianni aperineqarpoq. Taassumalu: - Taamaattoqarnissaa ilimagaara, akissutigaa.

Nuummiut USA-p nunatsinnik tiguserusunneranut akerliullutik marsip 15-ianni akerliussutsiminnik takutitsipput. Nunatta oqaluttuarisaanerani akerliussutsimik takutitsinerit annerpaartarigunarpaat.

Oqallittoqangaatsiarnerata aamma akerliussutsimik takutitsiniartoqarnerata kingunerisaanik Amerikamiut præsidentiata tullersortaata, J.D. Vancep nuliata Sisimiunut tikeraarnissamik pilersaarutini taamaatippai. Taarsiulluguli aappariit marsip 28-anni Pituffik Space Basemukarput, tassanilu tusagassiortunik katersortitsisoqarpoq.

The New York Timesip Amerikamiut kalaallinut USA-mut ilanngutsitsiniarnissamut - matumani pissaanermik sakkukitsumik aamma namminersortunut aningaasaliissuteqarnikkut soqutiginnitsitsiniarnissamut periusissiaat aprilip qulingani saqqummiuppaa.

Amerikamiut præsidentiata isertortumik paasiniaasartut soorlu CIA-mi NSA-mi DIA-milu pisortat Kalaallit Nunaannut tunngatillugu paasissutissanik katersinerannik annertuseeqqusimagai Wall Street Journalip maajip arfernani saqqummiuppaa. Tassani kalaallit USA-p anguniagaanut iluaqutaasinnaasut ataatsimut isigineqarsinnaalersinneqassasut ilaatigut peqqussutigineqarpoq. Tamanna pissutigalugu Amerikamiut Kalaallit Nunaannut kilitsissiatut suliaqarsinnaanera immikkut ilisimasallit nunallu arlallit pasivaat.

Angutit Amerikamiut atersineqanngitsut pingasut “akuliuteriaraluarsimasinnaasutut” aamma “sunniiniartutut” tusagaqarfinniit taaneqartut, PET-p DR-illu tusagaqarfii allat aggustip 27-ani uppernarsarpaat.  Taakkua nunatta Danmarkillu akornanni eqqissiviilliortitsinissamik siunertaqartumik sulianik ujartuipput. Tamatuma saniatigut nunatta Danmarkimit avissaarnissaanut suliaqartussanik Amerikamiut nunatsinnik tiguaanissaannik ikiuussinnaasunik kalaallit aqqinik allattorsimaffeqarpoq.  

USA-p Danmarkimut aallartitaatut toqqagaaqqammersoq Kenneth Howery, nunanut allanut tunngasunut naalakkersuisoq Vivian Motzfeldt (S) peqatigalugu Hans Egedep illuani tusagassiortunik decembarip arfineq-pingajuanni katersortitsivoq. Tassani oqarpoq: - Uagut (USA, aaqq.) kalaallit siunissaminnik namminneq aalajangiisinnaanerat ataqqivarput.

Præsidentip Louisianami guvernøri Jeff Landry Kalaallit Nunaannut immikkut aallartitassatut decembarip 22-ani toqqarpaa. Kalaallit Nunaata USA-mut ilanngunneqarnissaa anguniagaralugu, guvernørip nammineq oqaatigaa. Præsidentip Kalaallit Nunaata USA-mut ilanngunneqarnissaannik kissaateqarnini ulloq taanna oqaatigeqqippaa.


Inerteqqutaasumik tiguaaneq

USA sorsussagaluarpat tiguaassappalluunniit kongressimi politikeriniit akuerineqaqqaartariaqarpoq.

USA saassunneqassagaluarpat, præsidenti kongressi avaqqullugu sakkutuulersussalluni taamaallaat aalajangiisinnaatitaavoq, Niels Bjerre-Poulsen oqaluttuarpoq.

Tassani Kongressimi politikerit ataatsimuunnginnerini aalajangiisinnaannginneriniluunniit pisumi immikkut pineqarpoq.

Venezuelamili taamaattoqanngilaq.

- Venezuelami iliuuserineqartoq pillugu kongressimiit akuersissutigineqaqqaartussaavoq, Niels Bjerre-Poulsen oqaluttuarpoq.

Niels Bjerre-Poulsen Syddansk Universitetimi Center for Amerikanske Studierimi lektoriuvoq. Amerikamiut Venezuelamut akuliunnerat pillugu præsident Donald Trumpip Kalaallit Nunaannik tiguaaniarnissaa ajornakusuulersikkaa, namminermi malitsiminiit akerlerineqalereerami, taanna isumaqarpoq.  Assi © : Privat

Venezuelami sakkutuuliineq politiinik pitoraassinerusoq, tassa sakkutuulersorluni tiguaanerunngitsoq, Amerikamiut Nunanut allanut ministeriat Marco Rubio tusagassiortunut sassarnermini arfininngormat oqarpoq.

Oqaluttuaq taanna præsident Donald Trumpimit tunngaveerutsinneqapallappoq, tassani USA-p Venezuela maanna aquleraa taamaattumillu naalakkersuinikkut allanngortoqartariaqartoq oqarpoq.

Naak Amerikap nunami naalakkersuinikkut aaqqissuussineranut akerliusumik inerteqqutaasumik tiguaasoqarnera pineqaraluartoq, massakkoqqissaaq kinguneqartinneqarnavianngitsoq, USA pillugu immikkut ilisimasallip nalilerpaa.

Tamanna Donald Trumpip partiiata kongressimi senatimilu massakkut aqutsisuunerannik pissuteqarpoq.

- Nuanngitsortaalu tassani misigaavut, kongressi republikanerinit aqunneqartillugu præsidentip iliuuserisinnaasai amerlineruinnangajapput.  

Kalaallit Nunaata tiguarneqarnissaa ilimananngitsoq

Kalaallit Nunaat Natomut ilaasortaavoq. Tamanna Donald Trumpi kongressi avaqqullugu Kalaallit Nunaannik tiguaagaluarpalluunniit – soorlu Venezuelami – USA-mut imaannaanngitsumik kinguneqarsinnaavoq, Niels Bjerre-Poulsen oqaluttuarpoq.

Taamaammat taama pisoqarnissaa ilimananngilluinnartutut taassuma isigaa.

- Taamaattoqassappat tapersersorneqarnavianngilaq, tamannalu kinguneqartorujussuussasoq eqqarsarpunga. Taamaaliortoqassappat ilutigalugu USA NATO-miit ilaasortaajunnaartariaqarpoq imaluunniit ilaasortaajunnaaqqaartariaqarpoq.   

Donald Trumpip Venezuelamut akuliunnera, præsidentip partiiani avissaartuutsitsisoq, taassuma maanna oqaluttuarereerpaa.

Taamaalilluni USA-p Kalaallit Nunaannik tiguaanissaanut ingalluni ilimanaateqannginnerulerpoq, Niels Bjerre-Poulsen oqaluttuarpoq. 

- Venezuela USA-mut sutigut tamatigut ajoqutaareerpoq. Venezuelap taamatut inisseriataarnera iluatsitsinertulluunniit oqaluttuarineqarsinnaavoq, Trumpip naalakkersuisuisa alliliineruniarnissaannut kajumissaarutaalluni, aammali ajornartorsiuterpassuarnik suliassaqalernissaannik isumaqarpoq.

USA-mi akerliuneq 

USA-mi kongressimut senatimullu qinigaaffiup qiterpaarnerani novembarip aallartinnerani qinersisoqarpoq. Demokratit kongressimi amerlanerussuteqassappata januaarimi 2027-mi atuutilersumik, Kalaallit Nunaannik tiguaaniarnissaq suli ilimanaateqannginnerussasoq, Niels Bjerre-Poulsen naliliivoq.

- Demokratit qinigaaffiup qiterpaarnerani qinersinermi amerlanerussuteqassappata tusarniaasoqassaaq, naalakkersuisunut qullersaasunut eqqartuussineqaqqeriaannaanissaa takorloorneqarsinnaavortaaq, taanna oqarpoq. 

USA-p isumannaallisaanermut tunngatillugu Kalaallit Nunaat tiguartariaqaraa Donald Trumpip arlaleriarluni oqaatiginikuuaa. 

Illersornissamulli isumaqatigiissut tunngavigalugu Amerikamiut Kalaallit Nunaanni sakkutooqarnikkut qanorluunniit iliorsinnaangajapput, taamaattumik kongressi sorliugaluartulluunniit tiguaanissaq akuersissutigissagaa, Niels Bjerre-Poulsenip ilimaginngilaa.

- Kongressip arlaannaataluunniit akuerissagaa takorloorsinnaanngilluinnarpara.

Tiguaaneq pisinnaanngitsoq præsidentip qaninnertut siunnersortaata oqaluttuutereersimagaa erseqqilluinnartoq, tassunga ilanngullugu taassuma oqaatigaa.  

- Taarsiullugu præsidentip kalaallit namminersortuunerat tikilluaqquaa. Kalaallit namminiilivippata USA-lu suleqatigiinnermik ammasumik isumaqatigiissusiortoqarnissaa eqqarsaatigisinnaaneraat neriuutigineqarpoq.

- Trumpili oqarmat ‘Arlaatigut pissarsiariumaaripput isumaqarpunga’ siunnersortaa erloqiummeqaaq.