Oqaatsinik ilisimatusartoq kaammattuuteqartoq: - Oqaatsinik siusinnerusumi ilinniarneq pitsaaneruvoq

Kalaallinut meeqqanut allamiut oqaasiinik atuartitsissutinik peersinissaq iluaqutaanavianngitsoq, Ilisimatusarfimmi aamma Københavnip Universitetiani oqaatsit pillugit ilisimatusartoq, Naja Blytmann Trondhjem oqarpoq.

Allattoq Ann-Sophie Greve Møller

februaarip 23-at 2026 07:30

Nutserisoq Connie Fontain

Meeqqat atualeraangamik oqaatsit marluk tassa: kalaallisut danskisullu atorlugit atuartinneqartarput.

Naalakkersuisulli ukiut atuarfiusut aallartinneranni kalaallisuinnaq atuartitsisoqartalernissaa kissaatigaat. Naalakkersuisut atuarfinnik aaqqissuusseqqinnermi atuartunut nukarlernut danskit atuartitsisoqartarunnaarnissaa taarsiullugulu 4. klassimilu danskisut tuluttullu aatsaat atuartinneqartalernissaat siunnersuutigaat.

Oqaatsit pillugit ilisimatusartulli, Naja Blytmann Trondhjemip tamanna meeqqanut kingunerluuteqarsinnaasutut nalilerpaa. Taanna Københavns Universitetimi Kalaallit Nunaat Issittorlu pillugit ilisimatusarfimmi lektoriullunilu Ilisimatusarfimmi Oqaatsinik ilisimatusarfimmi aqutsisuuvoq.

- Danskit oqaasiinik nukarliit klassiinit peersineq ajortumik kinguneqarsinnaavoq, ilisimatusarnerimmi oqaatsinik siusinnerusumi ilinniaraanni oqaatsinik atuilluartoqarsinnaanerusartoq takutippaat, Naja Blytmann Trondhjem oqarpoq.

Meeqqanut, Inuusuttunut, Ilinniartitaanermullu naalakkersuisup, Nivi Olsenip (D) oqarnera naapertorlugu meeqqat atuarfiini allannguisoqangaatsiartariaqarpoq. Meeqqat atualeraangamik atuartitsissutinik 13-inik atuartinneqartarput, taakkulu tallimaannanngortinneqassapput.

ULLUMIKKUT SIUNISSAMILU ILINNIUTIT

Meeqqat 1. klassimiit 3. klassimut atuartut ilinniutigineqartut kalaallisut, qallunaatut, inuiaqatigiilerineq, oqaluttuarisaaneq, upperisarsiorneq, isumalioqqissaarneq, kisitsineq, pinngortitalerineq, inuttut ineriartorneq, eqqumiitsuliorneq, eqaarsaarneq kiisalu nipilersorneq, assassorneq ilusilersuinerlu ullumikkut aqqusaartarpaat. Nukarliit alloriarfianni atuartitsissutit tallimanut ikilisinneqarnissaat Naalakkersuisut siunnersuutigaat.
Inatsisissatut siunnersuut naapertorlugu ilinniutit tallimat tassaassapput: kalaallisut, kisitsineq, timersorneq silamilu sammisaqarneq, eqqumiitsuliorneq soorlu nipilersorneq, isiginnaartitsineq, illuliortaaseq aamma inuunermi piginnaasat.
Inuunermi piginnaasat ilinniutaavoq nutaaq, taannalu inatsisissatut siunnersuummi ilisaritinneqarpoq, nalerisimaarnermut akiuussinnaanermullu tunngasuulluni. Tamanna inuttut ineriartornermut taarsiutaassaaq. Ilinniutip imarisai imminut naleqartinnermut, isumakkut peqqissuunermut, akiuussinnaanermut, ataatsimoornermut kinaassutsimillu ineriartortitsinermut allanngortinneqassapput.

Allisiguk

Naalakkersuisut danskit oqaasiinik nukarlerni atuartitsissutinik peersiniarnerat kisitsisit inuusuttut meeqqat atuarfiini atuarunnaaraangamik kalaallisut pikkorippallaartannginnerannik takutitsinerannik pissuteqarpoq. Tamanna Nivi Olsenip KNR-imit sapaatip akunnerani matumani apersorneqarnermini oqaatigaa.

Nivi Olsenip oqarnera naapertorlugu meeqqat taamaalillutik allamiut oqaasiinik atuartinneqalinnginnerminni kalaallisut itisiliinerusinnaanissamut periarfissinneqassapput.

- Kalaallisut oqalunneq pingaartittariaqarparput oqaatsigullu nunarsuarmi tamarmi oqaaserineqartuni ikinnerussuteqartut, illersortariaqarpagut. Nammineq oqaatsivut nukittorsarniarlugit politikkikkut iliuuseqanngikkutta oqaatsit allat pikkoriffiginerulernavianngilagut, Nivi Olsen oqarpoq.

Kalaallisut allamiut oqaasiisut

Naja Blytmann Trondhjem meeqqat atuarfiini kalaallisut atuartitsisarnermi periuseq 2020-mili ilisimatusarfigilerpaa. Taanna Nuummi, Sisimiuni Qaanaamilu atuarfinnut ilaatigut angalavoq, ilinniartitsisullu atuartitsinermi periaasiat pillugu oqaloqatigalugillu atuartitsissutit misissuiffigai.

Taassumalu takusani naapertorlugit kalaallisut atuartitsinermi nutarsaasoqartariaqarnerarpaa.

- Kalaallisut atuartitsineq kalaallit oqaasiinik allamiut oqaasiisut tunngaveqartumik ukiorpassuarni atuartitsisoqartarpoq. Naak atuartitsinermi atuakkat nutaaliaagaluartut taakku danskisut atuartitsissutinik nutserinermik tunngaveqarput, kalaallillu atuartut nutsikkanik tunngaveqartumik atuartinneqarnissaat tulluanngilaq, taanna oqarpoq, nangillunilu:

- Atuartitsineq tamarmi kalaallisut oqalussimanngitsup meeqqat inuusuttullu oqaatsinik qanoq ilinniarnissaannik aalajangiineranik tunngaveqarpoq.

Oqaatsinik ilisimatusartup oqarnera naapertorlugu kalaallisut oqaatsit nukittorsarneqassappata akunnerni amerlanerusuni atuartitsisoqalernissaa naammanngilaq, kalaallisulli atuartitseriaatsip nutaanngortinneqarnissaa aamma pisariaqarluni.

Naak meeqqat inuusuttullu amerlanerpaartaat Naja Blytmann Trondhjemip oqarnera naapertorlugu kalaallisut oqaatsinik piginnaasaqarluaraluartut atuartitsinerup ullumikkut aaqqissuunneqarnerani katataasoqartarpoq.

- Oqaatsit itisilerlugit ilinnianngikkaanni oqaatsit atorlugit nutaaliortoqarsinnaanngilaq, Naja Blytmann Trondhjem oqarpoq.

Tuluttut imaluunniit danskisut?

Naak naalakkersuisut atuarfeqarfimmut aaqqissuusseqqinnissami meeqqat ilitsoqqussaralugu oqaatsiminnik piginnaasaqarnerulernissaat anguniarneqaraluartoq Naja Blytmann Trondhjemip allamiut oqaasiinik nukarlerni atuartitsissutinit piiaanissaq aqqutissaasorinngilaa.

- Allamiut oqaasiinik peersineq ajortumik kinguneqarsinnaavoq, oqaatsitigummi ineriartorneq kinguariartinneqassaaq. Ilisimatusarnerup oqaatsinik ilinnialiaaraanni oqaatsinik marlunnik arlalinnilluunniit atuilernissamut pikkorinnerulertoqartartoq takutippaa.

- Tamanna oqaatsinik allanik ilinniarnermut kigaallatsitsissaaq, klassinimi siullerni oqaatsit marluk akornanni nikittaattumik atuineq oqaatsinik atuisinnaanermut piginnaasaqalersitsisarpoq, tamannalu 4. klassinngortinnani periarfissaajunnaassaaq, taanna oqarpoq.

Naja Blytmann Trondhjemip tamatuma saniatigut nukarlerni atuartitsinermi oqaatsinik atuartitsinerit amerlineqarnissaat kaammattuutigaa. Naalakkersuisut atuarfinnik aaqqissuusseqqinnermi 1. klassimit 4. klassimut akunnerit atuartitsiviusut ikilisinneqarnissaat siunnersuutigaat.

- Akunnerit sipaarutiginiarneqartut oqaatsinik atuartitsinerunermut atorneqarsinnaapput, taanna oqarpoq.

Aamma atuarukAtuarfeqarnermik aaqqissuusseqqinneq nutaaq atuartut nukarlersaannut ilinniutinik ikilisitsissasoq

Nivi Olsenip KNR-imit apersorneqarnermini meeqqat atuarfiini tuluttut danskisut oqaatsinit pingaarnerutinneqartariaqartoq aamma oqaatigaa. Taassuma oqarnera naapertorlugu kalaallit meeqqat inuusuttullu tuluttut danskisuumit ullumikkut piginnaasaqarfigineruaat. Tamatuma saniatigut tuluttut oqaatsit nunani tamalaaniinnissamut aamma pisariaqarput.

Tamanna anguniagaaguni taama 1. Klassimit atuartitsinermut ilanngunneqartariaqartoq, Naja Blytmann Trondhjem oqarpoq:

- Tuluttut imaluunniit danskisut pineqaraluarpalluunniit saniatigut oqaatsinik piginnaasaqartoqartariaqarpoq. Taamaattoqanngippat oqaatsitigut ineriartorneq kinguariassaaq, tamannalu ilinniaqqinnissamut kingunerluuteqarsinnaalluni.

Atuarfiit aaqqissuunneqaqqinnissaanut siunnersuut qaammammi matumani tusarniaassutigineqarpoq, taannalu pilersaarut malillugu Inatsisartuni upernaakkut oqaluuserineqassalluni.

Illit isummat pingaartittaqaarput. Nutaarsiassaq pillugu isorisat nersualaarinerillu uani tikilluaqquagut.