Klaus Frederiksen isaatigut nuannaarneq takuneqarsinnaasoq qungujulalluni oqarpoq:

- Kiisami. Angusaavoq uagutsinnut annertoorujussuaq.

Klaus Frederiksen nunatsinni inatsisitigut ataataqanngitsorpassuit ilagaat. Taassuma nammineq allallu tusindilikkaat ataataqarsinnaatinneqarnatik peroriartorsimasut ikiorneqaqqissinnaalernerat nuannaarutigaa.

Meeqqanut, Inuusuttunut, Ilaqutariinnut Nunamullu Namminermut Naalakkersuisoqarfik, Nunatsinni Naalagaaffiup Sinniisoqarfik aamma Danmarkimi Isumaginninnermi Ineqarnermullu ministereqarfik suliniutit nutaat arlallit nunatsinni Danmarkimilu inatsisitigut ataataqanngitsut ikiorneqarnissaannut qulakkeerisut suleqatigiissutigaat. Naalakkersuisoqarfik tusagassiuutinut nalunaarummi allappoq.

Inatsisitigut ataataqanngitsuuneq tassa imaappoq ataataasoq nalunaarsorneqarsimanngitsoq imaluunniit inatsisitigut akuerineqanngitsoq. Nunatsinni meeqqat inatsisip 1974-imi allanngortinneqarnissaa sioqqullugu uersakkat ataatassarsiorniarnissaannut pisussaaffilersorneqanngilaq. Meeqqat taamaalillutik ataatami kinaanera paasiniarsinnaatitaanagulu kingornussisinnaatitaanngillat.

Suliniutit nutaat aallartinneqartut inatsisitigut ataataqanngitsut akeqanngitsumik ilitsersorneqarsinnaallutillu ataatassarsiornissamik suliamik aallartitsinissamut taperserneqarsinnaaleqqinneqarnerannik oqaloqatiginnissinnaanissaannillu ilaqarput.

Tamannalu pisariaqartinneqartoq, eqqugaasimasut allat peqatigalugit eqimattami suliniutinik aallartitsisoqarnissaanik ilungersuuteqarsimasoq Klaus Frederiksen isumaqarpoq.

- Peqateqarpugut amerlasoorparujussuarnik anniaatiminnik anitsiffissaaleqisunik, taakkulu maannakkut periarfissinneqartussanngorput, taanna oqarpoq.

Millionilippassuit atorneqaratik uninngaannartut

Inatsisitigut ataataqanngitsut ikiorneqarnissamik aatsaat siullermeertumik neqerooruteqarfigineqanngillat. Danskit aningaasanut inatsisaannit 4,7 millionit koruunit tarnip pissusianik akeqanngitsumik oqaloqateqarnissamut, ataatassarsiornermik suliamik aallartitsinissamut inatsisitigut siunnersorneqarnissamut paasissutissiinissamullu atorneqartussatut 2019-imi immikkoortinneqarput.

Tamanna nunatta inatsisip atuunnerani Danmarkimit ilaaneranik pissuteqarpoq. Taamaammat danskit naalagaaffiata inatsisit akisussaaffigai.

Suliniutit 2023-p tungaanut atuupput. Suliniutilli iluaqutigineqanngitsutut inunnit arlalinnit kingorna isornartorsiorneqarput.

Attaveqatigiinnerup, tarnip pissusianik ikiorneqarnerup eqqartuussivinnilu ikiorneqarnerup amigaataanerat isornartorsiorneqarpoq. Ikiorneqarnissamut nunatsinni Isumaginninnermut Aqutsisoqarfimmut normumut sianertoqartussaavoq. Amerlasuulli iliuuseqarfigineqaratik utimulluunniit sianerfigineqaratik misigisimasut, eqqugaasimasut ilaata, Uullat Bachip KNR-imut taamani oqaatigaa.

Naalakkersuisoqarfiup aningaasaliissutaasunit millionilinnik naleqartumik sisamararterutaannaat suliniutinut atorneqarsimasoq KNR-imut kingorna paasissutissiissutigaa.

Klaus Frederiksenilli maannakkut allaanerusoqarnissaa ilimagaa.

- Assigiinngissutaa uaniippoq taamanikkut oqaloqatiginniffissamik pilersitsigamik, Tusaannga. Tassa taanna kisimi saaffissaanikuuvoq. Taamaattumik uani massakkut periarfissaq tunniunneqalersoq allarluinnaavoq, tassa inuup tarnip pissusianik ilinniagaqarsimasumik oqaloqateqarsinnaaneq tamakkiisumik periarfissiissutigineqalerpoq. Tiimit aalajangersimasut inummut kinaagaluarnersumut pisariaqartitsisumut atorneqartussanngorlugit, nammineq akiliuteqarani. Tassa taanna aamma qujanartortaa, taanna oqarpoq.

Meeqqanut, Inuusuttunut, Ilaqutariinnullu naalakkersuisup, Nivi Olsenip (D) oqarnera naapertorlugu inatsisitigut ataataqanngitsorpassuit apeqqutit ajornakusoortut ajornartorsiutillu kisimik pigigajuppaat.

- Pisortani oqartussat aqqutigalugit ikiuinermik neqeroorsinnaalernerput taamaammat isumaqartorujussuuvoq, taanna tusagassiuutinut nalunaarummi oqarpoq, nangillunilu:

- Suliniut pineqartoq toqqissisimanerulersitsisinnaassallunilu namminneq oqaluttuaminni eqqissinermik sammivimmillu nassaarnissaminnut periarfissaqalersitsisinnaanerulissasoq neriuutigaara.

Nivi Olsenip suliniutit inatsisitigut ataataqanngitsunut pissutsini ajornakusoortuniittunut iluaqutaasinnaanissaat neriuutigaa. Assi © : KNR

Nunatsinni angalassasut

Naalakkersuisoqarfik aamma Naalagaaffiup Sinniisoqarfia inuit eqqugaasimasut taakkulu ilaqutaat sumut saaffiginnissinnaanerat paasissutissiissutigiartorlugu piffissami aggersumi angalassapput.

Suliniut 2026-mit 2029-mut atuutissaaq. Klaus Frederiksenip oqarnera naapertorlugu Danmarkimi neqerooruteqarnissamik aamma pilersitsisoqassaaq, inatsisitigut ataataqanngitsut Danmarkimi najugaqartut taamaalillutik aamma ikiorneqarsinnaassallutik.

KNR-ip Nivi Olsen apersorniarsaraa, tamannali saqqummiussinissamut piffissaq sioqqullugu periarfissaanngilaq. Taamaammat aningaasat qanoq amerlatigisut suliniutinut immikkoortinneqarnersut piffissami matumani ilisimanngilarput.

Inatsisitigut ataataqanngitsut 26-t naalagaaffik 2023-mi februaarimi eqqartuussivitsigoortinnialerpaa. Taakku naalagaaffimmit katillugu 3.250.000 koruuninik taarsiiffigineqarnissamik piumasaqarput. Danskit naalagaaffiata taarsiissuteqartoqarnissaanut piumasaqaat itigartitsissutigaa, suliaq taamaammat eqqartuussivimmi ukioq manna suliarineqartussatut naatsorsuutigineqarpoq.