Aningaasanut inatsisissatut siunnersuut nutaaq: Aalisarneq amigartoorutinut ukioq manna matussusiissaaq

Naalakkersuisut ilinniartitaanermut, angallannermut, innuttaasunik kiffartuussinermut aamma inatsisitigut isumannaatsuunermut 319 millionit koruunit aningaasanut inatsimmi nutaamik atorniarpaat.

Allattoq Markus Valentin

aggustip 20-at 2026 16:06

Nutserisoq Connie Fontain, Ivalu Thorleifsen

Aningaasaqarnermut naalakkersuisup, Aqqaluaq B. Egedep (IA) naalakkersuisut aappaagumut aningaasanut inatsisissatut siunnersuutaat sisamanngornermi ullaap tungaani saqqummiuppaa.

- Aningaasaqarnermut naalakkersuisutut ilungersunarpoq. Aningaasaqarnerup pitsaasumut saatsinniarnera ilungersunarpoq.

- Siunnersuummi matumani nunatta karsiata pisariaqartitai matussuserniarneqarput, aningaasaqarnerullu siunissami isumannaatsuunissaanik isumalluutissarsiorfiulluni.

Nunatta karsia siulittuutit naapertorlugit 2030-p qaangiunneranut ataavartumik amigartooruteqartussaavoq. Tamanna utoqqaat amerlanerusut soraarnerussutisiaqarnerannik suliffeqartullu ikinnerulernissaannik pingaartumik pissuteqarpoq.

Naalakkersuisut aningaasanik amerlanerusunik nassaarniarnissartik pissutigalugu 800 millionit koruuninik sipaarniarnissaq siorna siunnersuutigaat. Inatsisartulli tamanna itigartitsissutigaat.

Aamma atuarukNunatta karsiata ajornartoornerani pilersaarusiaq - 800 millionit maanna sipaarneqassapput

Ullumikkut saqqummiinermi sipaarniarnissaq ukkatarineqanngilaq.

Saqqummiinerli Naalakkersuisut aningaasanik sunut atuerusunnerannut tunngassuteqarluni.

Susassaqarfiit sisamat immikkut pitsanngorsaavigissallugit 318,9 million koruuninik aningaassaliiffigineqassapput: Ilinniartitaanermut, angallannermut, innuttaasunik pitsaanerusumik sullissinermut aamma inatsisitigut isumannaatsuunerup pitsanngorsaavigineqarnissaanut.

EU aamma Danmark

Nunatta karsianut isertitassat oqaluuserineqalermata tassani nutaarsiassaqarpallaanngilaq.

Aqqaluaq B. Egedep killiliussatut isumaqatigiissut naalakkersuisut Danmarkimut siorna isumaqatigiissutigisaat 1,6 milliardit koruuninik aningaasartaqartoq erseqqissaatigaa.

Saniatigullu EU-p nunatsinnut tapiissutini 2028-mit 2034-mut marloriaatinngortinniarlugit pilersaarutigaa. EU-llu nunatsinnut 4 milliardit koruuningajannik tapiissuteqarnissani kissaatigaa.

- Aningaasarpassuupput, tamannalu naalakkersuisut anguniarlugu suliniuteqarfigisimavaat. Nunat ikinngutaanerartut oqaatiginniinnaratik aamma takutitsissapput.

Aqqaluaq B. Egede itisiliinngikkaluarluni isumaqatigiissutit arlallit naatsorsuutigineqartut oqaatigaa.

- Naalakkersuisoqatigiit sinnerlugit suleqatigisatsinnik nukittorsaanerput nuannaarutigaarput, tamannalu erseqqissarneqassaaq.

- Nunarput Danmarkilu piffissami aggersumi arlalinnik isumaqatigiissusiussapput; tamanna peqqinnissamut suliassaqarfinnulluunniit allanut tunnganera apeqqutaatinnagu.

Aamma atuaruk Tusagassiuutit: EU-p Nuummut tikeraarnissaq kinguartikkaa – Milliardinik isumaqatigiissut nutaaq utaqqineqartoq

Naalakkersuisut Europa-Kommissionip siulittaasuanik, Ursula von der Leyenimik tikeraartoqarnissaq utaqqigaat upernaarli oqaatigineqarpoq.

Europakommissionip nunatsinnut 1,1 milliardit koruuninik aningaasaliinissamut isumaqatigiissuteqarsinnaaneq siusinnerusukkut oqaluuseraa.

Aaqqissuusseqqinnermut ataatsimiititaliap suliassai tallimat

Naalakkersuisut aaqqissuuseqqinnissaq pillugu ataatsimiitsitaliamik pilersitsipput. Taassuma suliassaa tassaavoq piviusumik tunngaveqarluni pingaarnersiuillunilu innersuussaqarnissaq, aaqqissuussinikkut aamma allaffissornikkut aningaasanik amerlanerusunik qanoq ililluni pilersitsisoqarsinnaanersoq.

Allaffissornikkut qitiusumik allaffeqarfiup aaqqissugaanera sulisussaqarneralu nalilersorneqassaaq, ilaatigut oqaluttuarisaanermi aaqqiagiinngissutit marloqiusaasunillu aaqqissuussinerit suut pingaarnersiuinermik pisariillisaanermillu siunnersuuteqarfigineqarsinnaanersut paasiniarneqarlutik.
Namminersorlutik Oqartussat kommunillu suliassanik agguataareriaasiannik misissuineq, suliassanillu pisortanit ataatsimoorussamik aaqqiissuteqarnissamut periarfissanik nalilersuineq.
Ataatsimiititaliap sulinera PGK-ip ataani naatsorsuutigineqartumik Aaqqissuussinermut ataatsimiititaliap aaqqissuusseqqinnermullu ingerlariaatsit attuumassuteqartut atorlugit qanimut ataqatigiissaarinerit.
Malittarisassanik eqaannerusumik aaqqissuussinikkut aamma digitaliseriinikkut sunniuteqarluarnerulersitsinissamut siunnersuusiornerit, ilanngullugit suliassat naammassineqarnissaannut immikkoortuni naleqquttuni silassorissuusiap atorneqarnissaanut siunnersuusiornerit.
Ataatsimiititaliap siunnersuutai politikkikkut aalajangerneqareeraangasa malitseqartitsinermik piviusunngortitsinermillu akisussaaffilimmik ataavartumik aaqqissuusseqqinnermut immikkoortortaqalernissaanut siunnersuusiorneq.

Allisiguk

Siunissamut qulakkeerinninneq

Aqqaluaq B. Egede naalakkersuisut nunatta aningaasaqarnerata siunissami qulakkeerneqarnissaanut qanoq aningaasalersuisoqarsinnaaneranik KNR-imit tusagassiortunik katersortitsinermi aperineqarpoq.

- Tamanna apeqqut pingaaruteqarpoq. Akit ukioq manna akitsoraluartut qujanartumik aalisarluartoqarpoq, taamaalilluta aningaasartuutigineqartunut amerlasuunut matussusiisinnaasimavugut.

- Aningaasaqarnermut naalakkersuisoqarfimminngaanniit isumaqarpugut amerlasuunik aningaasartuuteqarneruleriartornitsinnut malinnaasinnaalluta. Allannguuteqartoqartoqarnissaanulli piareersimavugut.

Aamma atuarukNaalakkersuisut: Aaqqissuusseqqinnerit, EU aamma Danmark nunatta karsianik annaassissasut

Naalakkersuisup inatsisit arlallit pitsanngorsaavigineqarnissaat naleqqussarneqarnissaallu kingorna eqqaavaa.

- Aningaasartuutit isertitallu nalimmassarniarsarisariaqarpagut. Tamanna maanna sulissutigaarput.

- Inuusuttut amerlanerit ukiut tallimat qaangiuppata siunissamilu sulilersinnissaannut periarfissanik ujartuissaagut. Aammattaaq utoqqaat utoqqalinersiallit saniatigut sulisinnaalernissaat ajornannginnerulersikkusupparput taamaalillutik akileraarutitigut iluaqutissarsisinnaalissapput.

Illit isummat pingaartittaqaarput. Nutaarsiassaq pillugu isorisat nersualaarinerillu uani tikilluaqquagut.