Aaja Chemnitzip Issittumi aningaasaliinissamut aningaasaateqarfik 10 milliardit koruuninik aningaasartalik kissaatigaa
Aningaasaliinissamut isumaqatigiissut annertooq marlunngornermi atsiorneqarpoq, naalakkersuisut siulittaasuata Jens-Frederik Nielsenip (D) ministeriunerlu Mette Frederiksenip isumaqatigiissut 1,6 milliarder koruuninik Kalaallit Nunaanni aningaasaliinissamut isumaqatigiissut atsiormassuk.
Taamaakkaluartoq suli annertunerusumik aningaasaliisoqarsinnaanera ilimagineqarpoq. IA sinnerlugu Folketingimut ilaasortap, Aaja Chemnitzip isumaa naapertorlugu, naalagaaffiup aningaasaliissutigisaanik aningaasaateqarfik 10 milliardit koruuninik aningaasartalik pilersinneqartariaqarpoq – Issittumi aningaasaliissutinut aningaasaateqarfimmik taaneqartumik. Danskit aningaasanut inatsisissatut siunnersuutaannut 2026-moortumut tamanna kissaataasa ilagaat.
- Kalaallit Nunaanni suliniutinut illunullu aningaasaliissutiinerit kisiisa pinnagit aningaasaqarnerup pitsaanerulersinnissaanik ukkassinissaq pingaaruteqarpoq. Inuussutissarsiornerup ineriartortinnissaanut aningaasaliissuteqarnissaq pingaaruteqarpoq, tamanna Kalaallit Nunaata - piffissaq ungasinnerusoq eqqarsaatigalugu, aningaasaateqarnerulernissaanik kinguneqassammat, taanna oqarpoq.
Isumaqatigiissummi nutaami naalakkersuisooqatigiit siuttuinit marlunnit marlunngornermi atsiorneqartumi allaqqavoq, aningaasat ilaatigut Ittoqqortoormiini mittarfimmut nutaamut Qaqortumilu umiarsualivimmut atorneqarumaartut.
Aaja Chemnitzili naapertorlugu aningaasaateqarfik aningaasaliissuteqarfiusoq Nunatta karsianut amigartoorfiusumut iluaqutaasinnaavoq.
Aammattaaq piffissaq ungasinnerusoq eqqarsaatigalugu tamanna nunap aningaasaqarneranut iluaqutaasinnaavoq. Danmarkimi naalagaaffiup qularnaveeqqusiineratigut aningaasaateqarfik taamaattoq aningaasaliisartut allat Kalaallit Nunaanni aningaasaliinerunissaannut periarfissiisinnaavoq, taanna oqarpoq.
- Aningaasaateqarfissamik aaqqissuussaalluartumik, Kalaallit Nunaanni Danmarkimilu kikkut tamarmik peqataaffigisinnaasaannik nassaarsinnaagutta, aatsitassarsiornermut takornariaqarnermullu suliniutinut sivisumik piareersareerneqarnikunut Kalaallit Nunaanni pisariaqartitarpassuatsinnut aningaasaliinerusinnaanngussaagut.
Aningaasaqarnikkut pissaaneqarneq
Aaja Chemnitz, sooq isumaqarpit Danmarki Kalaallit Nunaanni aningaasaliinissaminut akisussaaffeqartoq?
- Isumaqarpunga naalagaaffik akisussaaffeqartoq kisiannilu aamma Kalaallit Nunaata aningaasaqarnerata nukittunerulernissaa soqutigisarigaa. Aaqqissuussaanikkut annertuunik unammilligassaqarpugut, ilaatigut utoqqartatta sulisartunit amerlaneruleqqanerat, taamaattumik atugarissaarnissamut aaqqissuussinerup tungaatigut unammillernartoqarpoq.
- Kalaallit Nunaannit nutsertorpassuaqartoq aamma nalunngilarput. Taamaattumik isumaqarpunga inuussutissarsiornikkut suliniutit namminersortunit aallartinneqarsimasut tapersersorneqarnissaat pingaaruteqartoq. Aatsitassarsiornerullu tungaatigut suliniutinut aningaasaliisussat siunertaqarluartut qulakkeerneqarneqarnissaat.
Immaqa ilaat isumaqarput aningaasaliissutinut aningaasaateqarfik qallunaanit aningaasalersorneqartoq Danmarkimut qaninnerulersitsissasoq. Taamaappa imaluunniit namminersulivinnissaq anguniakkatut qitiua?
- Namminiilivinnissaq anguniakkatut qitiuvoq – politikkikkut suliaqartut amerlanersaasa aamma Kalaallit Nunaanni innuttaasut amerlanersaasa taama isumaqarfigaat – tamanna qularutissaanngilaq. Naligiinnerulernissaq anguniaraanni aningaasaqarnikkut pissaaneqarnissaq aamma apeqqutaavoq. Aningaasat qanoq amerlatigisut karsimut ikisinnaanerigut, aningaasat annertuallaanngitsut pilerngunneriniit, uani pineqarpoq.
- Taamaattumik isumaqarpunga inuussutissarsiornikkut suliniutit aqqutissaasut. Aamma isumaqarpunga ataatsimut tapiissutit ukiut ingerlaneranni ikinneruleriartuaarnissaat Danmarkip soqutigisarigaa, taamaalilluni massakkut pisunut naleqqiullugu naligiinnerusumik suleqatigiittoqarsinnaaniassammat, Aaja Chemnitz oqarpoq.
Danskit aningaasanut inatsisissatut siunnersuutaat 2026-moortoq, Folketingip ukiua nutaaq oktoberimi aallartippat saqqummiunneqaqqissaaq.
