Narsami misissuiviup USA-mik suleqateqarneq nutaaq unitsikkaa

Pinngortitaleriffik Ilisimatusarfillu siulliullutik unitsitsipput. Narsami Ilisimatusarluni Misissuiffiup USA-mik suleqateqarneq nutaaq maanna unitsippaa.
Assi © : Narsaq International Research Station
Allattoq Markus Valentin
juulip 31-at 2026 16:01

Pinngortitaleriffiup aamma Ilisimatusarfiup USA-mik suleqateqarneq nutaaq unitsillugu KNR-imut qanittukkut oqaatigaat.

Narsami Ilisimatusarluni Misissuiffik suleqatigiinnermik nutaamik unitsitsisunut maanna ilannguppoq.

Tamanna KNR-imi ilanngutassianut qisuariarnerup kinguneranik pivoq.


Narsami Ilisimatusarluni Misissuiffik Lise Autogenamit aamma misissuiffiup siulersuisuinit pilersinneqarlunilu aqunneqarpoq.

Taanna Tuluit Nunaanni Sheffield Hallam Universitymi assigiinngitsunik Eqqumiitsuliornermi ilisimatusartuullunilu professor Emeritusiuvoq.

Assi © : Narsaq International Research Station

Taassuma oqaluttuaraa misissuiffik suliffeqarfinnut allanut marlunnut sanilliullugu naalagaaffiup ataani ingerlanneqarani inuinnarnit sunniuteqarniartunit suliffeqarfiuvoq.

Taamaammat Lise Autogenap Nuummi qanoq ingerlatsisoqarnerata tunngaviginissaa immikkut pingaaruteqarnerarpaa.

- Pinngortitaleriffiup Ilisimatusarfiullu pisortatigoortumik sammivigisaanik malinninnissarput pingaaruteqarpoq.

- Suliffeqarfiit assigiinngitsut assigiinngitsumik suliaqarpata tamanna ajornartorsiutaasinnaavoq. Ataatsimoortumik politikkeqarneq nukittuumik politikkeqarneruvoq.

Narsami Ilisimatusarluni Misissuiffik

Narsami Ilisimatusarluni Misissuiffimmi sumiiffimmi najugaqartunut iluaqutaasumik ilisimasaqassutsit siaruarneqarnissaa siunertaavoq.

Misissuiffimmi nunanit tamalaanit ilisimatusartunut eqqumiitsuliortunullu najugaqartitsinissaq unnuinissamullu periarfissat aamma neqeroorutigisarpai.

Tassani ilisimasanik periutsillu pillugit nunani tamalaani attaveqaqatigiinnermik suleqatigiinnermillu pilersitsinissaq sulissutigineqarpoq. Suliniutini innuttaasunik, suliniaqatigiiffinnik aalajangiisartunillu peqateqarluni najukkami sorlaliisoqassaaq.


Amerikamiut soqutiginninnerat

Lise Autogenali malinniinnanngilaq. Taassuma Amerikamiut Kalaallit Nunaanni ilisimatusarnermut soqutiginninnerat nammineq malugisimallugu oqaluttuaraa.

Taanna Pinngortitaleriffimmi pisortaq, Josephine Nymand assigalugu Aarhus Universitetimi upernaaq ataatsimeersuarnermi Amerikamiup Tom Dansip aamma peqataaffigisaani peqataavoq.

Tom Dans sunniiniarnerlu

DR nunatsinni Amerikamiut sunniiniartut kinaassutsiminnik isertuussisut pingasut taakkulu Politiit Isertortumik Paasiniaasartuinit nakkutigineqarnerat pillugu siorna allaaserisaqarpoq Jørgen Boassen nunatsinni siorna angalaqatigaa. 

Taassuma præsidentip tullersortaa J.D. Vance siorna qimussersuartoqarnissaanut Sisimiunut qaaqqusimagaluarpaa tikeraarnissarli taamaatiinnarneqarpoq. 

Tusagassiorfik The New Yorker Tom Dansip nunatsinnik 2018-imili  tiguaanissaq siunertaralugu isertortumik ataatsimiititaliamut Greenland Policy Coordination Committeemut ilaasortaanera pillugu qaammat kingulleq allaaserisaqarpoq.

Tom Dansip Avannaata Qimussersuanut peqataasussat qamutaasa qimmiilu sukkanniuffissamut angallasseqataanissamut Amerikamiut sakkutuuisa qulimiguulii atoqqusimagaluarpai. 

The New Yorkerip USA-p taamatut ikiuinikkut sakkutuunut nunatsinni timminissamut minnissamullu sungiusaatitut periarfissaqarsimassagaluarnera saqqummiuppaa.

Tom Dans United States Arctic Research Commissionimi decembarimi siulittaasunngortinneqarpoq. Ilaasortat præsidentimiit toqqarneqarput taakkulu nuna tamakkerlugu issittumi ilisimatusarnikkut politikkimik siunnersuuteqartarnissaat issittumilu ilisimatusarnermi anguniagassiornissaat siunertarineqarpoq. 


Tom Dans Politiit Isertortumik Paasiniaasartuisa Kalaallit Nunaanni nakkutigisaat sunniiniartutut taagorneqarpoq.

- Tom Dans issittumi ilisimatusarnermi ataatsimiititaliarsuarmi siulittaasutut toqqarneqartoq tusarakku upalungaarsimanermi kalerrisaarutit tamarmik aallartipput.

- Ilisimatusarnerup politikkikkut siunertamut qanoq atorneqarsinnaanera ernumanarsinnaavoq. Tamanna ajuusaarnarluinnarpoq.

Amerikamiut Kalaallit Nunaanni konsuliat Nuummi konsulip allaffiani nutaami maajimi qaaqqusanut tikilluaqqusisoq uani takuneqarsinnaavoq. Assi © : KNR / Markus Valentin

Lise Autogenap Nuummi Amerikamiut Konsulateqarfiani konsulimit Susan A. Wilsonimit attaveqarfigineqarsimalluni aamma oqaatigaa.


Tamanna Nuuk Science Weekimi misissuiviup suliaqarnera pillugu saqqummiinerata kingorna pivoq.

- Kisianni oqaloqatigiinneq USA pillugu pissutsit pissutigalugit ajornakusoortoq misigisimavunga.

Ilisimasanik annaasaqarneq

Lise Autogenap USA-mut atatillugu pissutsit tassunga killinnerat uggoralugu isertuutinngilaa.

Taassuma Josephine Nymand assigalugu suleqatigiinnermi killilersuinerit Issittoq pillugu ilisimasanik amigaateqarnermik kinguneqartoq KNR-imut oqaatigaa.

- Silap pissusia pillugu ilisimatusarneq ataatsimut isigalugu ernumanartippara, pingaartumik nunagut akimorlugit kulturikkut suleqatigiiffiummat.

Pinngortitaleriffimmi pisortap USA-mik suleqateqalerniarnerup unitsinneqarnera aamma kinguneqarsimasoq qaammat matumani siusinnerusukkut oqaluttuaraa: - Ruslandimut tunngatillugu siornatigut taama pisoqarpoq, suleqatigiinnerpullu tamaat annaavarput. Tassani nunamut qeriuaannartumut Sibiriamilu pissutsinut tunngatillugu pisoqaqattaarpoq, pisortaq Josephine Nymand oqarpoq. Assi © : Markus Valentin / KNR

Narsami ilisimatusarfik kulturikkut ilinniartitsinermillu suliaqarfimmik angallattakkamik pilersitsiniarluni suliniummut aningaasanik maannakkut ujartuivoq. Taanna illoqarfimmi meeqqat suleqatigalugit pilersinneqassaaq.


Tassani suliniuteqarnermit Issittumi, Canadami saamillu akornanni Sápmimi assingusunik suliaqarfeeraqalernissaa neriuutaavoq. 

- Tassanngaanniit isigalugu USA-mik suleqateqarsinnaannginneq ajuusaarnaraluarpoq. Piorsarsimassutsip ineriartortinneqarnerani imaassinnaavoq suleqatigiinnerit allaanerusumik nalilersorsinnaagigut.  

- Taamaattoqartilluguli isumannaallisaanikkut misissueqqissaarneq siunnersuinerlu pingaaruteqassapput. Immaqa aamma suleqatigineqareersut aqqutigalugit suliarineqarsinnaavoq.  

Amerikamiit suleqatini ikiorai

Nutaanik suleqateqarnissap unitsinneqarnerani equngasoqaraluartoq Lise Autogena aalajangiusimaannarpoq. 

Taanna isumaqarpoq nunatsinni ilisimatusartut USA-mik suleqatiginnikkumannginnerat Atlantikup illuatungaani suleqatinut ikiuutaasinnaasoq. Taakkumi ersarissumik oqaaseqarnermikkut annaasaqariaannaanerummata.  

- Ilisimatusarnerup politikkikkut sunnerneqarnerata sakkutooqarnikkullu akuleruttoqarnerata akuerineqarsinnaannginnera pillugu arlaatigulluunniit USA-mut attaveqartoqartariaqarpoq.

- Ataatsimut isigalugu Amerikamiut politikkiat silap pissusiata ilisimatusaatigineqarneranut ajornartorsiortitsivoq. Tamanna paasissutissat attaveqaasersuutillu aserornerisigut, aserorterinissamik siorasaarinikkut oqaatsillu aalajangersimasut atorneqarnissaannut killilersuinermikkut.