Aqqalu Jerimiassen inuiattut erinarsuutitsinnik ataasiinnarmik peqarusuttoq

1979-imi aallartippoq. 

Maanna ukiut 47-t qaangiuttut, Nunatsinni pisortatigoortumik inuiattut erinarsuummik ataasiinnarmik suli peqanngilagut. Taarseraallugit marluk atorneqartarput, tassaasut “Nunarput utoqqarsuanngoravit” aamma “Nuna asiilasooq”. Tamatuma aalajangersagaqarnissaa MASSAKKUT pisariaqalertoq, Aqqalu Jeremiassen Atassummi siulittaasoq isumaqarpoq. 

- Pisortatigoortumik peqartariaqaratta. Maannakkut ilaanni soorlu inuiattut ullorsiornitsinni timersuutinilluunniit unammisoqartillugu – erinarsuutit assigiinngitsut atorneqartarput. Taamannak ilaa pisinnaannginnatta aalajangersagaqartariaqarpugut: Erseqqarissumik sorleruna pisortatigoortuusoq imaluunniit nutaavimmik pisaarniarpugut?, Aqqalu Jeremiassen KNR-imut oqarpoq.

“Nunarput utoqqarsuanngoravit” isikkamik arsarluni unammiuaarnermi atorneqartoq, “Nuna asiilasooq” assammik arsarluni unammiuaarnermi atorneqartoq oqaatigaa.

Aqqalu Jeremiassenilli erinarsuummik aalajangiisoqarnissaa kisiat pinngilaa. Erinarsuutip pisortatigoortunngortinneqartup versii sumiorpaluutinut arlalinnut nutserneqarnissaa siunnersuutigaa – tassa kalaallisut (kitaamiutut), iivi oraasia (tunumiutut) aamma inuktun (avannaarsuarmiutut, aaqq.).   

- Nunatsinni oqaatsit sumiorpaluutit ilitsoqqussaralugit atukkagut pingaaruteqartuupput paariinnassallugit. Aamma nunatsinni amerlangaatsiartut illersorneqarnissaat, peqataasutullu misiginissaat ilanngullugu siunnersuutip allannerani eqqarsaatiginikuuara, taanna oqarpoq. 

Aviisini 1990-imi ussassaarut

Oqaatigineqareersutut pisortatigut inuiattut erinarsuutitta sorliunissaa pillugu, Inatsisartuni politikerit aatsaat isummersorfigilinngilaat. Siullermiilinngilluinnarput. Isuma 1979, 1990, 1992, 1994, 2000, 2002, 2003 2017-imilu oqallisigineqartartoq, Meeqqanut, Inuusuttunut, Ilaqutariinnut, Nunamut Namminermut, Ilinniartitaanermut, Kultureqarnermut, Timersornermut Ilageeqarnermullu Naalakkersuisup Aqqalu Jerimiassen allakkatigut akissuteqarluni nalunaaruteqarpoq. 

 "Nunarput utoqqarsuanngoravit" uani tusarnaaruk.

Kalaallit aviisiini marlunni ussassaarut aasami 1990-imi naqinneqarpoq. Tassani atuartartunut inuiattut erinarsuummik kissaateqaqqusillutik  kajumissaaruteqartoqarpoq.

“Nuna asiilasooq” 33-nit taaneqarpoq. “Nunarput utoqqarsuanngoravit” marlunnit siunnersuutigineqarluni. Aamma erinarsuutip pingajorisinnaasaanik marlunnik siunnersuuteqartoqarpoq, taalliamillu nutaarluinnarmik ataatsimik siunnersuuteqartoqarluni.

Suliaq naassaanngitsumik oqaluuserineqarsinnaanngitsoq, 1992-imi oqaatigineqartoq

Inatsisartut ataatsimiinneraani imaqarniliami tallimanngorneq 14. Oktobari 1994-imeersumi allaqqavoq: 

“Oqaaseqaatigineqartut amerlanersaat „Nuna asiilasooq“-mik tapersersuipput, Inatsisartulli paasivaat taama ikittunnguanik oqaaseqartoqarnera tunngavigalugu aalajangiisoqarsinnaanngitsoq. Taamanikkut inatsisartut siulittaasuata Lars Chemnitzip Inatsisartut paatsiveerusimaarnerat pakatsissutigigaluarlugu, suliaq ingerlateqqinniarlugu neriorsuivoq. Suliaq kingullermik pingasunngornermi marsip 18-iani 1992-imi Inatsisartuni oqaluuserineqarpoq, tassanilu siulittaasoqarfiup partiit erseqqissumik isummernissaat piumasaraa, paasigamikku suliaq naassaanngitsumik oqaluuserineqarsinnaanngitsoq.”

- Taamannak ilaa pisinnaannginnatta aalajangersagaqartariaqarpugut: Erseqqarissumik sorleruna pisortatigoortuusoq imaluunniit nutaavimmik pisaarniarpugut?, Aqqalu Jeremiassen oqarpoq.

Inuiattut erinarsuutitsinni marlunni sorleq nuannarineruiuk?

- Toqqaannartumik taalluaannaraanni “Nunarput utoqqarsuanngoravit” meeraallungali qaatuussaraara. “Nuna asiilasooq” pinngitsoorani taallamigut arlaatigut attortinnartuaannarpoq, una qanorluunniit ikkaluarpallu taakku arlaat “Nunarput utoqqarsuanngoravit” toqqaannartumik sungiusimaneruara inuiattut erinarsuutitut.

Erinarsuutip “Nunarput utoqqarsuanngoravit” titarneri marluk Aqqalu Jeremiassenip erinarsorlugu appippaa: