Timmissat amiinik atisaliat tippiliallu takutitassiat

Nunatta Katersugaasiviani timmissat amiisa qangarsuaaniit atisanut atorneqarnerat pillugu nutaamik saqqummersitsisoqalerpoq. Ilaatigut takutinneqassapput inuup timaasa panernikut Uummannap eqqaani Qilakitsumi nassaarineqartut timmissat amii assigiinngitsut tallimat atorlugit atisaliat. Aamma timmissat amii atorlugit tippiliat 1900-kkunni mersorneqarsimasut takuniarneqarsinnaassapput. Saqqummersitsineq tallimanngorpat ammassaaq.

Naggueqatigiit Inuit qangarsuaaniilli timmissat amii atisatut atortuarsimavaat.

Oqorsaatit timmissat amii meqqullit atorlugit katitikkat, annoraanut ilupaqusiunneqartarput, annoraat tassaasinnaasarlutik puisit tuttullunniiit amiinik suliat. Ukiuutillugu annoraat timmiallit pinngitsoorneqarsinnaasanngillat. Nalinginnaangaarmata oqaaseq timmiaq ulloq manna tikillugu atorneqarpoq, soorlu arnat kalaallisuuisa timmiaannut. Kalaallisuut timmiartaat timmisaat amii atorlugit suliat ulloq manna tikillugu nassaassaapput.

Timmissat amiisa annoraap ilupaqutaasut atorneqartarnerat 1800-kkut qeqqanni taamaatinneqariartorpoq, taarsiullugulu annoraamernit assigiinngitsunik sananeqaatillit nunatta avataaneersut tikisinneqartalerput. 1900-kkut qiteqqunnerat tikillugu nunatta ilaani timmiaqarneq suli nalinginnaavoq.

Timmissat amii illumi pinnersaatitut

1900-kkut aallartinneranni timmissat amiinik kusanartuliat, tippit peqquttanut ulittut iikkamiluunniit assiliaatissatut sanaartorneqartalerput. Pingaartumik sorsunnersuup aappaata nalaani Sisimiunit kujammut illoqarfinni nunarfinnilu arlalinni tunisassiarineqartalerput.

Nioqqutissanik 1915-imiit 1939-imut  nalunaarsuinerit malillugit tippit 17.500 sinneqartut KGH-mit (Den kongelige grønlandske Handel) Danmarkimi tuneqqitassanngorlugit pisiarineqarsimapput.

Ulit tippillu iigarmiut arnat utoqqaat, uillarnerugajupput, nioqqutissiaat pingaartumik ukunanngaanneersuupput: Kangaamiut, Maniitsoq, Qassimiut aamma Nanortalik. Nioqqutissiorneq 1920-kkunni annerpaasimavoq ukiumut tippit 2.000-t KGH-mit pisiarineqarsimallutik.

Saqqummersinneqalerput

Nunatta Katersugaasiviani Allagaateqarfianilu saqqummersitsineq nutaaq qangarsuaaniit timmissat amiisa atorneqarnerannik oqaluttuartuuvoq. Ilaatigut takutinneqassapput inuup timaasa panernikut Uummannap eqqaani Qilakitsumi nassaarineqartut timmissat amii assigiinngitsut tallimat atorlugit atisaliat. Aamma timmissat amii atorlugit tippiliat 1900-kkunni mersorneqarsimasut takuniarneqarsinnaassapput.

Saqqummersitsineq tallimanngorpat juunip 17-iani ammaruni novembarip aallaqqaataani matussaaq. Katersugaasivimmi inspektør Georg Nyegaard ilisimatitsivoq.

Isummersuutit



Nutaarsiassaateqarpit?

Nutaarsiassaateqarpit?

1717-imut SMS-erit, UNNIA allariarlugu kingornalu oqaluttuat allallugu.

Immersuivik atorlugu allaffigitigut knr.gl/1717

Emailikkulluunniit 1717@knr.gl

KNR TV: TekstTV-mi paasissutissat

TTV q 110 Ullut tamaasa nutaarsiassat

TTV q 400 Timmisartuutinissat
aallartussat tikitussallu

TTV q 300 Tv-kkut aallakaatitassat
tulleriiarnerat

TTV q 300 radiukkut allakaatitassat
tulleriiarnerat