Qallunaatsiaat Issittumi aarrinik piniapilunnertik pissutigalugu inuuniarnikkut atugarisatik namminneq ilungersunartunngortillugit tammakaasimassasut ilisimatuut inerniliuppaat.Assi: Jette Arneborg

Qallunaatsiaat nungutaanertik namminneq pisuussutigaat?

Misissuinerup nutaap aarrit piniapilunneqarnerat qallunaatsiaat nunatsinniit tammarnerannut pissutaasut ilagigaat takutippaa.

Hans Egedep nunatsinnut 1721-imi pigami neriuutigigaluarpaa qallunaatsianik nassaassalluni. Piffissamilu sivisuumi alapernaarsuigaluarpoq - qallunaatsiaalli tammarsimapput.

Siulilersaarutit ilumuussagunik - nunatsinni qallunaatsiaat nunatta kujataata kippasissuani 985-imit najugaqarsimasut avannaamioqatigiinneersuupput.

Qallunaatsiaat 1400-ikkut qiteqqunneranni tammartut ullumikkut ilisimavarput. Soorli tammarnersut maannamut suli nalornissutaasarpoq.

Norgemiut tuluillu ilisimatuut misissuinermik, ilisimasat katitertakkatut ittut ilassutissaannik manna saqqummersitsipput, Videnskab.dk allaaserisaqarpoq.

Qallunaatsiaat Issittumi aarrinik piniapilunnertik pissutigalugu inuuniarnikkut atugarisatik namminneq ilungersunartunngortillugit tammakaasimassasut ilisimatuut inerniliuppaat.

Aarrit pisarineqartut milligaluttuinnartut

Europamiut afrikami nagguaatsut tuugaavinnik eqqussuingaatsialernerat pissutigalugu qallunaatsiaat tuugaanik nioqquteqarnermi 1200-ikkunni unammillerneqangaatsialersimasut nalinginnaasumik ilisimaneqarpoq.

Nioqquteqarnermi unammillertoqarneruleriartornera pissutigalugu skandinaviamiut niuertut imminnut pisarissersorlutik Kalaallit Nunaannukartartut naggataatigut ikinnerulerput.

Qallunaatsiaat taamaalillutik aningaasaqarnerat ajalusoormat immikkoortorujussuanngorput, tamatumalu malitsigisaanik tammarlutik.

Misissuinermi nutaami kingullermi tamanna isummiussaagallarpoq – tapiliussartaqarlunili.

AAMMA ATUARUK Hvalrostænder giver nye spor om nordboernes forsvinden

Europamut niuerutigineqarsimasunit aarrit 67-it niaquisa saarngisa DNA-vinik misissuinermit allanngoriartornermik soqutiginartumik ilisimatuut paasisaqarput.

Qallunaatsiaat 1400-ikkunni tammarnissaata tungaanut, qallunaatsiaat najugaqarfigisaannit ungasinnerusuni avinngarusimasumi aaffattaarisaat milligaluttuinnarput.

Tamaviaarluni piniartoqalerneranut aalajangersimasumillu piniapilunnermik tamanna kinguneqarsimasoq takussutissaqarneruleriartuinnarpoq, misissuinermik nutaamik allaatiginnittuni pingaarneq, Cambridge Universitymeersoq, James Barett ilaatigut taama inerniliivoq.

Ilisimatooq: Silap pissusia avinngarusimanerallu pissutaasut ilagaat

Issittumi itsarnisarsiorneq qallunaatsiaallu oqaluttuassartaat pillugit Danmarkimi katersugaasivimmi ilisimatusartup, Jette Arneborgip qallunaatsiaat aaffanniartarnerannut atatillugu James Barrettip suliaqarnera ilisimavaa.

- Katersugaasivimmi misissuinitsinnit misissuinerannut tapersiissuteqarpugut, suliaqarnerat soqutiginarluinnartuusoq isumaqarpunga, Jette Arneborg Videnskab.dk-mut oqarpoq.

- Aarrit tuugaavinik niuerneq qallunaatsiaanut pingaaruteqarluinnartuusimanissaa qularnanngilaq. Inuuniarnerminni atugassaminnik sakkussiornissaminnut saviminermik pisariaqartitsipput. Saviminernillu pissarsiniarunik Europamut niuertariaqarput, Jette Arneborg nassuiaavoq.

AAMMA ATUARUK Qallunaatsiaat aarrit tuugaavi pillugit Nunatsinnut nunassissimasut

Taassuma qallunaatsiaat nunatsinnit tammarnerannut aarrit tuugaavinik niuerneq aamma pissutaanerarpaa, isummiussaagallartorli taannaannaasinnaanngitsoq aamma erseqqissaatigaa.

Jette Arneborgip silap pissusia avinngarusimaleriartuinnarnerlu pingaarnertut pissutaasutut erseqqissaatigai.

Indonisiami Javap eqqaani 1200-ikkunni innermik anitsisoqarujussuarpoq. Innermik anitsisoqarnerani arsakut silaannarmiilersut annertungaarmata nunarsuarmi silap pissusia ilungersunartorsiorfiulerpoq, Kalaallit Nunaallu taamanikkut aamma eqqugaasimassaaq.

Kalaallit Nunaata niueqatiginissaanut silap nillernerunera allanngorarneralu pilerinannginnerulersitsipput, taamaalilluni avinngarusimasoqarnerulerluni, Jette Arneborg Videnskab.dk-mut nassuiaavoq.

Isummersuutit



Nutaarsiassaateqarpit?

Nutaarsiassaateqarpit?

1717-imut SMS-erit, UNNIA allariarlugu kingornalu oqaluttuat allallugu.

Immersuivik atorlugu allaffigitigut knr.gl/1717

Emailikkulluunniit 1717@knr.gl

KNR TV: TekstTV-mi paasissutissat

TTV q 110 Ullut tamaasa nutaarsiassat

TTV q 400 Timmisartuutinissat
aallartussat tikitussallu

TTV q 300 Tv-kkut aallakaatitassat
tulleriiarnerat

TTV q 300 radiukkut allakaatitassat
tulleriiarnerat