- Aap, akiuussutissaq virusinut allanguuteqalaarnikunut aamma illersuutaasinnaavoq.Assi: KNR / Malik Brøns

Nakorsaanerup Facebookikkut apeqqutit akissuteqarfigai: Akiuussutissaq annikitsumik napparsimatitsisarpoq

KNR-ip atuartartut coronamut akiuussutissamut tunngatillugu apeqqutai allattorpai taakkulu nakorsaanermut apeqqutigalugit. Akiuussutissaq qanoq sunniuteqartarnersoq nakorsaallu allanik qanoq malunniuteqartarnersoq pillugu uani ilaatigut atuagaqarsinnaavutit.

Covid-19-imut akiuussutissaq nutaaq allanik sunniuteqartarpa? Toqqutigineqarsinnaava?

KNR-imit atuartartugut akiuussutissamut nutaamut ilisimasaqarnerulernissaq pillugu Facebookikkut apeqquteqartippagut.

Akiuussutissaq nunatsinniittoq:

 

Nakorsaasiorfimmit, Pfizerimit BioNTechimiillu akiuussutissat siulliit nunatsinnut ukiortaanngilaartoq tikiunneqarput. Inuit siulliit akiuussutissamik kapineqarnerat januaarip ulluisa sisamaanni Nuummi aallartinneqarput.

 

Akiuussutissat ilaat Ilulissanut ingerlateqqinneqarput, ullullu tulliani akiuussutissamik kapisinerit aamma aallartinneqarlutik.

 

Qaammat februaarinngunngitsoq suli covid-19-imut akiuussutissaq sineriammut ingerlateqqinneqartussanngorpoq. Aasianni, Sisimiuni Qaqortumilu innuttaasut tassani siulliunneqarput.

 

Suliffeqarfiup Modernap akiuussutissaliaa EU-kommissionimit aamma akuerineqarpoq. Akiuussutissap taassuma isumaginissaa ajornaanneruvoq.

 

Nakorsaanerup Modernamit akiuussutissaq nunatsinnut qaqugu tikissanersoq ilisimanngilaa, Modernamiimmi akiuussutissaq nunanut amerlasuunut utaqqisunut tunniussaqarsinnaanngikkallarpoq.

 

Akiussutissarmi nutaaq akiuussutissatut maanna atorneqartutulli nillertorujussuarmiitsinneqarnissaa pisariaqanngilaq.

KNR-ip apeqqutit ilai Nakorsaaneqarfimmut nassarpai, taakkulu nakorsaanermit Henrik L. Hansenimit nakorsamiillu Paneeraq Noahsenimit akissuteqarfigeqquagut.

Apeqqutit ilaat aaku:

1. Akiuussutissaq qanoq sunniuteqartarpa?

- Kapitikkaanni virusip sannamineeraata assinganik timimut pisoqartarpoq, taava timip ilisarisinnaalertarpaa, taamaalillunilu akiuussutissaq nammineq sanallugit ilisarisinnaanngortarlugit. Una virusetaqanngilaq, virusilli sannaata ilamernganik imaqarpoq. Tamaalilluni timip ilisarisinnaanngortarlugu.

Qanorli taamaaliortoqarsinnaava?

- Assaqqukkut nalinginnaasumik kapitittoqartarpoq. Akiuussutissaq timimi proteinip aalajangersimasup sananeqarnissaa pillugu timip nappaammut akiuussutissaanut ilitsersuisarpoq.

AAMMA ATUARUK Nakorsaaneq akiuussuserneqarsimanermut uppernarsaat pillugu: Suli angunngilarput

- Protein taanna timimi sanaartorneqartoq ”spikeproteinimik” taaneqartarpoq. Taassuma coronavirusip saaniittutulli kapinartoqartutilli innera pissutigalugu tama taaneqartarpoq.

 

 

- Timip nappaammut akiuussutissaani spikeprotein ilisarineqarsinnaalertarpoq, taamaalilluni timi spikeproteinimik tullissaani naapitsinermini virusimut sukkasuumik akiuussinnaalluni.

- Akiussutissaq timip DNA-vanut ilanngutissanngilaq. Timip nappaammut akiuussutissaata virus ilikkareeramiuk akiuussutissap imarisaa timimi arrortarpoq.

2. Suut malunniutaappat, sunniutillu sorliit ulluni siullerni qulinit 14-inut naammattoorneqarsinnaappat?

- Malunniutai sunniutipilunniutigisinnaasaat tassaapput timip nammineq akiuussutissaliornerani qisuariarnera. Tassaasinnaapput kissarnininneq, saarnerilertoqarsinnaavoq aamma merianngusoqalersinnaallunilu inuummarluttoqalersinnaavoq. Taakkua isumaqaannarput timip nammineq akiuussutissaa aallartinneqartoq taavalu pissusissamisut una akiuussutissaq timiminngaanniit tiguneqartoq.

- Siullerpaamik malugissaasoq tassaavoq kapitiffikkut anniassuutit, aappillersinnaavoq. Taava ullut ikittunnguit ingerlanerini imaassinnaavoq kissarninittutit, inuummarluttutit, merianngusutit. Kisianni taakkua qaangiuteqqittarput ullut ikittunnguit ingerlaneranni.

Inuummarlukkaanni ernumasariaqarpa?

- Ernumassutissaanngilaq, isumaqaannarpoq timi qisuariartoq taamaalillunilu nammineq akiuussutissanik aallartittoq.

 

 

- Akiuussutissamik kapitereernermi sakkortuumik ersiuteqartoqartoqassaguni taamaallaat nakorsaq attavigineqartariaqartoq nun.gl-imi allassimavoq. Taakku assersuutigalugu tassaasinnaapput sapigaqarnermut ersiutit soorlu anersaartorniarnerup ajornakusoornera imaluunniit amikkut aniornerit. Ersiutit akiuussutissamik pissuteqarnersut imaluunniit allanik pissuteqarnersut nakorsap nalilissavaa, nakorsaataasinnaasumillu aallartitsisoqarsinnaalluni.

Suli tunillatsittoqarsinnaasoq

3. Sooruna marloriarluni kapitittoqartussaasoq?

- Akiuussutissamik kapitikkaanni taava siullermik timitta nammineq akiuussutissaanik qisuariartarpoq sukkasuumik, taava taanna sukkasuumik qisuariarneq tammapallattarpoq sapaatip akunnera ikittunnguit ingerlaneranni. Timip eqqaamassaguniuk taava kapiteqqittarpugut, tassani sivisunerusumik akiuussutissap iluaqutaanissaa tassani eqqanaarneqartarpoq.

4. Akiuussutissaq iluaqutaanersoq uppernarsaatissaqarpa?

- Iluaqutaanersoq misissornikuuvaat, misissornikuugamikku soorunami akuerineqarpoq, inunnut atorsinnaanngorlugu. Misissuinermi pingasoriarlugu misissorneqarnikuuvoq, inuit ikittunnguit, amerlanerulaartut taava amerlasoorpassuit, nunat assigiinngitsut peqataaffigisaat. Taamalillutik takusinnaavaat kapitittut hunnorujuugaangata 95-it missaaniittut illersorneqartartut.

5. Inuit peqqissut, napparsimanngitsut akiuussutissaq pisariaqartinngilaat. Tamanna ilumoorpa?

- Naamik, inuiaqatigiinni kikkut tamarmik akiuussutissamik kapitinnissaat pisariaqartinneqarpoq. Inuusuttut qaqutigorujussuaq napparsimarujussualertarnerat ilumoorpoq, kisianni inuiaqatigiinni tuniluuttoqalernissaa pinaveersaartissagutsigu taava inuiaqatigiinni amerlasuut kapitissimanissaat pisariaqarpoq, taamaammat ukiut naapertorlugit eqimattat tamarmik akiuussutissamik kapitinnissaat kaammattuutigaarput.

AAMMA ATUARUK Akiuussutissamik kapuineq illoqarfinni nutaani pingasuni aallartinneqangajalersoq

6. Akiuussutissamik kapitissimagaluarluni tunillatsittoqarsinnaava?

- Aappi, tunillatsittoqarsinnaavoq. Akiuussutissaq qanoq sivisutigisumik sunniuteqartarnersoq piffissami matumani ilisimanngilarput, piffissap aalajangersimasup qaangiunnerani tunillatsittoqarsinnaanngoqqissanersoq naluarput. Allalu, akiuussutissamik kapitissimagaluaraanni allanut tunillaasoqarsinnaagunarpoq.

- Taakku piffissami matumani ilisimasaqarfigivallaanngilagut. Kisianni inuit angalangaatsialeqqinnissaanik oqaluuserinninnissatsinnut pingaaruteqangaatsiarpoq.

7. Taava sooq akiuussutissamik kapitittoqassava?

- Akiuussutissamik kapitissimagaanni kapitinnikuunnginnermit sakkukinnerusumik napparsimasoqarnissaa pingaaruteqarneruvoq. Akiuussutissamik kapitissimalluni napparsimarujussuartoqalinnginnissaa akiuussutissap sunniutaani pingaarnerpaavoq.

8. Akiuussutissaq virusimut allanngortumut nutaamut iluaqutaava?

- Aap, akiuussutissaq virusinut allanguuteqalaarnikunut aamma illersuutaasinnaavoq.

9. Akiuussutissaq qanoq sivisutigisumik timimiissava?

- Taanna suli naluneqarpoq, sivikitsumik taakkua akiuussutissamik kapitinnikut malinnaaffigeqarnikuugamik, taamaattumik suli naluarput qanorpiaq sivisutigisumik akiuussutissaq timimiittarnersoq aamma qanoq sivisutigisumik illersuutaasinnaanersoq. Misissuinermi peqataasut akiuussutissalerneqarnikut siulliit, taakkua suli malinnaaffigineqarput, taamalilluta piffissap ingerlanerani ilisimasagut amerliartuinnaavittussaapput.

Sapigaqarneq sapigaqarnermilu qisuariaatit

10. Anersaartuutitigut nuakkaanni imaluunniit sapigaqaraanni akitillunilu suut sunniutaappat?

- Sapigaqaraanni akiuussutissamik kapitittoqarsinnaavoq, kisianni soorunami kapitinnermi siullermik sakkortoorujussuarmik sapigaqarlutik qisuariaruit kapiteqqissanngilatit. Taava isumaqarpoq sapersimagit. Akiuussutissalersuinerni amerlasuut sapigallit kapitinnikuupput, sivisunerulaartumik malinnaaffigineqarput. Kisianni ajoquteqanngillat.

 

 

- Astmartut aamma sapigallit soorunami akiuussutissamik kapitinnissaminnut periarfissinneqassapput. Kapitereernerup kingorna 15 minutsit missaani utaqqeqqaartarput. Arlalinnik sapigaqaraanni 30 minutsit missaanni utaqqeqqaartarput takuniarlugu ajunnginnersut.

11. Qularutiginnittut akiuussutissarlu pillugu aarlerisaarinernik oqaluttuanik siaruarterisut amerlapput. Nunani llani inuit marluk akiuussutissamik kapineqartut toqusimasut ilaatigut oqallisigineqarpoq.

Taakku qanoq oqaaseqarfigisarpisigit?

- Torrak taanna qaqinneqartoq, eqqaamasariaqarparput uku siulliit kapitittut tassaapput sanngiinnerpaat utoqqaanerpaallu, taava tassani allanik peqquteqarlutik toqunissaat kapitereernerup kingorna toqusinnaanissaat annertoorujussuuvoq, kapuummik peqquteqanngikkaluartumik.

- Taakkua eqqaamanissaat pingaaruteqarpoq, soorunami kapitereernerup kingorna toqusoqassooq, kisianni akiuussutissamik kapitinnermut tunngassuteqanngitsumik kisiannili nappaatimik immaqaluunniit ukioqqortunermik pissuteqarlutik.

12. Akiuussutissaq sakkortuumik kingunerluutigineqarpat taava kina akisussaasuuva? Aamma sooruna aatsaat sakkortuumik kinguneranik napparsimasoqalerpat iliuuseqartoqarniartoq?

- Arlaat sakkortuumik malunniuteqassagaluaruni taava peqqinnissaqarfimmi arlaatigut ajoqusertarnertulli taarsiivigineqartoqassaaq. Taamaalilluni taarsiivigineqarnissamut qinnuteqartoqarsinnaavoq.

- Kisianni napparsimarujussuartoqalissagaluargaluaruni imaluunniit ajoqusertoqassagaluaruni taava taama eqqugaasinnaasunut isumaginninnermi aaqqissuussinerit nalinginnaasut atorneqartussaapput. Kisianni sakkortuumik sunniuteqarfigineqartut ikittuararsuunissaat naatsorsuutigaarput.

13. Kræftimik tinusoqarneranut katsorsartikkaanni taava akiuussutissaq akuerineqassava?

- Aap. Eqimattat taama nappaateqartut, covid-19-imik napparsimarujussuarsinnaasut akiuussutissamut akuersinissaat sakkortuumik innersuussutigineqarpoq, taamaammat akiuussutissamut angernissaat kaammattuutigineqarpoq.

14. Nakorsaanerup politimesterillu akiuussutissamik kapitinnerat qaqugu takussavarput?

- Uagut tulleriissaarinermi kingullerniippugut, akiuussutissamik kapiteqqaartussat utoqqaanerupput, taava ilungersunartumik nappaateqartut taamaammat uagut akiuussutissamik neqeroorfigineqarnissatsinnut piffissaq suli sivisulaarpoq. Akiuussutissamik kapitinneq akeqanngilaq, neqerooruteqartoqarneranillu akuersissanerluni nammineq aalajangerneqassalluni.

- Peqqinnissaqarfilli meeqqanut 16-iliineqarsimanngitsunut, naartusunut milutsitsisunullu akiuussutissamik neqerooruteqarsinnaanngilaq, akiuussutissarmi eqimattanut taakkununnga suli akuersissutigineqanngilaq.

Isummersuutit



Nutaarsiassaateqarpit?

Nutaarsiassaateqarpit?

1717-imut SMS-erit, UNNIA allariarlugu kingornalu oqaluttuat allallugu.

Immersuivik atorlugu allaffigitigut knr.gl/1717

Emailikkulluunniit 1717@knr.gl

KNR TV: TekstTV-mi paasissutissat

TTV q 110 Ullut tamaasa nutaarsiassat

TTV q 400 Timmisartuutinissat
aallartussat tikitussallu

TTV q 300 Tv-kkut aallakaatitassat
tulleriiarnerat

TTV q 300 radiukkut allakaatitassat
tulleriiarnerat