Kinaassutsimik isertuussisunit nunanillu allaniit tapiissuteqarneq inerteqqutaalersoq

Inatsisartuni akunnerpassuit oqallittoqareersoq – nunatsinni politikikkut suliaqarnermut nunanit allanit tapiissuteqarnermut inerteqquteqalernissamut siunnersuut – akuerineqarpoq.

Allattoq Christine Hyldal

februaarip 04-at 2025 15:25

Oqallinnermi oqaluuserineqartorpassuupput. Donald Trumpip nunatsinnik aqutsilerusunnera, Hitleri, ”Nunatsinni aningaasanik pisiarineqarsinnaanngitsugut”, partiimut tapiissutit, inuussutissat akii, Rusland aamma namminiilivinneq.

Inatsisartuni siulittaasoqarfiup, Anders Olsenimit IA-meersumit inuttaqartup oqallinneq allamut sangusoq – politikerillu imminnut torernerusumik oqaluffigissasut arlaleriarlugit oqaatigineqarput.

Oqallinnermi nunanit allanit kinaassutsiminnillu isertuussisunit nunatsinni politikkimut tapiissuteqarnissamut inerteqquteqartitsilernissamut inatsisissatut siunnersuut nutaaq oqqatissutaavoq. Inatsisissatut siunnersuut Inatsisartuni ullumi tuaviortumik oqaluuserineqarrlunilu akuerineqarpoq.

Inatsit nutaaq nunanit allanit tapiissuteqarnissamut inerteqquteqartitsisoq

Partiit nunanit allanit imaluunniit kinaassutsiminnik isertuussisunit tapiissuteqarfigineqarsinnaanerat inerteqqutaassaaq.

Inerteqquteqarneq partiit immikkoortortaqarfiinut inuusuttaannullu aamma atuutissaaq.

Inatsit Folketingimut Inatsisartunullu ilaasortanut sinniisussanullu aamma atuuppoq, aamma Folketingimut Inatsisartunullu qinersinissamut sassartunut.

Partiit namminersortunit tapiissutit 200.000 koruuninit amerlanerunissaat inerteqqutaassaaq, imaluunniit ataasiakkaat tapiissuteqarnerat 20.000 koruuninit annerussanani.

Inummilli 1000 koruunit ataallugit tapiissuteqartoqarniaruni tamanna kinaassutsimik isertuussiffiusinnaassaaq. Inatsisissatut siunnersuut naapertorlugu tamanut saqqummiunneqarnani 1000 koruunit tikillugit tapiissuteqartoqarsinnaavoq.

Inatsisissap siullermeerneqarnerata kingorna allannguutissat arlaqarput, taamaalilluni inatsisip Danmarkimit partiimut tapiissuteqartoqarnissaa inerteqqutaatinngikkaa maanna erseqqissarneqarluni.

Partiit Danmarkimit tapiissutinut isiginnittaatsitik 2025-mi ukiakkut ataatsimiinnermi allanngortippaat. Taamaattumik partiinut tapiissutit Danmarkimeersut Savalimmiuneersullu inerteqqutaalernissaat pillugu inatsisissatut siunnersuut ataatsimiititaliamit maanna suliarineqarpoq. Inatsisissatut siunnersuut Inatsisartuni februaarip aqqarnganni 2026-mi oqallisigineqaqqissaaq.

Allisiguk

- Siunnersuut pingaaruteqarpoq, Siumumit, Doris J. Jensen oqarpoq.

- Nunatsinni qanorluunniit aningaasat atorlugit pisiarineqarsinnaanngilagut. Tamat oqartussaaqataaneranik innuttaasunillu illersuinissarput pingaaruteqarpoq. Nunanit allanit pissaaneqartut nunatsinni qinersinermut sunniuteqarsinnaapput, taamammat malittarisassat – aamma inunnut ataasiakkaanut erseqqissarnerat ajunngilluinnarpoq.

Partiimut tapiissut oqallisaalersoq

Nalerarli isumaqataanngilaq. Muminganillu, Hans Enoksen oqarpoq.

- Qanorluunniit oqaraluarussi uagut isumaqataanngilanga, Hans Enoksen oqarpoq.

- Avataanit imaluunniit nunatta karsianit aningaasanik pissarsineq eqqarsaatigigaanni suna assigiinngissutaava? Tamanna tamat oqartussaaqataaneranik illersuinermut tunngasinnaanngilaq.

Tamanna Anders Olsenip Inatsisartut siulittaasoqarfiannit oqallinnermik aqutsiniarsarisup torersumik oqaloqqusineranik kinguneqarpoq.

Naleqqap saniatigut illuatungiliuttut inatsisissatut siunnersuummut tapersiipput – Demokraatilli siulittaasuata Jens-Frederik Nielsenip nunatsinni partiimut tapiissutit aamma eqqartorpai.

- Partiimut tapiissutini ullumikkornit nalingiinnerusoqartariaqarpoq, taanna oqarpoq.

- Partii qanorluunniit mikigigaluaruni allaffeqarfeqarlunilu allaffissornertaqarpoq.

- Partiimut tapiissutit allami oqaluuseriumaarpagut, taakkununnga maannakkut tunnganngilaq, ataatsimiittarfimmit oqartoqarpoq.

Tamatuma saniatigut tapersiivoq:

- Donald Trump nunatta namminiilivinnissaanut siooranarpoq. Upperiatsajassanngilagut, imminut illersussaagut. Taamaammat inatsisissatut siunnersuut pingaaruteqarpoq. Inatsit nutaaq nunanit allanit pissaanerit maani sunniuteqarnissamut pisinissaata aarlerinarneranut annikilliissaaq, taanna oqarpoq.

Naleqqap siulittaasuata, Pele Brobergip tamanna ernumassutigaa, taassuma inatsisissatut siunnersuut ullup ataatsip ingerlanerinnaani taasissutigineqartussaammat tamanna aaqqiissuteqapallannerinnartut taavaa.

- Avataanit sunniuteqarnernissamut (inatsisissatut siunnersuut aaqq.) unitsitsissanerarpaat. Taama pingaaruteqartigippat taava siusinnerusukkut qaqinneqanngila, taanna aperivoq.

Atassummit Aqqalu Jerimiassenip oqaaseqartarfimmit nunarsuarmi oqaluttuarisaaneq uterfigaa – Tysklandip nazistinit aqunneqarnerata nalaanit Ruslandip nunarsuup aaqqissugaanerani ullumikkut inissisimaffianut Elon Muskillu ooriutilissuillu allat USA-mi pissaaneqarnerni inissisimanerat tikippai.

- Elon Musk nunani allani qinersinermi aamma sunniuteqaleruttorpoq, taanna oqarpoq, Tysklandimilu qinersineq innersuussutigalugu.

Naleqqamit Hans Enoksen unitsitsiniarpoq:

- Pisiniarineqarsinnaasutut nalilerniarsarivatsigut. Taamaattoqarsinnaanngilaq. Hans Enoksen kalaallit pillugit ilungersuussivoq, taanna oqarpoq.

Oqallinnermi sivisuumik unikkallartoqareersoq oqallinneq nalunaaqutaq marlunut nangeqqinneqarpoq. Siunnersuutip siullermeerneqarneranit arlalinnik allannguuteqartoqarpoq, taamaalilluni Danmarkimit partiimut tapiissuteqarneq inerteqqutaassanngitsoq maanna erseqqissarneqarluni.

SULIAQ NAATSUMIK

Donald Trump USA-mi præsidentit 47-ssaatut qinerneqarpoq. Taassuma nunatsinni aqutsilernissani soqutigalugu ivertinneqannginnermini oqaatigaa.

Taassuma oqarnera naapertorlugu tamanna USA-p sillimaniarneranut pisariaqarpoq. Tamanna Floridami Mar-a-Lagomi januaarip arfineq-aappaani tusagassiortunik katersortitsinermi oqaatigaa.

Tusagassiortunik katersortitsinermi tassani sakkutuulersornikkut nunatsinni aqutsilernissani mattunniarnagu oqaatigaa.

Naalakkersuisut siulittaasuata, Múte B. Egedep nunarput kalaallit pigigaat arlaleriarluni oqaatigaa. Taamaattorli naalakkersuisut USA suleqatiginerulerusukkaat oqaatigaa.

Danskit ministeriunerata, Mette Frederiksenip nunatta siunissaa pillugu aalajangiinerit tamarmik nunatsinni aalajngerneqassasut oqaatigaa.

Donald Trump Juniorip Nuuk 'takornariatut' januaarip arfineq-aappaani tikeraarpaa. Tikeraarnermini teqqianik MAGA-mik allassimasortalinnik agguaavoq, Nuummiunut ullup-qeqqasiortitsivoq inoqutinullu attaveqaatini saqqummiussassanik suliaqarluni.

Tamatuma kingorna angutaa nunatsinnut inuulluaqqussuteqarpoq, oqarlunilu "takuliivippugut".

Múte B. Egedep oqarnera naapertorlugu tikeraarnissamut tikilluaqqusaavoq.

Allisiguk

Inatsisissatut siunnersuut Naalakkersuisut kaammattuuteqarneratigut suliarineqarpoq, taannalu "nunatta naalakkersuisuinikkut innarlitsaaliorneqarnissaanik siunertaqarluni".

Inatsisissatut siunnersuummi "Kalaallit Nunaata nunarsuarmi sumi inissisimanini tunngavigalugu naalakkersuinikkut soqutigineqarnera naalagaaffiullu pissaanilissuup iligisap sinniisaasa Kalaallit Nunaannik tigusillutillu nakkutilliilernissaminnik soqutigisaqarnerminnik ersersitsisimanerat" eqqarsaatigineqassasoq allassimavoq.

USA-p præsidentiata, Donald Trumpip amerikamiut nunatsinnik aqutsilernissaa kissaatigalugu piffissami kingullermi arlaleriarluni oqariartuutigaa. Tamanna nunatsinnit Danmarkimiillu itigartitsissutigineqarpoq.

Inatsisartunut apriilip arfernat nallertinnagu qinersisoqannginnerani inatsisissatut siunnersuuteqartoqarpoq.

Kinaassutsimik isertuussisumit nunanillu allanit tapiissuteqartoqarnissaanut inerteqquteqarneq partiit immikkoortortaqarfiinut inuusuttaannullu tapiissuteqartarnermut aamma atuuppoq.

Tamatuma saniatigut inatsisip namminersortunit partiinut tapiissuteqartarnerup katillugu 200.000 koruuninik annerunissaa inerteqqutaalersissavaa. Imaluunniiit inuinnarnit ataasiakkaanit tapiissutit 20.000 koruunit sinneqarsinnaajunnaassapput. Inummilli 1000 koruunit ataallugit tapiissuteqartoqarniaruni tamanna suli kinaassutsimik isertuussiffiusinnaavoq.

Illit isummat pingaartittaqaarput. Nutaarsiassaq pillugu isorisat nersualaarinerillu uani tikilluaqquagut.