IA-p atuarfeqarnermik aaqqissuusseqqinnerup nutaap misissoqqissaarneqarnissaa kajumissaarutigigaa

IA-mit Inatsisartunut ilaasortap, Nivi Heilmann Efraimsenip aamma folketingimut ilaasortap, Aaja Chemnitzip oqarnerat naapertorlugu meeqqat atuarfiinik allannguerujussuarnissamik suliaqarnerup ingerlaqqinnginnerani eqqarsaatiginnilluartoqarnissaa pingaaruteqarpoq.

Allattoq Ann-Sophie Greve Møller

februaarip 21-at 2026 10:00

Nutserisoq Connie Fontain

Meeqqat atuarfiisa aaqqissuunneqarnerannik allannguerujussuarnissaq sapaatip akunnerata siuliata tungaanut tusarniaassutigineqartoq sukkavallaartumik suliarineqarpoq. Inuit Ataqatigiit taama isumaqarput.

Meeqqat atuarfiisa aaqqissuunneqaqqinnissaat amerlasuunit qisuariaateqarfigineqarpoq. Folketingimut ilaasortaq, Inuit Ataqatigiinneersoq, Aaja Chemnitz oqallinnermut maanna ilannguppoq.

- Kalaallit Nunaata avataanut ilinniariartortartut amerlanerpaartaat Danmarkimi ilinniartarput. Taamaammat oqaatsitigut piginnaasaqarluarnissaq pingaaruteqarpoq. Naak atuarfiit aaqqissuunneqarnissaat naalakkersuisut suliassarigaluaraat Folketingimi aamma ilanngutitinneqassaagut, taanna oqarpoq.

ULLUMIKKUT SIUNISSAMILU ATUARTITSISSUTIT

Meeqqat 1. klassimiit 3. klassimut atuartut atuartitsissutigineqartartut kalaallisut, qallunaatut, inuiaqatigiilerineq, oqaluttuarisaaneq, upperisarsiorneq, isumalioqqissaarneq, kisitsineq, pinngortitalerineq, inuttut ineriartorneq, eqqumiitsuliorneq, eqaarsaarneq kiisalu nipilersorneq, assassorneq ilusilersuinerlu ullumikkut aqqusaartarpaat. Nukarliit alloriarfianni atuartitsissutit tallimanut ikilisinneqarnissaat Naalakkersuisut siunnersuutigaat.
Inatsisissatut siunnersuut naapertorlugu atuartitsissutit tallimat tassaassapput: kalaallisut, kisitsineq, timersorneq silamilu sammisaqarneq, eqqumiitsuliorneq soorlu nipilersorneq, isiginnaartitsineq, illuliortaaseq aamma inuunermi piginnaasat.
Inuunermi piginnaasat atuartitsissutaavoq nutaaq, taannalu inatsisissatut siunnersuummi ilisaritinneqarpoq, nalerisimaarnermut akiuussinnaanermullu tunngasuulluni. Tamanna inuttut ineriartornermut taarsiutaassaaq. Atuartitsissutip imarisaa imminut naleqartinnermut, isumakkut peqqissuunermut, akiuussinnaanermut, ataatsimoornermut kinaassutsimillu ineriartortitsinermut allanngortinneqassapput.

Allisiguk

Naalakkersuisut meeqqat atuarfiisa aaqqissuunneqaqqinneratigut nukarlerni atuartunut tassa 1. klassimit 3. klassimut atuartunut atuartitsissutigineqartartut ikilisinneqarnissaat ilaatigut kissaatigaat. Meeqqat atualeraangata ilinniutit katillugit 13-iusarput. Taakku atuartitsissutinut tallimanut ikilisinneqassapput.

Danskisut atuartitsineq nukarlerni atuartitsissutigineqartarunnaarniartut ilagaat. Tassunga taarsiullugu meeqqat 4. klassinngoraangamik danskisut tuluttullu aatsaat atuartinneqartalissapput.

Tamanna ilinniartitaanermut naalakkersuisup, Nivi Olsenip (D) oqarnera naapertorlugu meeqqat kalaallisut oqaatsinut naammattunik ilisimasaqannginnerannik pissuteqarpoq. Taamaattoqarunnaarsitsisoqarusupporli, taamaammat nukarlerni atuartunut kalaallisut atuartitsineq sammineqalissasoq, Nivi Olsenip KNR-imit sapaatip akunnerani matumani siusinnerusukkut oqaatigaa.

Tamatuma saniatigut naalakkersuisut nukarliit klassiini atuartitsinerit amerlassusaat ikiliniarpaat. Atuartitsinermi akunnerit 700-t ullunut 200-t 240-llu akornannut agguataaqqapput. Taakkuli 560-inut ullunut 180-inut ikilisinneqassapput.

Atuarfiit aaqqissuunneqarnerat pilersaarut malillugu Inatsisartuni upernaakkut ataatsimiinnermi oqaluuserineqassaaq. IA-li aalajangiisinnaaguni tamanna kinguartinneqassaaq.

Kattuffiimmi arlallit inatsisissatut siunnersuutip tusarniaassutigineqarnerani isornartorsiuipput.

- Taamaammat isumaqarpugut inatsimmi allannguutaasussamik suliaqarnermi inuiaqatigiit susassaqartullu peqataatinneqarluarnissaat inatsimmullu allannguutaasussamut ilusilersueqataanissaat pingaaruteqartoq, Kultureqarnermut, Ilinniartitaanermut, Ilisimatusarnermut Ilageeqarnermullu ataatsimiititaliap siulittaasua, Nivi Heilmann Efraimsen (IA) tusagassiuutinut nalunaarummi oqarpoq.

Meeqqat siunissaat misileraatigineqassanngitsoq

Nivi Heilmann Efraimsenilli oqarnera naapertorlugu inatsimmut allannguutissatut siunnersuuteqannginnermi isummanik kateritsitsinissamut piffissaq sivisunerusoq atorneqartariaqarpoq.

Tamatuma saniatigut Ilinniartitaanermut Siunnersuisoqatigiit allannguinermut ilanngutitinneqartariaqartut, taanna oqarpoq.

- Inuit Ataqatigiit siunissami ilinniartitaanerup attanneqarsinnaasumik aaqqissuunneqarnissaannut peqataassaagut. Taama nalunaaruteqarnerput ima paasineqassaaq; meeqqatta atuarnerminni ilikkagaqarnissaat pingaarluinnartutut isigigipput taamatuttaarlu meeqqat atuarfiata ulluinnarni inuiaqatigiinnut ilaqutariinnullu angisuumik sunniuteqarnerata isiginiarneqarnissaa aamma pingaartikkipput. Inatsisartuni ilaasortaq tusagassiuutinut nalunaarummi oqarpoq.

Taassuma parteeqataa, Aaja Chemnitz aperigaanni nukarlerni atuartitsinermi oqaatsit pingaarnerutinnginneqarnerat meeqqat Danmarkimi nunanilu allani kingusinnerusumi ilinniaqqittussanngornissaannut sunniuteqarsinnaanissaa taassuma ernumassutigaa.

- Meeqqat siunissaat misileraatigissanngilarput. Isumaliutigilluakkanik, tassa inuusuttortatta ilarpassui ullumikkut sumi ilinniaqqittarnerannik tunngaveqarluta aalajangiinissarput pingaaruteqarluinnarpoq, Danmarkimilu ullumikkut ilinniaqqinnerusarput. Ilinniarfiit ilaat tuluttuinnaq oqaatsinik atuiffiupput, ilinniarfippassuarnilu danskisut pikkorilluinnartoqartussaalluni, Aaja Chemnitz oqarpoq.

Nunatta avataani ilinniartut

Kalaallit Danmarkimi ilinniartut pillugit nalunaarsuineq kingulleq 2024-meersuuvoq.
Kalaallit 250-it Danmarkimi 2024-mi ilinnialerput. Tassani inuussutissarsiornermik ilinniarneq, angusanik qaffaaneq, ingerlariaqqiuffiusumik ilinniarneq naatsoq, bachelorinngorniarneq, professionsbachelorinngorniarneq kandidatinngorniarnerlu ilaapput.
Inuit sisamat nunani allani ilinniakkamik ukiumi tassani aamma aallartitsipput.
Kalaallit inuusuttut 39-t Danmarkimi ilinniarnertuunngorniarfimmi ilinnialerput.
Marluk nunani allani ilinniarnertuunngorniarfimmi ilinnialerpu.
Kalaallit inuusuttut 256-it Danmarkimi efterskolemi atualerput.
Inuusuttut 177-it efterskolernertik naammassivaat, 79-illu atuarnerminnik unitsitsiinnarput.

Paasissutissarsiffik: Nunatsinni Naatsorsueqqissaartarfik

Allisiguk

Nukarlerni danskisut atuartitsisoqartarunnaarnissaata saniatigut tuluttut danskisuumit pingaarnerutinneqartariaqartoq, naalakkersuisoq, Nivi Olsen aamma isumaqarpoq. Taassuma oqarnera naapertorlugu tamanna meeqqat inuusuttullu ilinniaqqinnissamut periarfissaqarnerulernissaannut ammaassissaaq.

Aaja Chemnitzilli danskisut oqaatsit attanneqartariaqarsorai.

- Canadami USA-milu ilinniartoqarnissaanut periarfissaqartitsisoqarniaruni taakkununnga isumaqatigiissuteqartoqaqqaassaaq.

- Tassunga nunatta avataani ilinniartut amerlanerpaartaasa Danmarkimi ilinniartarnerat tunngavigaara. Taamaammat danskisut piginnaasaqarluarsinnaanissaq pingaaruteqarpoq, taanna oqarpoq, nangillunilu oqaatsit pingasut tamarmik ilinniarnissaat pingaaruteqarnerarpaa.

KNR-ip Nivi Heilmann Efraimsen apersorniarsaraa, ilanngutassialli saqqummersinnginnerani tamanna periarfissaasimanani.

Illit isummat pingaartittaqaarput. Nutaarsiassaq pillugu isorisat nersualaarinerillu uani tikilluaqquagut.