Danskit illersornissaqarfiata nunatsinni sungiusarnerat Amerikamiut Natomi sungiusarnerannut ilanngunneqartoq

Operation Arctic Endurance aamma Arctic Sentry.

Tuluit oqaasii sakkutuullu sungiusarneri imminnut qanoq attuumassuteqarnersut; aamma Amerikamiut aqqartartuata Nuup avataani puttallarneranik kinguneqartumik qanoq pisoqarnersoq paasiuminaassinnaasarpoq.

Nunatta Danmarkillu, USA-p nunatsinnik piginnittunngornissamik kissaateqarnera pillugu Washington D.C.-mi pingaarutilimmik ataatsimiinneranni, Danmarkimi Operation Arctic Endurancemut tunngatillugu, tusagassiortunik katersortitsisoqarpoq.

Sakkutuut sungiusarnerat nunatsinni sakkutooqarnerup ataavarnerulernissaanik kinguneqassaaq.

Inuit USA-mut  akerliussutsimik ullut pingasut qaangiummata takutitsipput.

KNR-ip Issittumi Sakkutooqarfimmi pisortaq, generalmajor Søren Andersen, akerliussutsimik takutitsinerup nalaani umiarsuarmi alapernaarsuummi Vædderenimiittoq naapippaa.

Taanna tassani oqarpoq Operation Arctic Endurance sakkutuut siorna ukiakkut sungiusarnerannik sivitsuinertut ittoq.

Nunat iligisat sakkutuui Kangerlussuarmi ukiaq sungiusaanermi Arctic Lightimi ataatsimoorput. Arctic Endurance sungiusaanermik taassuminnga nangitsineruvoq. Sungiusaaneq danskinik suli qullersaqaraluarluni, Natop sungiusaaneranut Arctic Sentrymut, USA-mit aqunneqartumut maanna ilannguppoq.

Sakkutuulli maanna sungiusarnerannut tunngatillugu nutaarsiassaqarpoq.

Aallaqqaammut nunat namminneq kajumissutsiminnit peqataasut kisimik Natomi suleqatigiinneq danskinit aqunneqartoq peqataaffigigaluarpaat, Natolli sungiusaataanut annerusumut, Arctic Sentry-mut, USA-mit aqunneqartumut aamma issittumi nunani arlalinni sungiusaqatigiinnernut ilaasunut maanna ilanngunneqarput.

Illersornissamut ministereqarfik tusagassiuutinut taama nalunaaruteqarpoq.

Aamma Amerikamiut aqqartartuannut Nuup avataani sapaatip-akunnerata qaangiuttup naanerani takuneqartumut attuumassuteqarsinnaavoq.

Sakkutuut sungiusarnerat akerleriissutaasoq

Mikkel Runge Olesen Danmarkimi nunanut allanut tunngasunik ilisimatusarfimmi Dansk Institut for Internationale Studierimi nunanut allanut politikkimik ilisimatuujuvoq. Tassani Issittoq suliassatut susassaqarfigaa.

Operation Arctic Endurance Amerikamiut Issittumi Ruslandimut Kinamullu illersorneqarnerunissamik kissaataannut matussusiisumik, pisortatigoortumik sungiusaataasimasoq taanna oqaluttuarpoq.

Mikkel Runge Olesen Danmarkimi nunanut allanut tunngasunik ilisimatusarfimmi Dansk Institut for Internationale Studierimi nunanut allanut politikkimik ilisimatuujuvoq. Nunanut allani politikki Issittorlu tassani immikkut ittumik ilisimatusarfigaa. Assi © : Dansk Institut for Internationale Studier

Sungiusarnerli akerlerluinnaanik sunniuteqapallappoq. USA-mut kamassaarinertut isigineqalerpoq.

- Donald Trumpip USA-mut eqquiniarnertut isigisimassavaa, Mikkel Runge Olesen oqarpoq.

USA-p præsidentiata nunat sungiusarnermut peqataaniartut akitsuusersuiffigissallugit tamanut saqqummiussisoqaqqammersorlu sioorasaarpai.

- Periarfissat marluupput: Trump sunik tamanik paatsuuisimavoq imaluunniit sungiusarneq USA-mut eqquiniarneruvoq, ilisimatooq oqarpoq.

Frankrigip præsidentiata sakkutuut  ulluni taakkunani sungiusarnerannut peqataanissamik oqaluutigaluni 'USA-mut naaggaarnissamik' aamma eqqartuinera, Mikkel Runge Olesenip assersuusiaraa.

Taamatuttaaq Sverigep ministeriunera inoqatinut attaveqaammi X-imi arlaleriarluni allannermini - USA-p qisuariarnera tupaallaatiginagu - Danmark Kalaallit Nunaallu tapersersorniarlugit peqataanertik oqaluttuaraa. 

USA-p aqutsineranik oqaluttuaq nutaaq

Politikkikkut ajornartorsiut qaangerneqarmat Operation Arctic Endurance pillugu oqaluttuaq allanngortinneqartariaqarsimasoq, Mikkel Runge Olesen oqaluttuarpoq.

USA-p aamma siunissami akuusariaqarnera avaqqunneqarsinnaanngilaq. Arctic Endurancemi kissaatigisarput, tassa Trumpip sakkutooqarnikkut sioorasaariunnaarsinnissaa, anguneqarpoq, taanna oqaluttuarpoq nangillunilu:

- Tamatuma kingorna ataatsimoorussaqassagutta sungiusarneq Amerikamiunut tunngatittarunnaartariaqarparput. Ruslandimut Kinamullu tunngavoq. 

Sungiusarneq Arctic Light siorna aallartimmat nunat assigiinngitsut sakkutuui umiarsuarmi Niels Juulimi katersuupput. Sungiusarnermi Ruslandimit Kinamilluunniit ulorianartorsiortitsisoqassagaluarpat Kalaallit Nunaata illersorneqarnissaa sungiusarneqarpoq. Assi © : Markus Valentin / KNR

Taamaattumik ilisimatusartoq naapertorlugu Natop Issittumi alapernaarsuinermik suliaqartarfiata, Arctic Sentryp, Amerikamiunit siulersorneqalernera silatusaarneruvoq. Taamaattumik Operation Arctic Endurancep Natomut ilanngunnissaa pissutissaqarluarpoq.

Taamaalillutik Kalaallit Nunaata Danmarkillu politikkikkut akerleriissut, USA-p sungiusarnermik imminerminut saassussinertut isiginninnera, qaangersinnaavaat.

Taamaalillutik Kalaallit Nunaata Danmarkillu Kalaallit Nunaanni sakkutooqartuarnissaq, taamaaliornikkullu USA-mut nunap tiguarneqarnissaata isumaqatigiissutaasinnaannginnera ersarissumik nalunaaruteqarnissaq qulakkeerpaat.

- Taamaaliornikkut Danmarkip Kalaallit Nunaatalu siunertaat naammassineqarpoq, naak tamanna piviusumik danskit tungaannit maannakkut nipituuliutigineqarnianngikkaluartoq, Mikkel Runge Olesen oqarpoq.

Aqqartartoq aamma Arctic Sentry

Naalakkersuisut siulittaasuata Jens-Frederik Nielsenip (D) Amerikamiut aqqartartuannut tunngatillugu pisoq KNR-imit sapaatip-akunnerani qaangiuttumi apersorneqarnermini oqaasertalerpaa.

Aqqartartup illersornissaq pillugu USA-mik suleqateqarnermut ilaanera apersorneqarnermini oqarpoq. Aqqartartoq taamaattumik ernumassutaasariaqanngilaq.

Naalakkersuisulli siulittaasuata illersornissaq pillugu suleqatigiinneq eqqaasatuarinngilaa. 

Amerikamiut nunallu allat nuna tamakkerlugu sakkutooqarnikkut maanna najuunnerulissasut, aqqartartumut tunngatillugu oqaluttuarpoq.

Tamannalu naalakkersuisut siulittaasuata isumalluarfigaa.

- Amerikamiut Operation Arctic Endurancemi peqataanngillat, kisianni Arctic Sentryp pilersinneqarnerani peqataassapput, tamannalu soorunami nuannaarutigaarput, Jens-Frederik Nielsen oqarpoq.