Canadap USA Kalaallit Nunaanni ilisimatusarnermi qaangerpaa

Nunarput innuttaassuseqassuseq eqqarsaatigigaanni nunarsuarmi ilisimatusarnermut tunngatillugu allaaserisanik saqqummersitsiffiunerpaasinnaavoq.

Arctic Hubip nunatsinni 2015-imit 2024-mut ilisimatusarnissamut soqutiginninnermik misissuineq pillugu nalunaarusiaq nutaaq tamanut saqqummersippaa.

Nalunaarusiap ilisimatusarnermi allaaserisat ukiumut 1700-t 1800-llu missaanni saqqummersinneqartartut ersersippaa.

- Nunarput nunani tamalaani ilisimatusarnermi immikkorluinnaq ittumik inissisimavoq. Ilisimatusartut ilisimatusarfigisallu pillugit saqqummersinneqartut amerlangaarnerat Kalaallit Nunaata qanoq soqutigineqartigineranut takussutissaavoq, Arctic Hubip allattoqarfiani pisortaq Avijâja Rosing-Olsen, tusagassiuutinut nalunaarummi oqarpoq.

Nalunaarusialli USA-mit Kalaallit Nunaat pillugu ilisimatusarnerit ikilingaatsiarsimasut aamma kalaallit ilisimatusartut ilisimatusarnermilluunniit suliaqarfiit annikitsuinnarmik suleqatigineqartartut aamma takutippaa.

Canada USA-mut sanilliullugu

USA Kalaallit Nunaannut tunngatillugu ilisimatusarnermi allaatigisanik 2015-imit 2023-mut saqqummersitsinerpaavoq. 

USA-li Canadamit 2024-mi qaangerneqarpoq.

Arctic Hubip nalunaarusiaa naapertorlugu USA-p ilisimatusarnermi allaatigisai ukiuni qulini 23 procentimik ikileriarput.

- Ilisimatusarnerit 2021-miit ikileriaateqarput, pingaartumik tigussaasunik ilisimatusaatinut tunngasutigut, Arctic Hub tusagassiuutinut nalunaarummi allappoq.

USA-mit silap pissusiata allanngoriartorneranik ilisimatusarnerit assersuutigalugit piffissami tassani 32 procentimik ikilipput.

Pinngortitaleriffiup, Ilisimatusarfiup aamma Narsami Ilisimatusarluni Misissuiffiup USA-mik nutaamik suleqateqarnissat unitsikkaat KNR-imit qanittukkut saqqummiunneqarpoq.

Tamanna Amerikamiut tungaanniit killilersuisoqarnissaata ernumassutigineqarneranik aamma USA-mi ilisimatusartut paasissutissaatiminnit piiaasimanerannik assersuutissaqarneranik ilaatigut pissuteqarpoq.

- Pissutsit ataatsimut isigalugit nutaamik USA-mik suleqatigiinnernik aallartisaaniarnata aalajangerpugut, Pinngortitaleriffiup pisortaa, Josephine Nymand KNR-imut oqarpoq.

Nunaqavissunik suleqateqarnerit ikittuinnaasut

Naalli nunarput pillugu ilisimatusartoqangaatsiaraluartoq nunatta suleqatigineqartarnera qaqutigoortuuvoq.

Ilisimatusarnermi allaatigisat saqqummersinneqartut 10 procentiinnai kalaallinik suleqateqarnerusut nalunaarusiap aamma takutippaa.’

- Nalunaarusiamilli aamma erserpoq ilisimatusarnerit tamakku tamarmik Kalaallit Nunaannut qanoq naleqarnerulersinnaanerat misissuivigisariaqaripput, Avijâja Rosing-Olsen, oqarpoq.

Ilisimatusarnerit kalaallinik suleqateqarfiunngitsut sermimut, silap pissusianut avatangiisinullu pingaartumik tunngasarput. 

- Ilisimatusarnerit amerlanersaasa silap pissusianut, sermimut avatangiisinullu tunnganerujussuusarnerat ajornartorsiutaasariaqanngilaq. Suliaqarfinnut taakkununnga tunngatillugu Kalaallit Nunaat nunani tamalaani pingaaruteqarluinnarpoq, Avijâja Rosing-Olsen oqarpoq: 

- Nalunaarusiamili erserpoq ilisimatusarnerit ataatsimut isigissagaanni equngassuteqartut. Taamaattumik oqallisigineqarsinnaasunut pingaarutilinnik tunngavissiivoq,

Ilisimatusarnerit kalaallinik ilisimatusartunik suliaqarfinnilluunniit suleqateqarfiusut peqqissutsimut, inuiaqatigiinnut nunatsinnilu inuunermut tunnganerusarput.

Arctic Hubip nalunaarusiartik nutaaq Nunatta Atuagaateqarfiani pingasunngornermi aaqqissuussinermi saqqummiuppaa.