Uummannami aalisartut: Aalisarneq pillugu inatsit iluarsineqartariaqarpoq
Uummannami aalisartut aalisarneq pillugu inatsit saqqummiunneqarmalli akerliuffiginikuuaat, massakkullu inatsit kingunipiloqalersimasoq KNAPP-imi ilaasortap oqaatigaa.
Allattoq Jonna Enoksen Dahl, Bikki P. Kleist
aggustip 01-at 2026 10:11
Uummannami umiatsiaararsorlutik aalisartut 328-t missaaniittut naatsorsueqqissaartarfimmi nalunaarsorneqarput.
Aalisarneq pillugu inatsit siorna atuutilermalli Uummannami nunaqarfiinilu aalisartut piniartullu akerliussutsimik takutitsipput.
Aalisarneq pillugu inatsit nutaaq januaarip aallaqqaataani 2025-mi atuutilersumi kingunerluutit takuneqarsinnaalersimasut Uummannami KNAPP-imi ilaasortap Ole Møllerip KNR-imut oqaluttuaraa.
Inatsit ukiup aappaa avillugu atuutereerpoq, taassumalu anguniagaraa aalisarneq imminut napatittoq, piujuaannartitsisoq aamma Kalaallit Nunaanni innuttaasut iluaqutigisinnaasaannik annertunerulersitsisoq.
Inatsisip siunnersuutitut saqqummiunneqarmalli Uummannami aalisartut isumaqataanatik akerliussutsimik takutitsipput.
Uummannami KNAPP-mi ilaasortaq Ole Møller ukiut 50-it sinnerlugit aalisartuuvoq, inatsillu nalunaarutit aqqutigalugit aaqqinneqartariaqartoq taanna isumaqarpoq.
-Aallaqqaammulli suliarineqalermat maanngaanniit isummersorfigisarsimavarput aamma isummatsinnik kattuffikkoortumik anngusisarsimavugut kisianni naggataa tikillugu isummatsinnik saqqummiussuiuaraluarnerit ajoraluartumik kinguneqarsimanngillat.
Kingunerluuteqartoq
Upernavimmi, Uummannami aamma Qeqertarsuup Tunuani umiatsiaararsorlutik aalisartut Pisassiissutinut Nammineq Pigisanut Niuerutigineqarsinnaasut, PNNP, januaarip aallaqqaataani 2025-mit nuussinnaanngornikuupput. Kajumissutsimik nuuttoqarsinnaavoq, paggatassanillu aalisaannarniaraanni allannguuteqanngillat.
Aalisartunut pisassiissutigineqartut 75 procentiisa aalisarneqarnissaat pisariaqarpoq tamannalu angusimanngikkaanni aalisartumut kingunerluuteqarsinnaanera isumaqatigineqanngilaq.
Aalisariutit angisuut sinerissap qanittuani aalisarsinnaalernissaat pisassiissutillu agguaanneqarnerat aamma tunngavilersuutigineqarput.
Aalisarnerlu pillugu inatsit siunissami aarlerinaateqartutut Ole Møllerip isigaa.
-Kinguneri massakkut erseralerput takkuittoorneqarsinnaangitsumik ajoraluartumillu angallatit aakajaarsuit kangerlunnut pulaaralerput, qalorsuarsorneq aallartippoq, kangerlunni aalisarfiit immap naqqa eqqarsaatigalugit neriorneqalerput.
Akuersissutitaarnissamut 18-inik 29-inillu ukioqarnissaq inatsimmi piumasaqaataagaluartoq maanna peerneqareerpoq. Paninnguaq Qvistillu tamanna akimmiffigisimavaa.
- Torrallataanngerujussuartutut isiginikuugakku uanga nammineq akuersissutitaaneq ajulernikuugama mattussaalluta taanna 29-t tungaannut ukiulinnut, taava kisianni ukiut tallimat sinnerlugit ataavartumik isertitaqaatigalugu aalisartuunikuugama siorna akuersissutitaarnikuugama ajornarnerpaaffiup nalaani aatsaat.
Inuusuttullu aalisalerlaat inatsisikkoorlugu periarfissakippallaartut Ole Møllerip aamma erseqqissaatigaa.
-Inuusuttorpassuarnik ilaasortaqarpugut, taakkuuppullu pisassaatimikkut appasissumik inissisimasut, naak aalalluaraluaqalutik, pissutigalugu ukiup siuliini qalluisimannginnertik tassa inatsisikkoorlugu qulakkiinnginnamikku.
Aalisarneq aasaq manna pisarnermit allaanerusoq
Uummannami nunaqarfiinilu sinerissap qanittuani aalisarneq pingaarnerpaatut inuussutissarsiutigineqarpoq. Naallu aalisartoqarluaraluartoq aalisartut qaleralinnik piisatsipput.
Uummannami nunaqarfiinilu KNAPP-mi ilaasortat 73-it missaanniipput. Qaleralinniarnerli aasaq manna pisarnermit allaanerusoq, Uummannami KNAPP-mi siulittaasoq Malik Johansen oqarpoq.
-Aalisarneq ingerlalluapajuppoq, kisianni sarfaq kiattoq pisuunngikkuni imaluunniit kilisaassuit avataatungitsinni ukioq aalisarnikut taakkua pisuunersut naluakka, aalisarneq aasakkut ingerlalluartaraluartut aasakkut massakkut ingerlalluartut oqaatigisinnaanngilara qaleraliluppugut, kisianni ingerlarusaarpugut.
Uummannami tunitsiviit pingasuupput, qaleraleqassuseq akunnakkaluartoq qalerallit akigissaartut Malik Johansenip oqaatigaa.
- Akittoriartuinnarput massakkut suli bonusit tapillu ilanngullit. Massakkut 39 kooruni nalinginnaavoq, assartuinermut 2 koruunit taavalu decembarip 16-ianoorluni 2 koruunit katersoriarlugit tunisat, tapeq taanna decembarimi tunniunneqartarpoq.
Paninnguaq Qvist uini peqatigalugu 2017-imi aalisartalerpoq, aalisarnerlu akilersinnaanerarpaa.
- Assorujuk imminut akilersinnaavoq aallukkaanni, imannak soorunami uninngarusaaginnaraanni akilersinnaajunnaariartulissooq, massakkut soorlu qalerallit akuttoqqangamik.
Uummannami sinerissap qanittuani 2026-mi 9.922 tonsit qaleralittassiissutigineqaraluartut tamakkerneqartanngillat. Siornami 7.879 tonsit missaat tulaanneqarput, Pisassiissutillu tamakkerneqartannginnerannut ilaatigut sila atortullu pissutaasinnaasaraluartut aamma aalisartoqartoq Malik Johansen oqarpoq.
- Ingerlalluartoqarpoq aamma ingerlalluanngittoqarpoq soorunami, tamatta sukkulluunniit pikkorluffeqartaratta, kisianni ajunngilaq.
